’Zo worden ze niet meer gemaakt’ — Of toch wel?
„Er is iets mis met de computer”, moppert de eigenaar van een gestroomlijnde, nieuwe auto als hij terugkomt van de serviceafdeling van de dealer. „Ze worden bepaald niet meer gemaakt zoals vroeger!” Zijn vrouw knikt instemmend en voegt eraan toe: „Ik kan onze auto bijna niet van al die andere onderscheiden. Ze lijken allemaal zo op elkaar.”
IK BEN restaurateur en verzamelaar van oude auto’s en hoor dus vaak zulke klachten van eigenaars van nieuwe wagens. Velen van hen denken met warmte aan een model dat zij vroeger hadden, ook al is de auto die zij nu gebruiken over het algemeen betrouwbaarder, veiliger en gemakkelijker in het gebruik. Zou het kunnen zijn dat hun genegenheid voor „die goeie ouwe Betsy” voortspruit uit aangename herinneringen aan goede tijden, in plaats van uit de feitelijke prestaties van de auto?
Het verzamelen van oude auto’s
Bij mij is de waardering voor oude auto’s — de restauratie en instandhouding ervan — toe te schrijven aan het feit dat ik ze zie als kunstvoorwerpen en als blijken van de schoonheidszin en technologie uit de tijden en landen waarin ze gemaakt werden.
Als veel verzamelaars hetzelfde model aantrekkelijk vinden en er toevallig niet veel aanbod van is, vliegt de waarde van de auto omhoog. Zo bracht op 19 november 1987 op een veiling in Londen een zeldzame Bugatti Royale sportcoupé uit 1931 $9.900.000 op!
In de meeste gevallen echter staan vrienden en buren verbijsterd te kijken als het nieuwste objet d’art door de verzamelaar naar huis wordt gesleept. Zij vragen zich af of het roestige, mottige wrak niet beter had kunnen blijven staan waar het vandaan is gekomen. De verzamelaar ziet de auto echter al hersteld in zijn vroegere stralende schoonheid. En dus glimlacht hij en zegt bij zichzelf: ’Zo worden ze echt niet meer gemaakt.’
Is het waar?
Ja, het is waar. ’Auto’s worden niet meer gemaakt zoals vroeger.’ In sommige opzichten kunnen wij daar blij om zijn en in andere opzichten verdrietig. Laten wij eens een paar modellen bekijken. Een oude Rolls-Royce bijvoorbeeld werd eens aangeprezen als de „Beste auto ter wereld” en „de veiligste snelle auto ter wereld”. Hij kon in zo’n 24 seconden een snelheid bereiken van bijna 100 kilometer per uur en had een topsnelheid van ongeveer 130 kilometer per uur. Niet slecht voor een auto die 2,27 ton woog! Maar hoe zou je zo’n wagen tot stilstand brengen? De fabrikant pochte naar waarheid dat dank zij een speciaal ontworpen servomechanisme dat aan de versnellingsbak bevestigd was, de wagen een „aanzienlijk grotere remkracht” bezat. Maar ook al bezit een gerestaureerd exemplaar van die Rolls nog de oorspronkelijke capaciteit uit de specificatie, hij zou toch niet geschikt zijn voor de huidige omstandigheden op de weg.
Ofschoon die Rolls-Royce zijn ontwerper tot eer strekt, heeft hij niet kunnen profiteren van de automobielkennis en -ervaring die in nog eens 60 jaar is vergaard. Zo miste hij hydraulische rembekrachtiging en een remkrachtbegrenzer en had hij geen veiligheidsgordels, remlichten, richtingaanwijzers, koplampen met ingesmolten gloeilichaam, inwendige stootkussens, hoofdsteunen en veel andere nieuwe voorzieningen die de prestatie en veiligheid vergroten — dingen die wij thans vanzelfsprekend vinden of als de nieuwste technologie beschouwen.
De nieuwste technologie?
Zijn alle voorzieningen die wij aan moderne auto’s zien werkelijk nieuwe ontwikkelingen? Nee. Veel extra’s en accessoires aan uw auto zijn jaren geleden al ontwikkeld. U had deze Packard uit 1936 kunnen kopen met de volgende bijzondere onderdelen: een chassissmeerinrichting, die het chassis voortdurend smeerde; regelbare vering, waarbij de chauffeur de schokbrekers kon aanpassen aan de toestand van de weg; een motoroliekoeler, die de carterolie liet circuleren in een speciaal reservoir waardoor motorkoelvloeistof stroomde, zodat de olietemperatuur stabiel bleef.
Bij de modellen uit de jaren ’60, zoals de Ford Mustang uit 1966, waren de beschikbare keuzevoorzieningen qua variatie en hoeveelheid ongeëvenaard. Matig geprijsde, in grote aantallen geproduceerde wagens konden besteld worden met motoren van uiteenlopend vermogen, in talrijke kleuren en met een schijnbaar eindeloze reeks accessoires die de capaciteit en het persoonlijke comfort verhoogden. In veel gevallen was dezelfde auto verkrijgbaar als sedan, als cabriolet of als fast-back. Ook al werden er honderdduizenden van een bepaald model vervaardigd, dan nog kon u er desgewenst een bestellen die precies zo uitgevoerd was als u wilde.
Ze lijken allemaal op elkaar!
De auto’s van tegenwoordig lijken om allerlei redenen op elkaar. De huidige ontwerpen schijnen meer dan ooit onder invloed van de technologie en economie tot stand te komen. Het resulterende carrosserieontwerp is een produkt dat in belangrijke mate is beïnvloed door windtunnelproeven aan de hand waarvan ingenieurs de luchtweerstandscoëfficiënt meten. Een lagere weerstandscoëfficiënt leidt tot een gunstiger brandstofverbruik en draagt bij tot een vastere wegligging.
Het uiteindelijke carrosserieontwerp wordt dan ook in grote mate beïnvloed door natuurkundige wetten met betrekking tot de rol- en luchtweerstand, traagheid en de verhouding gewicht/volume. Voeg daarbij bepaalde veiligheidsvereisten en allerlei behoeften van de passagiers, en veel auto’s met een overeenkomstig silhouet zijn het resultaat. Maar natuurlijk kan het idee van het publiek over wat stijlvol is veranderen, en dan moet de fabrikant zich aanpassen.
Wij kunnen dus met gemengde gevoelens zeggen: ’Zo worden ze niet meer gemaakt.’ — Ingezonden.
[Illustraties op blz. 16, 17]
Rolls-Royce P1 Faux Cabriolet uit 1929
[Verantwoording]
Rolls Royce Heritage Trust
Packard Model 1401 uit 1936
Mustang GT Fastback uit 1966
[Illustratieverantwoording op blz. 15]
Rolls Royce Heritage Trust