Een blik op de wereld
DROEVIGE STAND VAN ZAKEN
UNICEF (het kindernoodfonds van de Verenigde Naties) ziet de toekomst voor kinderen somber in. Volgens het jaarverslag van UNICEF over de situatie van kinderen overal op aarde zullen er dit decennium zo’n 100 miljoen kinderen sterven als gevolg van ziekte en ondervoeding, tenzij er elk jaar $2,5 miljard wordt besteed aan reeds beschikbare, goedkope medicamenten. Hoe groot is dit bedrag? Even groot als de jaarlijkse reclameuitgaven van Amerikaanse sigarettenfabrikanten, aldus The Wall Street Journal.
PROCES DOOR AIDS-PATIËNTEN
In Australië worden ziekenhuizen en medische instellingen door AIDS-patiënten voor het gerecht gedaagd. De AIDS-slachtoffers beweren de dodelijke ziekte opgelopen te hebben door onachtzaamheid of doordat zij niet voldoende gewaarschuwd zijn voor de aan bloedtransfusie klevende gevaren. Bovendien verklaren zij nooit geïnformeerd te zijn over het bestaan van behandelingsmethoden die in plaats van bloedtransfusie gebruikt hadden kunnen worden. De meeste publiciteit kreeg tot op heden een 16-jarige hemofiliepatiënt die als gevolg van de dodelijke ziekte op sterven ligt, maar 31 andere slachtoffers zijn gezamenlijk een proces begonnen. Aan het Opperste Gerechtshof werd een verklaring van de 16-jarige voorgelezen. Hij zei onder andere: „Het is als een roman — een roman waarvan de laatste bladzijde is uitgescheurd. Het ’happy end’ ontbreekt.”
COMMUNICATIEPROBLEMEN
Volgens Dial Service, een Japanse organisatie waarnaar kinderen kunnen opbellen voor raad, bellen de laatste tijd veel kinderen op die niet met urgente problemen zitten, noch raad nodig hebben, maar gewoon met iemand willen praten over wat zij die dag hebben meegemaakt. Zij kiezen dit alternatief om het gebrek aan gezinscommunicatie te compenseren, aldus Dial Service. De raadgevers hebben echter ook communicatieproblemen. „Kinderen hangen op wanneer zij in de stem van de raadgever een prekerige toon horen”, merkte een medewerker op.
DOELWIT VAN DRUGSDEALERS: KINDEREN
◼ Voor drugsdealers vormen scholen de op twee na beste markt (na nachtclubs en bars) voor hun dodelijke handel. „Drugshandelaars hebben het gemunt op tieners van 13 tot 15 jaar, de leeftijd waarin het zelfbewustzijn ontwaakt; om de slechte gewoonte bij hen te introduceren, doen zij een beroep op moed, mannelijkheid en vrees er niet meer bij te horen”, aldus de Braziliaanse krant O Estado de S.Paulo. Zelfs sommige leerkrachten en leerlingen zijn drugsdealers. Vanwege het toenemende drugmisbruik waarschuwde Jornal da Tarde, een andere krant in São Paulo: „In elk land zijn jongeren het kostbaarste bezit, en drugs verbranden de hersenen van deze jonge mensen op dezelfde manier als wij het oerwoud verbranden.”
◼ Waarom zijn kinderen geneigd tot drugmisbruik? De psychiater Claude Olievenstein becommentarieert in een interview in O Estado de S.Paulo enkele oorzaken: „Wij leren onze kleine kinderen hun problemen met angst of slapeloosheid op te lossen door kalmeringsmiddelen te gebruiken. Deze kinderen groeien op, en als er dan problemen op hun weg komen, proberen zij de oplossing te vinden in drugs.” Vervolgens geeft hij de schuld aan het ineenstorten van twee eens stabiele instellingen: „Het gezin staat onder grote druk waar het traditionele waarden betreft. Terzelfder tijd heeft religie veel van haar belangrijkheid verloren, en ook het ouderlijk gezag is afgenomen.”
MEER TWEE- EN DRIELINGEN
In de Bondsrepubliek Duitsland eindigt elke 50ste zwangerschap in de geboorte van twee of meer kinderen. Waarom dit toegenomen aantal twee- en drielingen? Hoofdzakelijk, zo zeggen gynaecologen, vanwege de moderne medische technieken voor de behandeling van onvruchtbaarheid, zoals hormoontherapieën en reageerbuisbevruchtingen. Nog een reden is dat nu meer vrouwen pas een baby willen op latere leeftijd, wanneer de kans op meerlinggeboorten toeneemt. Maar bij deze zwangerschappen schijnen moeder en kind meer risico te lopen.
