Het streven naar geld

Door Ontwaakt!-correspondent in Groot-Brittannië

’MIJN doel’, geeft Julian van de Filippijnen toe, ’was miljonair te zijn op mijn 45ste.’ Karel, uit Zuid-Afrika, bekent: „Rijk worden was een obsessie voor me.”

Het is natuurlijk niet reëel te zeggen dat iedereen miljonair wil zijn, maar iedereen zou wel graag over voldoende bezittingen en geld beschikken om van het leven te genieten en te kunnen doen wat hij wil. Dit was de houding van de Japanse zakenman Kitjisaboero, die zei: „Ik dacht dat deze dingen tot geluk zouden leiden.”

De in Canada wonende Liz dacht er ook zo over. „Als jong meisje”, zo vertelt zij, „geloofde ik dat geld vrijheid van zorgen bracht.” Haar man, Tom, hoopte dat geld hem zou helpen „eruit te breken, naar een plek . . . zonder misdaad, vervuiling en schijnheilige mensen”.

Weggetrokken — om het geld

In de loop van de geschiedenis zijn er altijd mensen weggetrokken in de hoop elders rijkdom te vinden. In koloniale tijden volgden Britse zakenlieden de ontdekkingsreizigers op de voet om de minerale rijkdommen van hele continenten als Afrika voor zich op te eisen. Met het verval van het Britse Rijk en door de recente economische crises is er echter een trek in omgekeerde richting ontstaan, daar burgers vanuit het hele Gemenebest naar Engeland reizen, niet noodzakelijkerwijs met het doel rijk te worden, maar om voldoende geld te verdienen om hun gezin te kunnen onderhouden.

Duizenden mannen en vrouwen verlaten de Filippijnen om ergens anders werk te zoeken, en velen vinden een baan in de staten rond de Perzische Golf en elders. Mexicanen en velen uit Midden- en Zuid-Amerika migreren noordwaarts in de hoop in de Verenigde Staten geld te kunnen verdienen. Veel Europese landen zijn gastland voor mensen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Volgens de Zuidafrikaanse Manpower Review van januari 1987 bedroeg op 30 juni 1985 het aantal officieel geregistreerde trekarbeiders daar 371.008. Het rapport voegt er echter aan toe dat „er naar schatting 1,5 miljoen illegalen zijn, die Zuid-Afrika heimelijk zijn binnengekomen om een graantje van de rijkdom mee te pikken”.

Zelfs binnen de meer welvarende landen vindt er momenteel een trek plaats van mensen die geld willen verdienen. Groot-Brittannië is een van die landen. Steeds meer mensen werken in het zuiden terwijl zij in het noorden blijven wonen. De reden daarvoor wordt goed geïllustreerd door het volgende: een woning in het hartje van Londen (in het zuiden), beschreven als een „flatje ter grootte van een veredelde bergkast”, met slechts 5,7 vierkante meter vloeroppervlak, stond onlangs te koop voor het duizelingwekkende bedrag van £36.000 (ƒ 108.000). Voor een dergelijk bedrag koopt men echter op nog geen 130 kilometer van Londen een vierkamerwoning.

Bradford, een stad in Noord-Engeland, heeft zo’n 60.000 Aziatische inwoners. Veel van deze immigranten kwamen naar dit industriële centrum om in de wolfabrieken te werken. Maar doordat het aantal arbeidsplaatsen door de automatisering sterk verminderde, zijn de werklozen nu voor hun levensonderhoud afhankelijk van sociale uitkeringen. Velen moeten derhalve constateren dat hun speurtocht naar geld op wanhoop uitloopt.

Ontwikkelingslanden

Iets dergelijks gebeurt in ontwikkelingslanden: het vooruitzicht op een vaste baan doet vele duizenden van hun huizen in de dorpen naar de steden trekken. Velen vinden weliswaar een baan, maar brengt hetgeen zij verdienen hun geluk?

Van het karige loon dat de arbeiders krijgen, moeten zij eerst de vaak buitensporig hoge huur betalen voor hun armoedige behuizing, soms in de zich naar alle kanten uitbreidende sloppenwijken rondom de steden. Met wat er overblijft, moet in de dringende behoeften van hun in het dorp achtergebleven familieleden voorzien worden. In Afrika bijvoorbeeld staan aan het eind van de maand veel postkantoren in de stad vol met mannen die in lange rijen wachten om geld over te maken naar de van hen afhankelijke gezinnen in de dorpen.

Zelfs wanneer het hele gezin in de stad woont, gaan zij gebukt onder zware economische lasten. Er moet geld opzij gelegd worden voor medische verzorging, vervoer, schoolgeld, voedsel en de gehuurde woning. De lijst schijnt eindeloos. Geen wonder dat veel mensen in de stad er twee banen op na houden.

Ziet dit eruit als een recept voor geluk? Nauwelijks. Maar of u nu wegtrekt of blijft waar u bent, de vraag blijft dezelfde: Welke rol speelt geld in uw leven? Het antwoord daarop is in grote mate bepalend voor uw geluk.