Een blik op de wereld
„8000 DODEN PER DAG”
Het gebruik van tabak blijft de gezondheidsdeskundigen verontrusten; zij zien de toekomst voor rokers somber in. De komende 25 jaar zullen er naar schatting 500 miljoen mensen sterven als gevolg van roken, waarschuwt een recente studie van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie). Op grond van een door de WHO ingesteld onderzoek verwacht men dat roken tegen de eeuwwisseling doodsoorzaak nummer één zal worden in de wereld. „Thans zullen er 8000 doden per dag zijn door roken, maar als de jeugd de middelbare leeftijd heeft bereikt, zullen er zo ongeveer 28.000 doden per dag te betreuren vallen”, zei een vertegenwoordiger van de WHO op de Wereldconferentie inzake Tabak en Gezondheid in het Australische Perth.
RECHTBANK STELT GETUIGEN IN HET GELIJK
Op 13 april 1990 veroordeelde een rechtbankjury in San Francisco (Californië) de University of California (San Francisco Hospitals and Clinics) en een vooraanstaand niertransplantatiechirurg tot betaling van $500.000. De eisers waren Jehovah’s Getuigen van wie de minderjarige zoon — tegen hun wil — een bloedtransfusie was gegeven na de geslaagde transplantatie van een nier van zijn vader. (Om schriftuurlijke redenen weigeren Jehovah’s Getuigen bloedtransfusies en kiezen zij in plaats daarvan voor procedures en middelen waarbij geen bloed betrokken is.) „De ouders werd vanaf het begin van hun contact met het ziekenhuis, tot aan de avond van de operatie toe, verzekerd dat er geen sprake zou zijn van bloedtransfusies of gerechtelijke bevelen daartoe”, vertelde een van de advocaten die het echtpaar vertegenwoordigden aan Ontwaakt! „Maar nagenoeg vanaf het begin werden in het ziekenhuis slinkse en geheime plannen gesmeed waaruit een volslagen minachting voor de fundamentele rechten van het gezin sprak.” In strijd met de afspraak ging de chirurg, zonder de ouders daarvan in kennis te stellen, er enkele dagen vóór de operaties toe over een gerechtelijk bevel aan te vragen. De jury bevond het ziekenhuis dan ook schuldig aan schending van de federale burgerrechten van de ouders en aan bedrog, en bevond zowel de arts als het ziekenhuis schuldig aan opzettelijke schending van vertrouwen. „Deze veroordeling van artsen tot schadevergoeding in een bloedtransfusiezaak waarbij Getuigen betrokken zijn, is de allereerste in de Verenigde Staten”, vertelde de advocaat.
KLEREN OM EEN MOORD VOOR TE BEGAAN
Sommige tieners uit de Amerikaanse binnensteden, verlokt tot het kopen van dure en modieuze kleding om door hun leeftijdgenoten als vlot geaccepteerd te worden, betalen voor de kleren met hun leven. Tennisschoenen die wel $175 kosten en sportjacks van $200 kunnen jongeren tot het doelwit van geweld en beroving maken. Sommige slachtoffers die zich tegen de dieven verzetten in een wanhopige poging kleren die hun zo veel geld gekost hadden niet kwijt te raken, zijn daarbij neergestoken of doodgeschoten. Het dodental stijgt. In The New York Times wordt opgemerkt: „Zulke incidenten onderstrepen niet alleen de mate waarin misdaad en geweld op straat nu bij het leven in de binnenstad horen, maar dienen ook als een afschuwelijke graadmeter voor wat de populairste plaatselijke modetrend is.”
GEVAARLIJK WERK
Het beroep van journalist heeft altijd hard werken en lange dagen betekend. Nu is het ook dodelijk aan het worden. Vorig jaar zijn wereldwijd 53 journalisten om het leven gekomen — tweemaal zoveel als in 1988. Het meeste gevaar lopen de ondernemende free-lance verslaggevers en fotografen. Drugsbaronnen en militaire bevelhebbers zijn het meest geneigd dit soort „censuur door de dood” toe te passen, stond in een redactioneel artikel in The New York Times. Als journalisten „tot zwijgen gebracht, gevangengezet of gecensureerd worden, krijgt men minder inzicht in een zaak en gaat er informatie verloren”.
MEERDERHEID VOOR OPHEFFING VAN CELIBAAT
Uit een in de Australische Catholic Weekly gepubliceerde enquête bleek, dat wel 70 procent van de Australische katholieken voorstander is van het opheffen van de celibaatsgelofte die van hun priesters verlangd wordt. Zij vinden dat priesters moeten kunnen trouwen. Een van de redenen die zij opgaven, was dat het huwelijk priesters een meer „geloofwaardige levensstijl” zou geven en misschien in staat zou stellen beter voeling te houden met hun parochianen. Ook zeiden sommigen van de geënquêteerden dat het opheffen van de celibaatsregels ertoe zou kunnen bijdragen dat meer jonge mannen zich tot het priesterschap aangetrokken voelen. (De gemiddelde leeftijd van de katholieke priesters in Australië is thans 63 jaar.) Eén priester uitte zijn bedroefdheid over het feit dat toen hij zijn priesteropleiding kreeg, zijn klas uit 25 tot 30 studenten bestond, terwijl slechts tien jaar later de klas nog maar 12 studenten telde.
