De jeugd van nu — De uitdagingen waarvoor zij staan

„UIT onderzoek blijkt dat de tienerjaren zonder enige twijfel tot de verwarrendste en stressrijkste periodes in het leven behoren.” Dit schreef dr. Bettie B. Youngs in haar boek Helping Your Teenager Deal With Stress. In het verleden hadden jongeren hun handen vol met jong zijn. Tegenwoordig krijgen zij echter te maken met zowel de beproevingen van de adolescentie als de ontzaglijke stress waarmee volwassenen in de jaren ’90 te kampen hebben.

Dr. Herbert Friedman schreef in het blad World Health: „De overgang van kind naar volwassene heeft nooit eerder plaatsgevonden in een periode van zulke dramatische veranderingen, of het nu gaat om de buitengewone groei van de wereldbevolking, de versnelde verstedelijking waarmee die gepaard is gegaan, of de technologische revoluties op het gebied van communicatie en vervoer die bijna van de ene dag op de andere compleet nieuwe omstandigheden hebben geschapen.”

Een tiener genaamd Kathy zegt dan ook: „Het valt lang niet mee in een tijd als de onze op te groeien.” Drugverslaving, zelfmoord, alcoholmisbruik — dat zijn de reacties van sommige jongeren op de spanningen en druk van deze „kritieke tijden . . . die moeilijk zijn door te komen”. — 2 Timotheüs 3:1.

Revolutie in het gezinsleven

Dr. Youngs vertelt: „Onze ouders hadden tijd voor ons. Velen van ons hadden moeders die van het grootbrengen van kinderen hun carrière maakten.” Maar tegenwoordig „kunnen of willen veel vrouwen niet thuis blijven om al hun tijd te besteden aan het grootbrengen van hun kinderen. Zij hebben een baan en moeten constant goochelen met hun tijd. Er zijn niet genoeg uren in een dag; iets moet er wijken. Maar al te vaak is dat de tijd en de aandacht die een moeder aan haar kind kan besteden. In de kwetsbaarste periode van het leven moet een tiener zelf maar zijn fysieke, mentale en emotionele veranderingen zien te verwerken.” — Helping Your Teenager Deal With Stress.

De jaren ’90 zullen ongetwijfeld een voortzetting te zien geven van de dramatische veranderingen in de gezinsopbouw door echtscheiding (50 procent van de huwelijken in de Verenigde Staten loopt uit op een echtscheiding), buitenechtelijke geboorten en de groeiende tendens om ongehuwd samen te wonen. Ongeveer één op de vier gezinnen in de Verenigde Staten is al een eenoudergezin. Een groeiend aantal gezinnen zijn stiefgezinnen, ontstaan door een nieuw huwelijk.

Lopen kinderen in zulke gezinsstructuren kans op emotionele of psychische schade? Sommigen betogen bijvoorbeeld dat kinderen in eenoudergezinnen meer last hebben van eenzaamheid, neerslachtigheid en onzekerheid dan jongeren die in een traditioneel gezin opgroeiden. Weliswaar functioneren veel eenoudergezinnen en stiefgezinnen zonder dat de kinderen daar zo te zien erg onder lijden, maar de Schrift maakt duidelijk dat het Gods bedoeling was dat kinderen door twee ouders werden grootgebracht (Efeziërs 6:1, 2). Afwijkingen van deze ideale situatie zullen zeker extra spanningen en druk teweegbrengen.

In veel ontwikkelingslanden voltrekt zich eveneens een revolutie in het gezinsleven. Daar was de traditionele structuur het veel-generatiegezin, waarbij alle volwassen gezinsleden een aandeel hadden aan het grootbrengen van de kinderen. Door urbanisatie en industrialisatie komt er snel een eind aan die veel-generatieverbanden — en daarmee aan de voortdurende noodzakelijke aandacht voor jongeren.

Een jonge Afrikaanse vrouw schrijft: „Er zijn geen tantes of andere familieleden om mij bij te brengen wat het betekent volwassen te worden. Ouders verwachten dat dit onderwerp op school behandeld wordt — en de school laat het aan de ouders over. Het besef dat kinderen van de gemeenschap zijn, is er niet meer.”a

Financiële zorgen

Jonge mensen maken zich ook ernstig bezorgd over de verslechterende wereldeconomie. Vier van de vijf jongeren wonen in feite in ontwikkelingslanden en hebben het vooruitzicht op levenslange armoede en werkloosheid. De zeventienjarige Luv, die in India woont, zegt: „Er is onder de jongeren in ons land momenteel veel werkloosheid. Is het dan vreemd dat jonge mensen ziek en ongelukkig worden, ten prooi vallen aan slechte gewoonten, van huis weglopen of zelfs zelfmoord plegen?”

