De toekomst van de religie gezien haar verleden

Deel 21: Vanaf 1900 — Met bloed bespatte zomen

„Geen hechte grondslag wordt op bloed gevest.” — Shakespeare, Engels dichter en toneelschrijver (1564-1616)

HERINNERT u zich de tragedie die zich, deze maand al weer elf jaar geleden, in Jonestown (Guyana) heeft afgespeeld? Meer dan 900 leden van een religieuze groepering bekend onder de naam People’s Temple pleegden massaal zelfmoord door een vruchtendrank te drinken waaraan cyanide was toegevoegd — de meesten van hen uit vrije wil.

Geschokt vroegen mensen zich af: ’Wat voor religie offert nu het leven van haar eigen leden?’ Niettemin wordt er al bijna 6000 jaar in naam van religie onschuldig bloed vergoten. In de twintigste eeuw is er echter vaker en op meer manieren bloed vergoten dan in enige andere periode van de geschiedenis. Beschouw eens een heel klein gedeelte van de bewijzen daarvoor.

Mensenoffers voor een valse god

Sedert 1914 is in twee wereldoorlogen en ruim honderd kleinere conflicten een oceaan van bloed vergoten. Een eeuw geleden zei de Franse schrijver Guy de Maupassant dat „het ei waaruit oorlogen worden gebroed” het patriottisme is, dat hij „een soort religie” noemde. The Encyclopedia of Religion zegt zelfs dat het neefje van het patriottisme, het nationalisme, „in de hedendaagse wereld een overheersende vorm van religie is geworden die de leegte heeft opgevuld welke door het verval van de traditionele religieuze waarden was ontstaan”. (Wij cursiveren.) Door haar nalatigheid om de ware aanbidding te bevorderen, heeft de valse religie het geestelijke vacuüm geschapen waarin het nationalisme zich heeft kunnen nestelen.

Nergens werd dit beter geïllustreerd dan in nazi-Duitsland, waar 94,4 procent van de bevolking aan het begin van de Tweede Wereldoorlog beweerde christelijk te zijn. Juist Duitsland — de bakermat van het protestantisme en in 1914 door paus Pius X geloofd als de geboortegrond van „de beste katholieken ter wereld” — had representatief moeten zijn voor het allerbeste dat de christenheid te bieden had.

Het is veelzeggend dat de katholiek Adolf Hitler onder protestanten gemakkelijker steun vond dan onder katholieken. Overwegend protestantse districten gaven hem 20 procent van hun stemmen bij de verkiezingen van 1930, katholieke districten slechts 14 procent. En de eerste absolute meerderheid voor de nazi-partij bij deelstaatverkiezingen werd in 1932 geboekt in Oldenburg, een district dat voor 75 procent protestants was.

Blijkbaar was „de leegte . . . welke door het verval van de traditionele religieuze waarden was ontstaan”, in het protestantisme groter dan in het katholicisme. En begrijpelijk. De geliberaliseerde theologie en de hogere bijbelkritiek waren voornamelijk het produkt van Duitssprekende protestantse theologen.

Hoe het kwam dat Hitler uiteindelijk toch de — aanvankelijk achterblijvende — krachtige steun van het katholieke volksdeel kreeg, is al even veelzeggend. De Duitse historicus Klaus Scholder legt uit dat „het Duitse katholicisme vanouds bijzonder nauwe banden met Rome had”. Omdat het Vaticaan in het nazisme een bolwerk tegen het communisme zag, was het er niet afkerig van zijn invloed aan te wenden om Hitlers macht te vergroten. „Fundamentele beslissingen verschoven steeds meer naar de Curie”, zegt Scholder, „en in feite werd de status en toekomst van het katholicisme in het Derde Rijk ten slotte bijna geheel en al bepaald in Rome.”

Door de rol die de christenheid in de twee wereldoorlogen heeft gespeeld, heeft ze ernstig aan aanzien ingeboet. De Concise Dictionary of the Christian World Mission legt in verband daarmee uit: „Niet-christenen werden . . . met het onmiskenbare feit geconfronteerd dat naties met duizend jaar christelijk onderwijs achter zich, in gebreke waren gebleven hun hartstochten te beheersen en de hele wereld in vuur en vlam hadden gezet om verre van bewonderenswaardige ambities te verwezenlijken.”

Natuurlijk zijn oorlogen met religieuze motieven niets nieuws. Maar in tegenstelling tot het verleden, toen landen met verschillende godsdiensten elkaar beoorloogden, heeft de twintigste eeuw in steeds grotere mate landen met dezelfde godsdienst in bittere conflicten verwikkeld gezien. De god van het nationalisme heeft duidelijk de goden der religie weten te manipuleren. Zo hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen katholieken en protestanten in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten, katholieken en protestanten in Italië en Duitsland doodden, boeddhisten in Japan hetzelfde gedaan met hun boeddhistische broeders in Zuidoost-Azië.

Niettemin kan de christenheid gezien haar eigen met bloed bevlekte kleding, niet vol eigendunk de vinger opheffen tegen anderen. Zowel belijdende christenen als niet-christenen zijn, omdat zij onvolmaakte menselijke regeringen hebben gesteund en soms gekozen, medeaansprakelijk voor het bloed dat deze regeringen hebben vergoten.

Maar wat voor religie zou de regering nu boven God stellen en haar eigen leden offeren als politieke offers op het altaar van de oorlogsgod?

