De zienswijze van de bijbel

Waarom de bevrijdingstheologie de oplossing niet is

DE BEVRIJDINGSTHEOLOGIE is een betrekkelijk nieuw begrip. Ze werd zo’n twintig jaar geleden ontwikkeld door rooms-katholieke priesters in Zuid-Amerika die verontrust waren over de schrijnende armoede van een groot deel van hun kudde. Zij raakten meer en meer de mening toegedaan dat zij de wanhopig armen niet werkelijk hielpen als zij alleen tot hen spraken over geestelijke zaken. In plaats daarvan vonden zij, de geestelijken, dat zij radicale maatschappelijke veranderingen moesten bevorderen wilde de bevolking er geestelijk op vooruitgaan. Sommigen waren zelfs voorstanders van revolutie.

Natuurlijk is het niet verkeerd het lot van de armen te willen verbeteren. Jezus zelf was zeer begaan met de mensen uit zijn tijd. Wij lezen: „Bij het zien van de scharen had hij medelijden met hen, omdat zij gestroopt en heen en weer gedreven waren als schapen zonder herder” (Matthéüs 9:36). Jezus beloofde zelfs bevrijding aan degenen die zijn woorden ter harte namen; hij zei tot hen: „Gij zult de waarheid kennen en de waarheid zal u vrijmaken” (Johannes 8:32). Is de bevrijdingstheologie dan voor een christelijke bedienaar de bijbelse manier om de armen te helpen?

Een onjuiste theorie

Nee, en dat om vele redenen. In de eerste plaats is de voornaamste verantwoordelijkheid van een christelijke bedienaar het geestelijke welzijn van zijn kudde, en uit niets blijkt dat indien de levensstandaard van een arme verbetert, hij meer open zal staan voor geestelijke verbeteringen. Het is zelfs zo dat de rijkere landen van Noord-Amerika en Europa, ondanks hun hoge levensstandaard, met ernstige geestelijke problemen te kampen hebben. Oneerlijkheid, immoraliteit, mishandeling van kinderen en bejaarden, en hebzucht — om er slechts een paar te noemen — vieren hoogtij. En er zijn plaatsen waar de belangstelling voor God nagenoeg nihil is. — 2 Timótheüs 3:1-5.

Verder was de bevrijdingstheologie niet de manier waarop Jezus te werk ging om de armen te helpen, en Jezus is het Grote Voorbeeld voor ware christenen (1 Petrus 2:21). Toen Jezus op aarde was, leefde hij onder een volk dat overheerst werd door een koloniale mogendheid en benadeeld werd door oneerlijke belastinginners. De meest weerlozen onder hen waren vaak het slachtoffer van hebzuchtige leden van de regerende klasse (Matthéüs 22:21; Lukas 3:12, 13; 20:46, 47). Toch hield Jezus zich niet bezig met politiek getheoretiseer of sociale agitatie om te proberen hun lot te verbeteren. In plaats daarvan predikte hij „het goede nieuws van het koninkrijk”. — Matthéüs 4:23.

Tot slot zoeken religieuze bedienaren die de bevrijdingstheologie voorstaan een politieke oplossing voor een probleem dat alleen op Gods manier opgelost kan worden. Hoewel hun theorie een theologie wordt genoemd, is ze niet op de bijbel gebaseerd. Jezus zei over zijn discipelen: „Zij zijn geen deel van de wereld, evenals ik geen deel van de wereld ben” (Johannes 17:16). Het is onmogelijk tot politiek activisme aan te moedigen zonder een „deel van de wereld” te zijn. — Jakobus 4:4.

Waardoor worden de armen werkelijk geholpen?

Als de bevrijdingstheologen geen geestelijke boodschap hebben die de allerarmsten iets zegt, dan rest slechts de conclusie dat zij de verkeerde boodschap prediken. Wat Jezus deed, was een grote hulp voor de ontvankelijke armen van zijn tijd, en Jehovah’s Getuigen doen in deze tijd hetzelfde als zij deelnemen aan de prediking van het „goede nieuws van het koninkrijk”. — Matthéüs 24:14.

Wat is dit goede nieuws? Voor onze tijd is het de waarheid dat Gods koninkrijk in de hemel is opgericht en spoedig alle goddeloosheid en onderdrukking van de aarde zal wegvagen (Openbaring 11:15, 18). Op die manier zal Gods koninkrijk voor altijd de problemen van armoede en onderdrukking oplossen. Over de uitwerking van de heerschappij van Gods koninkrijk zegt de bijbel: „Hij zal elke traan uit hun ogen wegwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn zal er meer zijn. De vroegere dingen zijn voorbijgegaan” (Openbaring 21:4). Wat een prachtig vooruitzicht voor mensen met de juiste instelling!

Maar hoe helpt deze waarheid over Gods koninkrijk arme mensen thans reeds? Bedenk dat Jezus zei: „Gij zult de waarheid kennen en de waarheid zal u vrijmaken” (Johannes 8:32). De waarheid helpt mensen vrij te zijn van een slecht geweten, van angst voor de toekomst en van religieus bijgeloof.

Bovendien krijgt de persoon die deze waarheid leert kennen twee zeer machtige Vrienden. De ene is Christus Jezus, die nu als Koning van Gods koninkrijk regeert. De andere is Jehovah God zelf, over wie de bijbel zegt: „Werp uw last op Jehóvah, en hijzelf zal u schragen. Nooit zal hij toelaten dat de rechtvaardige wankelt” (Psalm 55:22). Zelfs als iemand die arm is onder een onderdrukkend politiek of economisch stelsel leeft, kunnen deze twee meelevende Vrienden hem via de christelijke gemeente helpen het hoofd boven water te houden.

Daarnaast wordt iemand er door het aanvaarden van de waarheid over Gods koninkrijk toe gebracht slechte gewoonten af te leren en de middelen die hij heeft zo goed mogelijk te gebruiken. Nee, iemand die arm is, wordt niet noodzakelijkerwijs rijk als hij een christelijk leven gaat leiden. Maar als hij Gods koninkrijk op de eerste plaats laat komen en naar Zijn rechtvaardige maatstaven leeft, wordt er op de een of andere manier in zijn fysieke levensbehoeften voorzien. Het is precies zoals Jezus beloofde: „Blijft dan eerst het koninkrijk en Zijn rechtvaardigheid zoeken, en al deze andere dingen zullen u worden toegevoegd.” — Matthéüs 6:33.

Koning David uit de oudheid getuigde hartverwarmend van de manier waarop God voor de zijnen zorgt. Hij zei: „Eens was ik een jonge man, ook ben ik oud geworden, en toch heb ik geen rechtvaardige volkomen verlaten gezien, noch zijn nageslacht zoekende brood” (Psalm 37:25). Er zijn in deze tijd onder Jehovah’s Getuigen ontelbare voorbeelden te noemen waardoor dit wordt bewezen.

Daarom worden allen, ook de armen, aangemoedigd geen tijdelijke verlichting te zoeken door menselijke theorieën en theologieën maar de zeer reële voordelen te smaken die voortvloeien uit het dienen van God. Zij die dit doen, zijn het met de apostel Paulus eens dat „godvruchtige toewijding . . . nuttig [is] voor alle dingen, daar ze een belofte inhoudt voor het tegenwoordige en het toekomende leven”. — 1 Timótheüs 4:8.

[Illustratie op blz. 23]

Gods Koninkrijksregering is de enige oplossing voor de armoede in de wereld