Een blik op de wereld
HUWELIJKEN TUSSEN HOMOSEKSUELEN WETTELIJK TOEGESTAAN
Denemarken is „het eerste land van de Europese Gemeenschap dat huwelijken tussen homoseksuelen wettelijk toestaat”, bericht de Londense Times. Voor „geregistreerde partnerschappen” tussen mannen of vrouwen gelden nu dezelfde voordelen als voor heteroseksuele huwelijken, bijvoorbeeld sociale uitkeringen, belastingvoordelen en de mogelijkheid van echtscheiding. Het wetsvoorstel, dat in het Deense parlement werd aangenomen met 71 stemmen voor en 47 stemmen tegen, voorziet in een burgerlijke ceremonie; en als priesters bereid zijn het noodzakelijke ritueel te voltrekken, zijn zij daar wettelijk toe gemachtigd. Medische deskundigen hopen dat door de nieuwe wetgeving homoseksuele relaties gestabiliseerd zullen worden en aldus een bijdrage wordt geleverd aan het indammen van de huidige AIDS-epidemie.
AIDS-VOORSPELLING
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft voorspeld dat tegen het jaar 2000 het aantal AIDS-gevallen wereldwijd met het tienvoudige omhooggevlogen zal zijn, waardoor het totaalaantal 5.000.000 zal bedragen, tegenover de 450.000 van nu. Men verwacht dat het aantal personen dat besmet is met het virus dat AIDS veroorzaakt, met het drievoudige zal stijgen. Naar verluidt zijn nu vijf tot tien miljoen mensen besmet. „Deze ramingen duiden er zeer sterk op dat de HIV/AIDS-situatie in de jaren ’90 veel ernstiger zal zijn dan wij in de jaren ’80 hebben meegemaakt”, zei dr. Jonathan Mann, leider van het AIDS-programma van de organisatie. Zelfs als er op korte termijn een vaccin werd ontwikkeld, zou dat de meesten van degenen die vanaf nu en tot het midden van de jaren ’90 AIDS krijgen, niet baten, daar zij reeds besmet zijn.
CONCORDE 20 JAAR
De Concorde, het supersonische passagiersvliegtuig dat door Engeland en Frankrijk is gebouwd, is 20 jaar. Haar maiden-trip vond op 2 maart 1969 plaats en het passagiersvervoer begon in januari 1976. Het Franse dagblad La Croix berichtte: „Sommigen adoreerden haar, sommigen haalden haar door de modder en anderen lachten om haar rare neus.” Toch zijn de gebruikers ervan, British Airways en Air France, tevreden over het „lelijke eendje”, dat 128 passagiers vervoert bij mach 2 (tweemaal de snelheid van het geluid). De dertien die nu in gebruik zijn, hebben er gezamenlijk meer dan 130.000 vlieguren op zitten.
HET LAATSTE WOORD
In 1879 begon de Schotse lexicograaf James Murray met zijn werk aan The Oxford English Dictionary. Het duurde 49 jaar voordat het werk voltooid was, in plaats van de verwachte 10, en het besloeg 15.500 bladzijden, zo’n 9000 meer dan gepland. Honderd jaar later werd het bijgewerkt met een supplement dat uit vier delen bestond. Nu zijn deze uitgaven gecombineerd en verder bijgewerkt in een computerproject dat vijf jaar heeft geduurd en £10 miljoen heeft gekost. De 20 delen bevatten 600.000 kruisverwijzingen en 2,5 miljoen citaten in 59 miljoen woorden tekst. Het langste artikel, ter lengte van een korte roman, is dat voor het woord set, dat 430 betekenissen en betekenisnuances telt. Tot de nieuwe woorden behoren glasnost, perestrojka en AIDS. Het werk is nu te koop voor £1500 (ca. ƒ 5200).
VLIEGVEILIGHEID
„Er zijn weinig beveiligingsmogelijkheden tegen geraffineerde terroristen die vastbesloten zijn een bom in een vliegtuig te plaatsen”, wordt opgemerkt in een artikel in The Wall Street Journal. „Erger nog, zelfs de procedures die er zijn, kunnen een fiasco blijken door menselijke tekortkomingen, als getergd luchthavenpersoneel wordt overspoeld met horden passagiers en bergen bagage.” De meeste beveiligingssystemen op vliegvelden zijn slechts berekend op het ontdekken van geweren of messen die kapers bij zich kunnen hebben — niet van bommen. Hoewel er onlangs apparatuur is ontworpen voor het opsporen van kneedbommen, zal het nog een jaar of langer duren voordat de meeste grote vliegvelden erover kunnen beschikken, en het grootste deel van de bagage die thans overal ter wereld wordt vervoerd, wordt noch doorgelicht noch doorzocht. „Alle röntgenapparaten zijn echter afhankelijk van de interpretatie door de mensen die ze bedienen, en die kunnen soms slecht opgeleid of onvoldoende gemotiveerd zijn”, schrijft de Journal. En soms is het onvermijdelijk dat een operator die koffer na koffer voorbij ziet gaan, moe en onoplettend wordt.
