Komt u altijd te laat?
TWEE jongens schreven uitnodigingen voor een bijeenkomst die op zaterdag om 2.00 uur n.m. bij hen thuis gehouden zou worden. Een van de jongens herinnerde zich dat twee van hun vrienden in de regel te laat kwamen en zei: „Waarom schrijven we niet gewoon 1.00 uur op hun uitnodigingen? Waarschijnlijk zullen ze dan om 2.00 uur hier zijn, precies op tijd.” En dat is exact wat er gebeurde!
Niet alle problemen met punctualiteit worden zo gemakkelijk opgelost. In feite kan nalatigheid om op tijd te komen ernstige moeilijkheden veroorzaken voor zowel de laatkomers als degenen die gedwongen zijn op hen te wachten. Het is waar dat niet alle culturen grote waarde hechten aan punctualiteit. Maar ongeacht waar u woont, u moet er waarschijnlijk toch voor zorgen op tijd te zijn voor bijvoorbeeld vliegreizen, officiële vergaderingen, zakelijke afspraken en zelfs voor sommige gezellige bijeenkomsten.
Wat zou u dus kunnen helpen punctueler te zijn als u herhaaldelijk te laat komt? En als u vaak op anderen moet wachten, wat kunt u dan doen om doeltreffend het hoofd te bieden aan deze veel voorkomende menselijke tekortkoming?
Komt u gewoonlijk te laat? Probeer dan eerst de oorzaak vast te stellen. Bent u snel afgeleid? Hebt u veel moeite met het organiseren van uzelf of uw gezin? Zulke oorzaken kunnen overwonnen worden als u er bewust moeite voor doet. Stel bijvoorbeeld vast hoeveel tijd u nodig hebt voor uw dagelijkse bezigheden en houd daar rekening mee; zorg dat er voor alles meer dan genoeg tijd is. Kijk ongeveer om het uur hoe laat het is. Probeer niet precies op tijd te komen voor belangrijke verplichtingen, maar stel u ten doel er vroeger te zijn dan u verwacht wordt. Zou uw probleem echter ook dieper geworteld kunnen zijn?
Psychologische oorzaken
Soms zitten er verborgen motieven achter het te laat komen — men wil onaangename bezigheden vermijden, zich als belangrijk laten gelden, de aandacht trekken of vermijden op anderen te moeten wachten.
Dr. Dru Scott maakt melding van een nog subtielere oorzaak: „Een vertegenwoordiger die klaar staat om op tijd het kantoor te verlaten voor een ontmoeting met een belangrijke klant, keert bij de deur terug om ’nog even een telefoontje te plegen’. Een advocate die zich klaarmaakt om een vliegtuig te halen, stelt haar vertrek uit omdat zij het gevoel heeft ’nog even een memo’ te moeten dicteren. Deze vorm van ’treuzelen’ werkt bij hen als een negatieve stimulans. Automatisch wordt de noodzaak gecreëerd van dat spannende gehaast op het laatste moment.”
Ja, spanning op het laatste moment — hoe onaangenaam ook — kan in feite dienen om de nodige stimulatie te verschaffen. Hoe kunt u, als u vermoedt dat u „verslaafd” bent aan deze soort opwinding, die verslaving overwinnen? Dru Scott zegt: „Stimulatie is een fundamentele behoefte die wij allemaal gemeen hebben. Het zoeken ernaar wijst niet op een gebrek aan rijpheid. Gezonde mensen erkennen de behoefte. Zij leren er produktief mee om te gaan.”
Met andere woorden, bekijk uw plannen voor de week eens. Hebt u er enkele positieve activiteiten in opgenomen om tegemoet te komen aan uw behoefte aan opwinding of stimulatie? Of is uw schema één lijst van allerlei eentonig, middelmatig routinewerk? Niemand heeft helemaal in de hand wat hij doen moet, maar als u moeite doet om daar waar u kunt voor een stimulans te zorgen, zult u de routine-aspecten van het leven misschien gemakkelijker kunnen verdragen, zonder uw toevlucht te hoeven nemen tot het uitstellen van dingen om voor wat opwinding te zorgen.
„Maar ik werk het beste onder druk!”
Sommige mensen beweren dat zij beter werken wanneer zij tot de laatste minuut wachten. En als dat in uw geval echt waar is, prima. Maar wees eerlijk tegenover uzelf. Werkt u werkelijk het beste wanneer u tot de laatste minuut wacht?
In zijn boek Working Smart merkt Michael LeBoeuf op: „Praktisch niemand van ons levert ooit zijn beste werk onder druk, ook al zouden wij dat graag geloven. . . . Ten eerste vergroot u, als u gedwongen bent in versneld tempo te werken, het risico dat u fouten maakt. . . . Ten tweede . . . kan zich iets uiterst dringends voordoen waardoor u van die enkele kostbare ogenblikken wordt beroofd die u bestemd had voor het werk. . . . Ten derde, aangenomen dat alles goed is gegaan en u veel hebt kunnen doen in weinig tijd, betekent dit slechts dat u weet hoe u doeltreffend te werk kunt gaan maar verkiest dat niet te doen tenzij u onder druk staat. U houdt uzelf voor de gek door na te laten uw mogelijkheden te benutten.”
