De Holocaust — Iets wat ook u aangaat

’IS DE Holocaust waar gebeurd? Doet dat ertoe? Waarom zou ik me daarom moeten bekommeren?’, zouden sommigen zich kunnen afvragen.

Eén reden waarom de mensheid zich erom moet bekommeren, is om ervoor te zorgen dat de geschiedenis zich niet herhaalt. Primo Levi, die het concentratiekamp heeft overleefd, gaf uiting aan zijn twijfel of de concentratiekampmentaliteit wel echt verleden tijd is. Hij vroeg: „Hoeveel is ervan terug of is aan het terugkomen? Wat kan elk van ons doen opdat in deze wereld vol dreigingen op zijn minst die dreiging teniet wordt gedaan?”

Daarmee verwoordde Levi de bezorgdheid van velen die zich afvragen of een dergelijke verschrikking zich opnieuw zou kunnen voordoen. Wat leert de recente geschiedenis ons? De sedert 1945 in verscheidene landen gepleegde wreedheden, genocide en martelingen bewijzen evenals de berichten over doodseskaders en „verdwenen” en „geliquideerde” personen, dat de mentaliteit die concentratiekampen rechtvaardigde, nog steeds leeft en actief is.

En voor degenen die het hebben overleefd — kinderen, familieleden en vrienden van de doden — doet de historische realiteit er wel degelijk toe. De geschiedenis is gebaseerd op gebeurtenissen die werkelijk hebben plaatsgevonden en mensen die echt hebben geleefd. Doet het ertoe of Jezus een mythe was? Of Napoleon of Mohammed, de profeet van de islam, werkelijk geleefd hebben of fictie zijn? Natuurlijk wel. De loop van de geschiedenis is door deze mannen veranderd.

Zo is de Holocaust misschien wel de meest verpletterende slag voor het ego van de beschaafde mens in de hele geschiedenis geweest. Zoals Primo Levi het stelde: „Nooit zijn zo veel levens in zo’n korte tijd uitgedoofd en dat met zo’n duidelijke combinatie van technologisch vernuft, fanatisme en wreedheid.”

Er zijn echter personen die betwijfelen of het gebeurd is, of de Holocaust wel een historisch feit is.