De olieramp — De gevolgen voor de mensen
VALDEZ heeft een bevolkingsexplosie ondergaan sedert de olieramp op 24 maart 1989; het aantal inwoners is namelijk gestegen van 2800 tot ruim 10.000. Exxon heeft duizenden mensen tegen een hoog loon gehuurd om de milieuschade door de olieramp op te ruimen. De toevloed van duizenden mensen heeft een maatschappelijke en economische ontwrichting veroorzaakt die voor de permanente inwoners van dit vroeger zo rustige stadje niet gemakkelijk op te vangen is.
Pete Wuerpel, hoofd van de rampencommunicatiedienst voor Alaska, vestigt de aandacht op enkele van de veranderingen die door de overweldigende toevloed van mensen die een goedbetaalde baan zoeken, teweeg zijn gebracht. Wuerpel zei tijdens een interview:
„De uitwerking op Valdez kan op de lange duur wel eens ernstiger blijken dan nu te overzien is. Door de enorme toevloed van mensen naar Valdez zijn de faciliteiten overbelast. In de zeven weken na de ramp heeft de telefoonmaatschappij het aantal transmissielijnen moeten uitbreiden van 60 tot meer dan 170. De riolering, de elektrische centrale, de haven voor kleine boten, de vuilnisbelt, het wegennet — niets is berekend op de huidige situatie. In april is het aantal auto’s omhooggevlogen van 3000 tot 9600. Het aantal vluchten op de luchthaven, normaal 20 per dag, bereikte een hoogtepunt van meer dan 680. De consequenties zijn absoluut ongelooflijk als je denkt aan het vermogen van de stad om dit te verwerken.
De door de bevolkingsexplosie veroorzaakte crisis is overschaduwd door de nadruk op olieverlies en verontreinigde stranden, dode vogels en zeeotters, bedreigde viskwekerijen en de verliezen aan schaaldieren. De economie is ontwricht, de loonschalen zijn uit het evenwicht, bedrijven hebben de grootste moeite om aan betrouwbare hulp te komen. De stijgende prijzen zijn een aanslag op de portemonnaie van mensen met een vast salaris.
Dit alles is niet bedoeld om de catastrofale gevolgen van de olieramp te bagatelliseren, maar om de totale tragedie en het effect ervan op mensen in een beter perspectief te brengen. Naar mijn mening is de ontwrichting van het leven van de inwoners van Valdez overschaduwd door de meer dramatische publiciteit die de dood van duizenden vogels en andere dieren heeft gekregen.”
Enkele mensen die reeds lang in Valdez wonen, werden geïnterviewd. Hoe is deze bevolkingsexplosie in hun stad op hen van invloed geweest?
Een werknemer bij de telefoonmaatschappij gaf als zijn mening te kennen:
„Het is nu twee maanden na de ramp en het is in Valdez een volslagen chaos. Er komen nog steeds duizenden mensen toestromen om een goedbetaalde baan te vinden. Allerlei mensen. Sommigen die door de politie gezocht worden, en die worden gearresteerd. Prostituées komen hun beroep uitoefenen. Kinderen kunnen niet langer vrij rondlopen. Ouders houden hen goed in het oog, en dat is hard nodig. Sommige kinderen worden verwaarloosd doordat beide ouders lange uren voor Exxon werken. De geldzucht heeft velen besmet.
De prijzen zijn de pan uitgerezen. Van de ene dag op de andere zijn ze tweemaal zo hoog en na verloop van een week zijn ze weer verdubbeld. Hebt u een huis te huur? U kunt er $500 per nacht voor krijgen. Sommige slaapkamers brengen dat al bijna op. U kunt zelfs ruimte voor een slaapbank verhuren. Huizen worden verhuurd voor $5000 of $6000 per maand — er was zelfs sprake van $13.000 voor één huis. Auto’s zijn verhuurd voor $250 per dag.
De door Exxon betaalde lonen zijn omhooggevlogen. Daar kunnen bedrijven niet tegenop. Hun personeel neemt ontslag om bij Exxon te gaan werken. Nieuwe werknemers blijven even en gaan dan ook aan het werk bij de ramp. Restaurants hebben een zware tijd. Ze zijn 24 uur per dag open, hebben duizenden klanten en sommige hebben in twee maanden tijd al voor de vierde of vijfde maal een nieuwe personeelsbezetting — ze verliezen hun mensen door de abnormaal hoge uurlonen die Exxon betaalt. Bij het ziekenhuis heeft de helft van het personeel ontslag genomen.”
De verlokking van al dat geld — een begrijpelijke verleiding voor iemand die slecht bij kas is en schulden heeft! Wat gemakkelijk om dan te redeneren: ’Nou, ik kan op zondag werken en $30 of $50 per uur verdienen, twaalf uur werken en dubbel uitbetaald krijgen omdat het zondag is. Dan kan ik de auto afbetalen en al mijn schulden aflossen’! Maar dan verwaarloost u wel uw gezin en zou u uw geestelijke waarden er wel eens bij in kunnen schieten. ’Maar ik ga het maar voor een poosje doen, tijdelijk, om er wat bovenop te komen!’, maakt u uzelf wijs. Misschien wel, misschien niet.
