Als een brand een menigte bedreigt

BRAND is een heel naar woord voor organisators van evenementen. Elk jaar lopen duizenden mensen verschrikkelijke verwondingen op bij branden of komen om het leven. Het gevaar is vooral groot als menigten bijeenkomen in een besloten ruimte. Wat kan er bij concerten, toneelstukken, conferenties en andere grote bijeenkomsten gedaan worden door degenen die met de leiding belast zijn, om het brandrisico tot een minimum te beperken? Wat kunnen degenen die deel uitmaken van zo’n menigte doen met het oog op de veiligheid? En als er echt brand uitbreekt, wat kan men dan doen om de overlevingskansen te vergroten?

Om wat inlichtingen op dat gebied te verzamelen, had Ontwaakt! een vraaggesprek met een brandweerfunctionaris in Ierland. Hij leidt brandweerlieden op en heeft heel wat ervaring met branden.

Wanneer er grote menigten worden verwacht voor een evenement, wat kunnen de verantwoordelijke mensen dan doen met het oog op de veiligheid?

Allereerst moet u zich ervan vergewissen dat het gebouw dat u verwacht te gebruiken veilig is. Er moeten zo veel uitgangen zijn dat iedereen in het gebouw snel kan ontkomen als de noodzaak zich voordoet. Ook moet elke uitgang duidelijk aangegeven zijn en vrij zijn van belemmeringen. Alle gangen en trappen moeten te allen tijde vrij van obstakels worden gehouden. Nooddeuren moeten naar buiten opengaan en moeten gemakkelijk te openen zijn.

De zitplaatsvoorzieningen kunnen een hele uitdaging betekenen in gebouwen zonder vaste zitplaatsen. Het is van levensbelang dat bij het plaatsen van de stoelen de plaatselijke brandweervoorschriften in acht worden genomen. Zorg ervoor dat alle zaal- en deurwachters weten wat zij in geval van nood moeten doen. De mensen die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid moeten weten waar alle brandblusapparaten zich bevinden en hoe ze gebruikt worden. Is er eenmaal brand uitgebroken, dan is het te laat om de instructies te lezen. Houd ook in gedachte dat het waarschuwen van de brandweer de hoogste prioriteit heeft zodra de ontruiming op gang is gebracht.

Kunnen degenen die zulke evenementen bijwonen iets doen om de veiligheid te bevorderen?

Inderdaad! Mensen raken in een onbekende omgeving gemakkelijker in paniek. Maak u dus vertrouwd met de algemene indeling van het gebouw waar de bijeenkomst gehouden zal worden. Let op waar de uitgangen en nooddeuren zich bevinden. Raak niet in paniek. Bewaar uw zelfbeheersing. Luister nauwgezet naar eventuele aanwijzingen en volg ze op. Loop bij het ontruimen van het gebouw snel, maar ren of duw niet.

Ik kan niet genoeg beklemtonen hoe noodzakelijk het is het pand snel te verlaten. De meeste mensen beseffen niet hoe snel het vuur zich kan verspreiden. Help bejaarden en zwakkeren als u ziet dat zij problemen hebben. Bent u het gebouw eenmaal uit, verwijder u dan van de uitgangen om de weg niet te blokkeren voor degenen die achter u komen; probeer nooit het gebouw weer binnen te gaan voordat het veilig verklaard is.

Welke raad hebt u voor ouders?

In grote menigten moeten ouders hun kleine kinderen altijd bij zich houden of zich ervan vergewissen dat zij onder de hoede zijn van een ouder iemand met verantwoordelijkheidsbesef. Bij een brand kunnen radeloze ouders die in de menigte op zoek zijn naar hun vermiste kinderen allerlei problemen veroorzaken.

Schuilt het gevaar van een brand alleen in de intense hitte?

Nee. Gewoonlijk komen mensen bij een brand om het leven door de rook en giftige gassen. Zelfs in niet-dodelijke concentraties zullen oververhitte gassen de ademhalingsorganen en het zenuwstelsel aantasten van degenen die ze inademen. Mensen kunnen daardoor heel vreemde dingen gaan doen. Bedek bij dichte rook uw neus en mond met een zakdoek. Dat biedt geen bescherming tegen giftige gassen, maar helpt wel voorkomen dat u grotere rookdeeltjes binnenkrijgt, die misselijkheid kunnen veroorzaken.

Probeer als de rook erg dicht is, vlak bij een muur te blijven om desoriëntatie te voorkomen. Als u geen muur kunt zien of voelen, loop dan in één richting totdat u bij een muur belandt en volg die dan totdat u bij een deur of raam komt. Houd ook in gedachte dat in een ruimte die vol rook staat, er dicht bij de vloer meer in te ademen lucht is en dat u daar ook beter zult zien.

Wat kan er gedaan worden als iemands kleding vlam vat?

Het ergste wat u kunt doen, is rennen. Daardoor worden de vlammen slechts aangewakkerd. U kunt u beter op de grond laten vallen en rollen. Dan zullen de vlammen wegblijven bij uw gezicht en zal het vuur hopelijk doven.

Hebt u nog een laatste woord voor onze lezers?

Ik hoop dat u nooit een brand meemaakt. Het is een angstaanjagende belevenis. Maar mocht u een brand meemaken, dan zullen deze paar regels nuttig blijken. En houd in gedachte dat brandgevaar ernstig genomen moet worden. Doe er niet lichtvaardig over en beschouw het niet als een grapje. Dat is het zeker niet.

[Inzet op blz. 20]

Gaat u als u in een hotel verblijft, altijd na waar de dichtstbijzijnde nooduitgang is voordat u gaat slapen?