NIEUWE REDEN TOT VREES BIJ TRANSFUSIES
„Een parasiet die gewoonlijk in Zuid- en Midden-Amerika wordt aangetroffen, waar hij een voorname oorzaak van hartaandoeningen is, is na bloedtransfusies in de Verenigde Staten bespeurd”, bericht The New York Times. „De infectie, de ziekte van Chagas, is in drie jaar bij twee patiënten geconstateerd, van wie er een is overleden.” Men vreest echter dat andere gevallen onopgemerkt zijn gebleven, daar Amerikaanse artsen onbekend zijn met de ziekte en wellicht niet weten dat ze door bloedtransfusies overgebracht kan worden. Er is nog geen effectieve behandeling voor de ziekte gevonden, die in het acute stadium de lymfklieren, de lever en de milt aantast, terwijl de chronische vorm het hart en de darmen beschadigt en dodelijk kan zijn. Niettemin zijn velen die de parasiet bij zich dragen zich er niet van bewust dat zij besmet zijn, daar de symptomen zwak kunnen zijn en soms onopgemerkt blijven, of het jaren kan duren voordat de parasiet schade aanricht.
PAUSELIJKE TOENADERING AFGEWEZEN
Het recente bezoek van paus Johannes Paulus II aan Scandinavië was het eerste bezoek van een paus aan die contreien, waar katholieken minder dan 1 procent van de bevolking uitmaken. Het bezoek trok slechts kleine menigten en bracht weinig enthousiasme teweeg vergeleken bij de meeste van zijn andere 41 reizen naar het buitenland. De paus beklemtoonde het verlangen naar nauwere banden met de overheersende Lutherse Kerk en sprak de hoop uit „dat eens de eenheid hersteld kan worden onder de volgelingen van Christus”. De lutherse bisschop Andreas Aarflot van Oslo uitte echter zijn ongenoegen over dit standpunt en zei: „Wij zien uit naar de dag dat Uwe Heiligheid duidelijk en onmiskenbaar het kerkelijk karakter van de lutherse en andere protestantse kerken erkent.” Een aanzienlijk aantal lutherse bisschoppen verkoos de oecumenische bijeenkomsten met de paus te boycotten.
PRIKKELDRAADGORDIJN GAAT OMHOOG
De gehele 240 kilometer lange prikkeldraadversperring tussen Hongarije en Oostenrijk wordt verwijderd. „De Hongaren voelen zich veel beter zonder zo’n ouderwetse grens met het Westen”, zei het hoofd van de Hongaarse grenswachten. Hongarije hoopt de totale versperring tegen het einde van volgend jaar opgeruimd te hebben.
KAART VERANDERD
Misschien hebben lang niet alle Amerikanen het opgemerkt, maar de wereld is van vorm veranderd. Dat komt doordat de National Geographic Society, waarvan de kaarten zo veel gebruikt worden, is afgeweken van de traditionele projectie die de Sovjet-Unie 223 procent groter afbeeldt dan ze is, Canada 258 procent groter en Groenland 554 procent groter. In de nieuwe projectie van professor Arthur Robinson is de Sovjet-Unie slechts 18 procent groter dan in werkelijkheid, Groenland 60 procent groter en de Verenigde Staten 3 procent kleiner. Het probleem ontstaat doordat men tracht de wereldbol plat op een bladzijde weer te geven. Bij de meeste projecties is het zo dat hoe verder een land van de evenaar ligt, des te meer het vervormd wordt. Engelands voornaamste kaartenmaker volgt dat voorbeeld echter niet. Op hun kaart ligt Engeland bijna centraal, terwijl de projectie die in de Sovjet-Unie wordt toegepast, de Sovjets in het middelpunt van de wereld plaatst.
LEREN VAN DE GETUIGEN
De Amerikaanse regering treft voorbereidingen voor een nieuwe volkstelling, die op 1 april 1990 moet beginnen. „Tien jaar geleden, toen de vorige nationale volkstelling werd gehouden, vormden benden niet zo’n bedreiging bij het houden van de hoofdelijke telling”, verklaart The Orange County Register van het Californische Santa Ana. „De tijden zijn veranderd.” Nu heeft men een deskundige op het gebied van benden gehuurd om de tellers te adviseren hoe in gevaarlijke buurten te werk te gaan. Daarnaast, zo bericht de krant, „bestuderen de autoriteiten die bij de volkstelling betrokken zijn hoe postbezorgers en Jehovah’s Getuigen zich in zulke buurten ongedeerd van hun taak kwijten”.
MISDAAD IN DE SOVJET-UNIE
De criminaliteit is onrustbarend toegenomen in de Sovjet-Unie. Volgens het economisch verslag van de regering over het eerste kwartaal van 1989 is de misdaad globaal 31 procent toegenomen vergeleken bij dezelfde periode van vorig jaar. Het aantal ernstige misdrijven steeg met 40 procent en dat van diefstallen en inbraken met 69 procent. Ook het aantal door tieners gepleegde misdrijven steeg, bij meisjes met 44 procent. De angst regeert in sommige steden, daar veel misdadigers nu voorzien zijn van gestolen wapens en zich er tijdens een inbraak niet om schijnen te bekommeren of mensen al dan niet thuis zijn. „De wetgeving blijft achter bij de realiteit van de dag”, wordt in een artikel in de Pravda verklaard. „De onderwereld weet zich aan de huidige toestanden en wetten aan te passen en is veel flexibeler dan de instanties die de wet moeten handhaven.”