Jonge mensen vragen . . .

„Waarom maak ik niet af waar ik aan begin?”

„Als het een saai en vervelend karwei is, heb ik er op een gegeven moment gewoon geen geduld meer voor.”

„Afleidingen. Dat is mijn probleem. Televisie, vrienden.”

„Soms word ik gewoon bedolven onder alle dingen die ik moet doen!”

„Ik schijn alles altijd tot de laatste minuut te laten liggen. En dan is het te laat.”

„Ik maak wel af waar ik aan begin. Maar het schijnt nooit goed genoeg te zijn voor mijn ouders!”

DEZE tieners verklaren een probleem dat veel voorkomt onder jongeren: niet afmaken waar zij aan beginnen. Niet dat alle jongeren lui zijn of hun verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Want toen aan een groep jonge mensen werd gevraagd: „Welke taken vinden jullie dat tieners in en om het huis moeten doen?”, somden de meesten van hen karweitjes op als hun kamer opruimen, hun bed opmaken en het huisvuil buitenzetten.

Ondanks hun goede bedoelingen blijven belangrijke taken vaak onafgemaakt, wat leidt tot veelvuldige klachten van ouders, leraren en anderen. Vraag je dus eens af: ’Hoe komt het dat ik niet afmaak waar ik aan begin?’ Een beschouwing van de oorzaken zal je in staat stellen het probleem te verhelpen.

Een beschouwing van de oorzaken

Het boek I Hate School — How to Hang In and When to Drop Out geeft ons een goed idee van wat veel jongeren ervan afhoudt hun huiswerk af te maken. „Als we gaan zitten om te schrijven, merken we vaak dat we steeds weer opstaan om iets te eten te halen of om een potlood te slijpen. Dan weer moeten we iemand opbellen of misschien naar een tv-programma kijken waarop we hebben zitten wachten. Al gauw is het tijd om de kat eten te geven en dan hebben we nog niets klaar.”

De wetenschappelijk onderzoekers Claudine G. Wirths en Mary Bowman-Kruhm verklaarden dat „urenlang tv-kijken het bijna onmogelijk maakt voor sommige mensen om daarna nog actief te lezen en te studeren. Televisie heeft iets hypnotisch dat je suf en slaperig maakt. Je weet zelf dat je soms een paar uur aan het scherm gekluisterd zit terwijl je maar één programma wilde zien.” Wirths en Bowman-Kruhm constateerden ook dat sommige leerlingen in hun eerste schooljaren slechte studiegewoonten aankweken, ofschoon zij nog wel een poosje goede cijfers kunnen halen. Maar „als zij naar de brugklas en de middelbare school gaan, weten zij echt niet hoe zij zichzelf ertoe moeten krijgen te gaan zitten en aan de slag te gaan om moeilijke of saaie stof te leren”.

Wat ook de reden mag zijn waarom jij niet afmaakt waar je aan begint, het probleem zal niet vanzelf verdwijnen. Als je werkelijk af wilt maken waar je aan begint, moet je je leven op een verantwoordelijke manier aanpakken en de nodige wijzigingen aanbrengen.

Stel een plan op!

Als je een christelijke jongere bent, heb je het ongetwijfeld druk (1 Korinthiërs 15:58). Soms heb je misschien het gevoel dat je bedolven wordt onder christelijke verantwoordelijkheden, huiswerk, huishoudelijke karweitjes en persoonlijke projecten. Natuurlijk heeft niemand meer te doen dan onze Schepper. Toch voltooit hij zijn projecten altijd. Dat komt niet alleen doordat hij ver superieur is aan ons in macht en wijsheid, maar ook doordat hij „geen God van wanorde, maar van vrede” is. Ook jij kunt je projecten voltooien door ’alle dingen betamelijk en volgens regeling te laten geschieden’. — 1 Korinthiërs 14:33, 40.

Jezus heeft eens gezegd: „Wie van u . . . die een toren wil bouwen, gaat er niet eerst voor zitten om de kosten te berekenen, om te zien of hij genoeg heeft om hem te voltooien? Anders zou het kunnen gebeuren dat hij het fundament ervan legt, maar niet in staat is het werk te voleindigen, en dan zouden alle toeschouwers hem wellicht beginnen te bespotten en zeggen: ’Deze mens is begonnen te bouwen, maar kon het niet voleindigen.’” — Lukas 14:28-30.

De les die hierin schuilt, is dat wij een plan moeten opstellen. Dr. Janet G. Woititz schreef: „Mensen die projecten voleindigen, doen dat niet zo maar eventjes. Zij hebben wat wij een ’strategie’ noemen.” Probeer dus je taken aan een realistische beschouwing te onderwerpen om te begrijpen wat er precies nodig zal zijn om ze af te maken. Moet je een stap-voor-stap-plan opstellen? Zou het nuttig zijn het project in kleinere onderdelen op te splitsen? Hoeveel tijd zal het kosten om het af te maken?

Sommige mensen vinden het prettig een lijstje te maken van dingen die moeten gebeuren en daarop de karweitjes in orde van belangrijkheid op te schrijven. Als de projecten klaar zijn, worden ze weggestreept. Vecht tegen een neiging tot uitstellen door te leren je tijd goed te beheren. Zorg ervoor dat als je met deadlines te maken hebt, je die projecten boven aan je lijstje zet in volgorde van deadline.