Onheilspellender zijn sommige van de emoties die loskomen door de frustraties. Iemand vertelde:
„Velen richten al hun woede op Exxon, en dat leidt tot radicale en extreme gedragingen. Het waardenstelsel raakt ontwricht, verwrongen. Er zijn mensen die door hun frustratie en woede tot een gedrag komen dat zij normaal walglijk zouden vinden. Zij zijn kwaad om wat de olieramp heeft aangericht in de prachtige Prince William Sound en om wat de duizenden vogels, otters, zeehonden en andere dieren die zo lang hun trots waren, is aangedaan.
Die woede heeft sommigen ertoe gebracht Alyeska-auto’s van de weg af te dwingen. Er is gedreigd met bomaanslagen. De president van Exxon is in Valdez zelfs met de dood bedreigd. De veiligheidspolitie heeft honderden mensen extra in dienst genomen.”
Een plaatsvervangend onderwijzer zegt:
„Veel kinderen helpen zichzelf naar school. Ik ken een meisje van vijf jaar dat op de kleuterschool zit en ’s ochtends in haar eentje opstaat omdat haar mamma en pappa dan al uren de deur uit zijn om bij de olieramp te werken. Zij ontbijt, gaat naar school, komt weer thuis, eet haar avondeten en is alleen totdat haar ouders om negen of tien uur ’s avonds thuiskomen. Wat richt dat bij haar aan, wat zal ze eruit begrijpen? Geld heeft sommige ouders verblind en hun kinderen lijden eronder. Kinderen op school zijn te gespannen om te werken. Onderwijzers oefenen geen druk op hen uit maar lezen voor, laten hen spelletjes doen.”
Een huisvrouw constateert lompheid en woede:
„De overbevolking veroorzaakt stress en frustratie, waardoor het tot uitbarstingen van woede komt. Toen de aanvoer beperkt was, is het sommige vrouwen die levensmiddelen kochten overkomen dat anderen hun brood of melk wegpakten. In restaurants is het voorgekomen dat laatkomers binnen kwamen zetten en aan tafeltjes gingen zitten waar anderen al een uur op hadden gewacht.”
Deze man uit zijn bezorgdheid over wat er met mensen gebeurt:
„Het is behoorlijk ingrijpend als de bevolking bijna driemaal zo groot wordt. Van een stad met ongeveer 2800 mensen zijn wij gegroeid tot meer dan 9000. Het is een probleem om je inkopen te doen en gewoon ergens te komen in de stad. Er zijn zo veel verkeersopstoppingen in dit kleine stadje dat gewoon ergens heen gaan een bron van frustratie en stress is.
De werkgelegenheid is dramatisch veranderd. Aanbiedingen van werk waarvoor $20 tot $50 per uur wordt betaald, hebben het moeilijk gemaakt je prioriteiten in evenwicht te houden. Het is een hele uitdaging als je wilt voorkomen dat het materialisme je gezinsverantwoordelijkheden en geestelijke waarden verdringt. Mijn vrouw en ik hebben ook talloze telefoontjes van vrienden in verafgelegen staten als Florida en New York en helemaal uit Texas en Oregon gehad. Ze belden over de mogelijkheden om hier te werken.
Wij weten dat het tegenwoordig overal moeilijk gesteld is met de economie, maar wij hebben hun de raad gegeven niet te komen. Het zijn Jehovah’s Getuigen, net als wij, en wij proberen onze geestelijke prioriteiten de boventoon te laten voeren, vergaderingen bij te wonen en met anderen over Gods koninkrijk te praten. Wij vinden dat dat ook voor hen het beste is, en dat is onder de huidige gespannen omstandigheden niet gemakkelijk in Valdez. De geestelijke gezindheid wordt verstikt door het materialisme, dat hier welig tiert.
De bijbelse woorden in 1 Timótheüs 6:10 zijn maar al te waar: ’De liefde voor geld is een wortel van allerlei schadelijke dingen, en door hun streven op die liefde te richten, zijn sommigen van het geloof afgedwaald en hebben zich overal met vele pijnen doorboord.’”
Deze interviews zijn twee maanden na de olieramp afgenomen. Er was voorspeld dat de opruimingswerkzaamheden tegen deze tijd voltooid zouden zijn — 15 september was de streefdatum. Als het schoonmaakwerk gebeurd is en als de duizenden banen zich oplossen en de stroom dollars opdroogt, zullen de permanente ingezetenen die hun geestelijke waarden ondanks alles intact hebben gehouden, de noodzakelijke aanpassingen opbrengen.
Het kan echter jaren duren voordat Valdez weer het rustige stadje zal worden dat het eens geweest is.
[Inzet op blz. 12]
„Het is in Valdez een volslagen chaos”
[Inzet op blz. 12]
Dreigingen met geweld
[Inzet op blz. 13]
’De liefde voor geld is een bron van kwaad’