„Zo bleven zij onschuldig bloed vergieten”

Die woorden, eeuwen geleden gezegd over het afvallige Israël, zijn van toepassing op alle valse religies en op die van de christenheid in het bijzonder (Psalm 106:38). Vergeet de miljoenen levens niet die werden uitgeblust in de Holocaust, een tragedie waaraan de kerken van de christenheid niet onschuldig waren. — Zie Ontwaakt! van 8 april 1989.

Duitse geestelijken hebben evenmin hun stem laten horen in verband met een andere kwestie, minder bekend, maar even tragisch. In 1927, twee jaar nadat Hitler zijn gedachten over rassen uiteen had gezet in Mein Kampf, publiceerde de katholieke redacteur en theoloog Joseph Mayer een boek dat de bisschoppelijke imprimatur droeg en zei: „Geesteszieken, moreel gestoorden en andere inferieure mensen hebben net zomin het recht zich voort te planten als het recht brand te stichten.” De lutherse pastoor Friedrich von Bodelschwingh vond sterilisatie van gehandicapten verenigbaar met Jezus’ wil.

Deze door de religie gesteunde zienswijze hielp de weg banen voor Hitlers uit 1939 daterende „euthanasiebevel”, dat de dood van meer dan 100.000 geestelijk gestoorde staatsburgers en de gedwongen sterilisatie van naar schatting 400.000 mensen tot gevolg had.a

Pas in 1985, veertig jaar na het einde van de oorlog, gaven lutherse kerkelijke autoriteiten in het Rijnland openlijk toe: „Onze kerk heeft zich niet krachtig genoeg verzet tegen gedwongen sterilisatie, het vermoorden van zieken en gehandicapten en het uitvoeren van wrede medische experimenten op mensen. Wij smeken de nog levende slachtoffers en de nabestaanden om vergeving.”

Het is waar dat de euthanasiecampagne van de regering aanzienlijk vertraagd werd nadat de katholieke bisschop van Münster op 3 augustus 1941 een scherp protest had laten horen waarin hij het gevolgde beleid als moord betitelde. Maar waarom moest het negentien maanden duren en 60.000 mensenlevens kosten voordat er een openlijke veroordeling klonk?

De bloedschuld van de religie

De meeste religies beweren respect te hebben voor het leven en zich ervoor te interesseren mensen tegen letsel te beschermen. Maar waarschuwen de geestelijken hun kudden consequent voor de fysieke gevaren die er schuilen in roken, in het gebruik van drugs, waaronder alcohol, in het toegediend krijgen van bloed en in vrij seksueel verkeer? Belangrijker nog, veroordelen zij deze werken van het vlees op grond van de bijbelse argumentatie dat ze ons Gods goedkeuring kunnen kosten? — Handelingen 15:28, 29; Galaten 5:19-21.

Sommigen wel natuurlijk. En zowel de Katholieke Kerk als veel fundamentalistische kerken tonen respect voor het leven door abortus af te wijzen als het vergieten van onschuldig bloed. Toch is de abortuswet van het katholieke Italië een van de soepelste van Europa.

Ook het boeddhisme veroordeelt abortus. Maar in Japan werden naar verluidt in één jaar 618.000 abortussen verricht, ondanks het feit dat 70 procent van de bevolking het boeddhisme aanhangt. Dit doet de vraag rijzen: Op basis waarvan moeten wij een religie beoordelen, op basis van wat haar officiële organen en sommige van haar geestelijken zeggen, of op basis van wat een groot aantal van haar gerespecteerde leden doen?

Nog een voorbeeld van nalatigheid om de goddeloze te waarschuwen, houdt verband met de bijbelse chronologie en de vervulling van bijbelse profetieën. Uit beide blijkt dat in 1914 Gods hemelse koninkrijk in handen van Jezus Christus is opgericht.b Hoewel de christenheid elk jaar in december Christus’ zogenaamde geboortedag viert, loven de geestelijken hem net zomin als de regerende Koning als de leiders van het judaïsme hem negentien eeuwen geleden als de toekomstige Koning aanvaardden.

Geestelijken, ongeacht van welke richting, die nalaten te waarschuwen voor de gevolgen van het overtreden van Gods morele wetten en van het weigeren zich aan Gods regerende koninkrijk te onderwerpen, laden volgens Ezechiël 33:8 bloedschuld op zich. Hun stilzwijgen komt op niets minder neer dan werkeloos toezien terwijl miljoenen leden van hun kudde bloedschuld op zich laden.

De valse religie heeft dan ook, door haar zomen te bespatten met onschuldig bloed, het levengevende vergoten bloed van Christus Jezus verworpen. (Zie Matthéüs 20:28 en Efeziërs 1:7.) Dat is de reden waarom het op de zomen van de valse religie gespatte bloed spoedig — zeer spoedig — haar eigen bloed zal zijn! — Openbaring 18:8.

Er zal voor „De valse religie — Achterhaald door haar verleden!” geen ontkoming zijn. Dit zal in onze volgende uitgave verklaard worden.

[Voetnoten]

[Kader op blz. 21]

„De religie is thans in veel delen van de wereld de dienstmaagd van de revolutie geworden . . . Nog steeds inspireert ze tot doden, in Noord-Ierland evenzeer als op het Indiase subcontinent en de Filippijnen.” — The Encyclopedia of Religion

[Illustratie op blz. 20]

De bloedschuld die de valse religie in het verleden op zich geladen heeft, uitgebeeld op deze 15de-eeuwse houtsnede van de massaverbrandingen van ketters, wordt ver overschaduwd door wat ze in de 20ste eeuw heeft bedreven

[Illustraties op blz. 21]

Duitse kerkklokken werden tijdens de Eerste Wereldoorlog omgesmolten voor oorlogsdoeleinden

[Verantwoording]

Bundesarchiv Koblenz