Een verstandig gebruik van je tijd is onontbeerlijk. Aan de ene kant is het goed een limiet te stellen voor minder belangrijke activiteiten, zoals tv-kijken. Aan de andere kant moet je oppassen dat je de noodzakelijke dingen niet verwaarloost, zoals voldoende slaap krijgen. In het boek I Hate School wordt opgemerkt dat mensen „variëren in de hoeveelheid slaap die zij nodig hebben, maar de meeste mensen hebben niet genoeg aan vier of vijf uur per nacht. . . . Het is erg moeilijk je op moeilijke begrippen te concentreren als je slaap hebt en moe bent.” Je tijd verstandig leren gebruiken, zal nuttig blijken voor later.

Blijf het voordeel van anderen zoeken

Sommige jongeren zullen echter beweren dat je tijd goed benutten en persoonlijke organisatie van weinig waarde lijken als de te verrichten karweitjes saai en vervelend zijn. Het toepassen van de bijbelse raad in 1 Korinthiërs 10:24 zal je helpen de nodige motivatie te ontwikkelen. Daar staat: „Laat een ieder niet zijn eigen voordeel blijven zoeken, maar dat van de ander.” Misschien zijn maar heel weinig huishoudelijke karweitjes op zich interessant of voldoening schenkend. Maar als je ze doet om iemand van wie je houdt te helpen of een plezier te doen, dan presteer je iets en wil je ze goed doen. Denk dus de volgende keer dat je merkt dat je op het punt staat iets op te geven, aan degenen die profijt hebben van wat je doet en schep er een eer in kwaliteitswerk te leveren.

Vaak heb je zelf ook baat bij schijnbaar onaangename karweitjes. Denk bijvoorbeeld eens aan een karweitje dat je vaak niet afmaakt. De afwas misschien? Of je kamer een beurt geven? Vraag je nu eens af: ’Wiens vuile vaat is het eigenlijk?’ Zijn het niet ook jouw borden? Is het niet jouw kamer en jouw huis? Je bereidheid om die verantwoordelijkheden op je te nemen en je er helemaal van te kwijten, zal je ook in de toekomst tot voordeel strekken. Tegen ouders wordt in het boek Simply Organized! gezegd: „Als wij onze kinderen niet leren een huishouden te runnen, zullen zij met een reusachtige handicap te kampen hebben als zij de deur uit gaan.”

Praat!

Stel nu echter eens dat je erg hard werkt om een karweitje klaar te krijgen en je ouders toch klagen dat je het echt niet afgemaakt hebt. Vaak is er dan sprake van een communicatiestoornis. Veronderstel bijvoorbeeld dat je wordt opgedragen het huisvuil buiten te zetten. Dat klinkt simpel genoeg. Toch is het verstandig om specifieke instructies te vragen. Zorg dat je weet hoe, wanneer en waar het moet gebeuren. Hoort erbij dat je het afval scheidt? Hoort het schoonmaken van de vuilcontainers erbij?

Een goede communicatie zal ook je ouders helpen te begrijpen hoe je erover denkt. Vind je dat de verdeling van de karweitjes oneerlijk is? Vind je dat je ouders veel te veel van je verwachten? Kies dan een geschikt tijdstip uit om je ouders te vertellen wat je ervan vindt.

Sommige ouders nodigen hun kinderen uit mee te doen aan het nemen van de beslissingen wanneer de toewijzingen voor huishoudelijke werkjes worden verdeeld. Dr. Jeffrey Rubin en dr. Carol Rubin, auteurs van het boek When Families Fight, geven ouders de raad geregeld besprekingen te hebben over gezinskarweitjes, de verantwoordelijkheden te verdelen en kinderen hun eigen taken te laten kiezen. Als deze benadering je aanstaat, zou je je ouders kunnen voorstellen daar ook voor te kiezen.

In één bron wordt de aanbeveling gedaan dat je samen met je ouders de tijd neemt om „een schema uit te werken waardoor je je huiswerk kunt doen op een tijd dat je het beste in vorm bent. Iedereen heeft een tijd overdag of ’s avonds waarop het hem het beste lukt zich te concentreren. . . . Laat mensen weten dat het voor jou die tijd is en dat zij je niet moeten storen. Als jij die tijd niet gebruikt om tv te kijken of telefoongesprekken te voeren, zullen zij weten dat het je ernst is.” Door deze kwesties rustig met je ouders te bespreken zonder iemand te beschuldigen, zul je misschien een regeling kunnen uitwerken die iedereen bevalt.

Bedenk echter dat het uiteindelijk je wens om de Schepper, Jehovah God, te behagen is die je geluk en een goede naam bezorgt. De bijbel zegt: ’Wat gij ook doet, verricht uw werk met geheel uw ziel als voor Jehovah en niet voor mensen, want gij weet dat gij van Jehovah de rechtmatige beloning zult ontvangen’ (Kolossenzen 3:23, 24). Volg die raad op en geniet de reputatie een ijverige werker met verantwoordelijkheidsbesef te zijn omdat je afmaakt waar je aan begint!

[Illustratie op blz. 24]

Een project beginnen is één ding, het afmaken is iets heel anders