ECHTSCHEIDINGEN GEÏNVENTARISEERD
Het aantal echtscheidingen in de Bondsrepubliek Duitsland is gestegen van 49.300 in 1961 tot 128.700 in 1988, aldus de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Bij de helft van de echtscheidingen ging het om gezinnen met kinderen, 93.000 minderjarigen in totaal. De vrouw diende tweemaal zo vaak een verzoek tot echtscheiding in als de man, meestal na vier à zes jaar huwelijk. De socioloog Peter Hartmann merkte variaties in de echtscheidingscijfers op. De stadstaten Hamburg, Bremen en Berlijn hebben opmerkelijk hoge cijfers; in streken met langdurige werkeloosheid zijn de cijfers hoger dan in welvarende streken. Het rapport bevatte één verrassing. Er is weinig verschil tussen de echtscheidingscijfers in katholieke en in protestantse gebieden.
’S WERELDS LANGSTE GLASVEZELKABEL
Australië maakt aanspraak op het record voor de langste glasvezelkabelverbinding ter wereld. De telecommunicatiekabel verbindt de Australische deelstaathoofdsteden Adelaide en Perth, een afstand van meer dan 2600 km, en overbrugt de Nullarbor Plain, een vermaard dor, woestijnachtig gebied. Een woordvoerder van Telecom (Australiës telecommunicatiesysteem) vertelde de krant The West Australian dat satelliettelecommunicatie nu achterhaald is door het gebruik van de glasvezelkabel. In de krant werd uitgelegd dat „de kabel wel 8000 telefoongesprekken en even zo veel faxen in een luttele twee seconden kan overdragen, en daarbij nog videobeelden. Dit alles wordt getransporteerd via een kabel met 12 glasvezels, elk ter dikte van slechts een mensenhaar.” Telecom verwacht dat de huidige opmerkelijke capaciteit zo halverwege de jaren ’90 nog verviervoudigd kan worden.
VET VOEDSEL
In sommige geïndustrialiseerde landen, waar gemaksvoedsel en snelbuffetkost het voedingspatroon zijn gaan beheersen, zijn kip- of vissandwiches en kip-„nuggets” populair omdat velen die beschouwen als weinig vet bevattende alternatieven voor de traditionele hamburger. Zulke hapjes worden echter nogal eens gebakken in soorten olie die rijk zijn aan verzadigde vetzuren. Bovendien bevat een kipsandwich uit de automaat vaak naar verhouding veel kippevel en kan dus „evenveel vet bevatten als anderhalve beker roomijs, en in een half dozijn kip-’nuggets’ zit meer vet dan in een hamburger”, schrijft de International Herald Tribune naar aanleiding van een recente studie door de Massachusetts Medical Society. Te veel vet in het voedsel wordt in verband gebracht met een hoge frequentie van diabetes, coronaire hartziekte, verhoogde bloeddruk, beroerten en vetzucht.
DE ONVERSCHILLIGEN
Onverschilligheid ten aanzien van religie is nu overal ter wereld wijdverbreid, vooral in landen die eens bolwerken van de christenheid waren. In de katholieke krant La Croix betreurt de jezuïet Xavier Nicolas het groeiende probleem. Hij zegt dat er door de eeuwen heen veel confrontaties tussen gelovigen en ongelovigen zijn geweest in verband met de elementaire vragen over God, het hiernamaals en religie. Tegenwoordig bestaat er echter een derde groep — de onverschilligen, degenen die noch voor noch tegen religie zijn en zich nauwelijks bezighouden met de elementaire vragen van het leven. Hij is van mening dat de kerk niet ten volle beseft hoezeer de echte vrijdenkerij van onze tijd om zich heen heeft gegrepen. Hij vraagt: ’Hoe kunnen wij beweren over de antwoorden te beschikken als de vragen niet eens gesteld worden?’
LEGE BIECHTSTOELEN
„De praktijk van het belijden van zonden aan een priester en het ontvangen van de absolutie” is alom in onbruik geraakt, bericht The New York Times. Dit „gebeurt stilzwijgend, spontaan, zonder dat iemand erop aandringt en bijna zonder discussie”. Uit een onderzoek onder kerkse katholieken bleek dat niet meer dan 6 procent eenmaal per maand ging biechten en slechts 1 procent vaker, hoewel velen wel elk jaar in de vastentijd gingen. Kerkelijke leiders hebben geen verklaring voor deze ontwikkeling. Sommigen schrijven het toe aan een oneens zijn met het verbod van de Katholieke Kerk op anticonceptie, een groeiend afwijzen van de hel, een verlies van zondebesef, en verwarring over wat goed en wat kwaad is. Uit het onderzoek bleek echter dat de leken „de daling in het aantal biechten toeschrijven aan hun vermogen om beter vergeving en verzoening te ervaren op andere manieren”, schrijft de Times. De krant voegt eraan toe: „De katholieken zelf hebben zich in steeds grotere mate afgevraagd of het biechten bevorderlijk was voor een echte geestelijke transformatie.”