De jongeren in het welvarende Westen hebben hun eigen geldzorgen. Sta bijvoorbeeld eens stil bij een Amerikaanse enquête onder tieners die werd besproken in het blad Children Today: „Als tieners werd gevraagd naar specifieke dingen die hun zorgen baarden, waren dat meestal kwesties die te maken hadden met geld en de toekomst.” Tot de top-tien zorgen van tieners behoorden „het collegegeld”, dat het „land afstevent op [een economische] depressie” en „niet genoeg verdienen”.

Sommige deskundigen denken echter dat, ironisch genoeg, zelfs financieel bevoorrechte jongeren het op de lange duur moeilijk zullen krijgen. In Newsweek werd opgemerkt: „In de jaren ’80 werkten drie van de vier [Amerikaanse] leerlingen uit de hoogste klassen van de middelbare school gemiddeld achttien uur per week en kwamen zij vaak met meer dan $200 per maand naar huis” — waarschijnlijk meer zakgeld dan hun ouders hadden! Zoals te voorzien was, werden deze „verdiensten onmiddellijk uitgegeven aan auto’s, kleding, stereo-apparatuur en andere produkten die voor de adolescent bepalend zijn voor het goede leven”.

De schrijver Bruce Baldwin merkt op dat zulke jongeren „opgroeien met de verwachting . . . dat het goede leven altijd binnen handbereik zal liggen, ongeacht of zij zelf verantwoordelijkheidsbesef en de motivatie om iets te presteren ontwikkelen”. Maar zij „worden ruw wakker geschud als zij de deur uit gaan. De kunstmatige situatie thuis kan in feite zo ver af liggen van wat er op de markt werkelijk van hen wordt verwacht en van wat het functioneren als rijpe volwassene van hen vereist, dat zij misschien iets zullen ervaren wat veel weg heeft van een cultuurschok.”

Verschuivende morele wetten en waarden

Dramatische verschuivingen in de moraal en andere waarden zijn ook een bron van verwarring onder jongeren. „Seks . . . was in de tijd dat mijn grootmoeder jong was een woord dat men niet kende”, zegt Ramani, een jonge vrouw van Sri Lanka. „Over seks in het huwelijk werd niet gesproken, zelfs niet in het gezin of met de dokter, en seks buiten het huwelijk bestond niet.” De oude taboes zijn echter zo goed als verdwenen. „Tienerseks is bijna iets doodnormaals geworden”, vertelt zij.

Het is niet verbazingwekkend dat toen er een enquête werd gehouden onder 510 middelbare scholieren in de Verenigde Staten, hun angst nummer twee was „dat zij AIDS zouden oplopen”! Maar nu de deur van de „nieuwe moraal” is opengegooid, schijnen weinig jongeren bereid te zijn serieus te luisteren naar de raad de deur weer te sluiten door monogaam te gaan leven — laat staan te wachten tot het huwelijk. Een Franse jongere stelde de vraag: „Kunnen wij ons er op onze leeftijd toe verplichten ons hele leven trouw te blijven?” AIDS en andere seksueel overdraagbare ziekten zullen dan ook een bedreiging blijven voor het leven en de gezondheid van veel jongeren.

Wat voor toekomst?

Er is nog iets wat jongeren niet met rust laat. Het vooruitzicht een geruïneerde aarde te erven — met een atmosfeer waaruit het ozon verdwenen is, met stijgende temperaturen door een wereldomvattend broeikaseffect, zonder haar weelderige wouden, met lucht die niet in te ademen en water dat niet te drinken is — baart veel jongeren zorgen. Vanwege de dreiging van een kernoorlog, hoewel die momenteel afneemt, vragen sommigen zich af of de mensheid wel een toekomst heeft!

Het is dus duidelijk dat jonge mensen thans voor enorme uitdagingen staan. Zonder hulp, raad en leiding loopt hun huidige en toekomstige geluk ernstig gevaar. En zonder hoop voor de toekomst is een gevoel van zekerheid onbereikbaar. Gelukkig is er ruimschoots hulp voor de jeugd van nu beschikbaar.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 6]

Door de ontwrichting van het gezin bij een scheiding of uiteengaan, moeten veel jongeren het zonder de noodzakelijke aandacht van ouders stellen