Hebt u een hekel aan wachten?
Misschien bent u zelf punctueel maar ziet u zich herhaaldelijk gedwongen op anderen te wachten die niet op tijd komen. Wat kunt u doen om familieleden, vrienden of collega’s te helpen die gewoonlijk te laat komen, of hoe kunt u op zijn minst tegen die gewoonte opgewassen zijn?
U kunt mensen die gewoonlijk te laat komen misschien helpen door hen vooraf nog even aan hun afspraak te herinneren of door een eerlijk gesprek met hen te hebben over het probleem. Het kan zijn dat sommige laatkomers vanwege hun achtergrond of persoonlijke zwakheden niet op hulp reageren en anderen overlast blijven bezorgen door niet op tijd te komen. Als uw omstandigheden u nopen met zulke personen te leven of te werken, kunt u het te laat komen aanvaarden als een onontkoombaar feit en strategieën bedenken om er doeltreffend het hoofd aan te bieden.
U kunt er bijvoorbeeld op bedacht zijn dat u moet wachten en u erop voorbereiden. Misschien kunt u afspreken dat u elkaar op een plaats treft waar het aangenaam wachten is, bijvoorbeeld in een warenhuis of een restaurant. Of neem wat werk of leesmateriaal mee, zodat u nuttig bezig blijft terwijl u wacht. Spreek vroeg met hen af zodat u zelf niet in tijdnood raakt doordat zij vermoedelijk te laat komen. In sommige gevallen zal uw gezonde verstand u misschien voorschrijven geen personen in uw plannen te betrekken die gewoonlijk te laat komen.
Beloon uw goede gedrag
Hebt u zelf moeite om op tijd te komen, verontschuldig deze zwakheid dan niet of leg u er niet onverschillig bij neer, ervan uitgaand dat anderen wel op u wachten. Op die manier zou u onvoldoende rekening houden met het leven en de gevoelens van anderen. Beschouw eens wat er gebeurde toen een bruid drie uur te laat was voor haar huwelijk. Daardoor moest de plechtigheid overhaast verplaatst worden naar een particulier huis, wat een groot ongemak voor de ruim 200 aanwezigen betekende. Als wij rekening willen houden met anderen zullen wij er zeker op toezien punctueel te zijn!
Uw krachtsinspanningen om punctueel te zijn zullen ongetwijfeld tot gevolg hebben dat u niet slechts precies maar zelfs ruimschoots op tijd komt voor veel afspraken en activiteiten. Als dit gebeurt, beloon uzelf dan! Dr. Scott zegt: „Gevonden tijd is net als gevonden geld. Stop het niet in uw gewone budget; besteed het aan iets dat u prettig vindt. Denk aan al de dingen die u graag zou doen als u iedere ochtend tien minuten extra had, of ’s avonds een half uur, of in de loop van de dag hier en daar een paar minuutjes. Houd enkele ideeën in gedachte, zodat u zich iedere keer dat u te vroeg bent, een plezierige beloning kunt geven.”
[Kader/Illustraties op blz. 23]
Hoe de gewoonte om tot de laatste minuut te wachten, af te leren
1. Verdeel overweldigend grote taken in kleine uitvoerbare activiteiten.
2. Doe een concrete stap om iets gedaan te krijgen. Stelt u het lezen van een boek bijvoorbeeld steeds uit, neem het dan van de plank en leg het bij de stoel waarin u het liefst zit als u leest.
3. Betrek er iemand bij. Vertel een vriend of een opziener dat u een bepaald project op een specifieke tijd klaar zult hebben.
4. Geef uzelf na het voltooien van elke fase van een groot project een beloning.
5. Wanneer u zich erop betrapt dat u iets uitstelt, beken uzelf dan: ’Ik verdoe mijn tijd.’ Die vermaning kan er uiteindelijk toe leiden dat u uzelf onder controle hebt en besluit met uitstellen te stoppen.
6. Beschouw de prijs van het uitstellen eens: Neemt de werkbelasting toe? Stijgen de financiële kosten? Stel dat u ziek wordt als die laatste minuut aanbreekt? Wat moet u doen als het project meer tijd kost dan u verwacht had? Zouden er een reeks onderbrekingen kunnen zijn? Zal de kwaliteit van het werk dat u tot de laatste minuut uitstelt eronder lijden? — Uit „How to Get Control of Your Time and Your Life”, door Alan Lakein.
[Illustraties]
Hebt u er behoefte aan ’nog één ding’ te doen alvorens naar een afspraak te gaan?
Werkt u werkelijk het beste onder druk?
Gebruik de tijd dat u moet wachten om u te ontspannen of iets te doen wat u graag wilt