WANDELEN IS GEZOND
Behalve dat matige lichaamsbeweging hart- en vaatziekten voorkomt, werkt het wellicht preventief tegen kanker, aldus Rui Bevilacqua, hoogleraar in de oncologie aan de Universiteit van São Paulo. Regelmatig wandelen of aan andere vormen van lichaamsbeweging doen, schijnt traag functionerende ingewanden te stimuleren. Bevilacqua zei: „Veel van het voedsel dat wij eten, is carcinogeen en kan, als het enige tijd in de ingewanden blijft, darmkanker veroorzaken.” Ook Fúlvio Pileggi, hoogleraar in de cardiologie aan de Universiteit van São Paulo, gelooft dat wandelen de ideale oefening is voor hen die niet aan sport doen.
LANGSTE TREIN
Op 26 augustus 1989 begon een 7 km lange trein, bestaande uit 660 volgeladen goederenwagons, 3 andere rijtuigen en 16 locomotieven, met een lading ijzererts die voldoende was om een heel schip te vullen, aan een speciale 861 km lange reis van een Zuidafrikaanse mijnstad naar een zeehaven. Alles bij elkaar woog de trein meer dan 63.000 ton. De voorbereidingen voor deze reis hadden 7 jaar gevergd. Normaal worden er 3 treinen gebruikt voor deze hoeveelheid vracht. Waarom dan die lange trein? Opdat hij in het Guinness Book of Records zou kunnen komen als de langste en zwaarste trein die ooit heeft gereden.
RIETPADDENPLAAG
In 1932 voerde Australië ongeveer 100 reuzenpadden uit Zuid-Amerika in om de kevers die de suikerrietplantages teisterden, te bestrijden. De tactiek was iets te geslaagd. De oogsten werden gered, de kevers uitgeroeid. Maar nu, bijna 60 jaar later, staan delen van Australië tegenover een ware reuzenpaddenplaag; de produktieve vrouwtjes leggen wel 40.000 eieren per keer. Er werd een kleurenfolder opgesteld van vier bladzijden, getiteld 101 manieren om een rietpad te doden, om burgers te begeleiden in het offensief tegen de reuzenpad — in Australië rietpad genoemd — die een voor honden en katten dodelijk gif uitscheidt. Een wethouder van Brisbane heeft een „campagne voor de uitroeiing van rietpadden” op touw gezet. Hij stelt voor padden in de diepvriezer te stoppen om ze op humane wijze te doden: „De rietpad denkt dat het vroeg winter is, begint zijn winterslaap en wordt nooit meer wakker”.
HOE VEILIG IS „VEILIG”?
Vanwege de toenemende publieke bezorgdheid over de mogelijke gezondheidsrisico’s van blootstelling aan betrekkelijk lage doses straling, giftige chemicaliën en bestrijdingsmiddelen tracht de wetenschap een nauwkeuriger manier te vinden om vast te stellen welk niveau van blootstelling nog „veilig” is. Tot nu toe werd het risico voor mensen geschat op grond van proeven waarbij laboratoriumdieren werden blootgesteld aan grote doses mogelijke mutagentia (genen-beschadigende agentia). De International Herald Tribune meldt dat een nieuwe, accuratere techniek aantoont dat blootstaan aan doses die vroeger als veilig beschouwd werden, belangrijke genetische schade kan veroorzaken. Bij mensen van wie bekend is dat zij aan mutagentia zijn blootgesteld, is een meetbaar hogere frequentie van een bepaald type gemuteerde witte bloedcel gevonden. Interessant is dat bij rokers een 50 procent hogere frequentie van schade aan een bepaald gen werd geconstateerd dan bij niet-rokers.
PRUIKENROOF
„Britse barristers [hogere advocaten] en rechters dragen al pruiken sinds Karel II het idee in de jaren ’70 van de 17de eeuw uit Frankrijk overnam”, aldus The Wall Street Journal. Maar steeds meer langgekoesterde oude pruiken, die associaties oproepen aan ervaring en wijsheid, verdwijnen nu spoorloos uit rechtszalen en kleedkamers, en gevreesd wordt dat „in de meeste gevallen barristers de daders zijn”. Het dragen van nieuwe pruiken — die vervaardigd worden van paardehaar — wordt verfoeid omdat die de indruk wekken dat de barrister net de schoolbanken heeft verlaten. Derhalve geven degenen die een pruik moeten aanschaffen, haar een oud aanzien door haar enige tijd als stofdoek te gebruiken of haar buiten in de regen te hangen. Ondertussen vindt men in bijna alle gerechtshoven in Londen briefjes opgehangen waarin vertwijfeld verzocht wordt om vermiste pruiken terug te bezorgen, ofschoon het zelden gebeurt dat iemand zijn pruik terugkrijgt. Hoewel de veiligheidscontrole voor degenen die de gerechtshoven binnengaan, zeer streng is, let niemand op degenen die eruit lopen.