Als u in de nachtploeg zit

ER IS geconstateerd dat mensen die in de nachtploeg werken, meer last hebben van maagzweren en andere maagklachten, eerder alcoholist worden en vaker hun huwelijk stuk zien lopen, dan hun collega’s die overdag werken. Uit onderzoek verricht door Fred Jung, gediplomeerd verpleger en assistent-leraar aan de School voor verplegend personeel van de Universiteit van Texas in Austin, blijkt echter dat een verandering van het slaappatroon enkele van deze problemen kan verlichten.

De heer Jung deed onderzoek naar de slaap bij een groep arbeiders uit de nachtploeg van een assemblagefabriek. In zijn proefgroep, waarin mannen en vrouwen met uiteenlopende soorten werk opgenomen waren, kwam hij tot de conclusie dat de ploegendienst op zich een bepaald soort stress veroorzaakt.

De bij het onderzoek betrokken mensen vertoonden symptomen die overeenkwamen met een „jet lag” en heviger schenen te worden als de slaapgewoonten werden teruggedraaid naar ’s nachts slapen op vrije dagen. Jung concludeerde dat het daarom het beste is, het slaappatroon van de werkweek de hele week aan te houden, daar het verscheidene dagen duurt voordat de biologische ritmen van het lichaam zich aan een nieuw slaappatroon hebben aangepast.

Uit Jungs onderzoek valt op te maken dat wanneer er op vrije dagen minstens vier uur wordt geslapen in de periode die tijdens de werkweek normaal aan slapen wordt besteed, dit ertoe schijnt bij te dragen dat de biologische ritmen gehandhaafd blijven. Hij noemt dat ’ankerslaap’. De aanpassing van werkers in ploegendienst bleek ook beïnvloed te worden door hun eetgewoonten, sociale leven en mate van blootstelling aan licht.

Aan de hand van de bij zijn onderzoek verzamelde gegevens heeft de heer Jung enkele richtlijnen voor werkers in de nachtploeg geformuleerd:

✔ Probeer elke dag in dezelfde periode te slapen, bij voorkeur in de late ochtend en vroege middag.

✔ Plan uw activiteiten rond uw slaapperiode.

✔ Maak u geen zorgen als u niet altijd in de voorkeurstijd kunt slapen; regelmatig overdag althans even slapen is beter dan helemaal niet slapen.

✔ Elimineer storende geluiden (gebruik oordopjes of schaf u een telefoonantwoordapparaat aan) en slaap in een donkere kamer.

✔ Gebruik aan het begin van uw dag een stevige, eiwitrijke maaltijd. Eiwit zorgt ervoor dat er langdurig energie leverende glucose vrijkomt en zal uw bijnieren stimuleren zodat u waakzaam blijft. Gebruik midden op de dag een matige maaltijd die eiwit bevat en vermijd koolhydraatrijke hapjes. Die kunnen u een tijdelijk opkikkertje geven maar maken u een uur of twee later moe. Reserveer de koolhydraten voor uw laatste maaltijd van de dag. Die voedingsstoffen maken u gereed voor een ontspannen slaap. Eet echter niet vlak voor het naar bed gaan; u hebt een paar uur nodig om uw voedsel te verteren.

✔ Drink geen alcohol om in slaap te komen. Alcohol berooft u van de soort slaap die u nodig hebt om psychisch gezond en fit te blijven.

✔ Doe als u wakker wordt het licht aan; of stap als het buiten licht is het daglicht in, neem wat lichaamsbeweging, ga op pad en praat met mensen. De activiteit en het licht zullen uw hersenen stimuleren en uw lichaam helpen zich weer in te stellen op uw nachtploeg-schema.

✔ Wees goed voor uzelf. Maak de stress niet groter door ongezond te leven. Als u in uw dagelijkse routine plaats maakt voor geregelde lichaamsbeweging, verstandige eetgewoonten en voldoende ontspannen slaap, zal dat u helpen meer te presteren, u beter te voelen en er zelfs beter uit te zien.

Dat is de mening van één onderzoeker. Mogelijk zullen anderen afwijkende oplossingen voor het probleem aandragen.