De zienswijze van de bijbel

Is burgerlijke ongehoorzaamheid ooit gerechtvaardigd?

„WANNEER je je eigen mensen ziet verkrachten en vermoorden,” zei een 30-jarige katholieke missionaris, „wanneer je ziet hoe hele dorpsbevolkingen van huis en haard worden verdreven, en jongens, kinderen nog, uit de huizen worden gehaald om ingelijfd te worden bij het leger, en wanneer je je realiseert dat 2 procent van de bevolking al driekwart van alle rijkdom bezit, dan kun je niet je hoofd in een bijbel begraven en deze realiteiten negeren.” — Wij cursiveren.

Als u in de schoenen stond van deze missionaris, wat zou u dan doen? U aansluiten bij een vreedzame protestdemonstratie of staking? En als deze nu eens niet de nodige verandering brengen? Zou geweld dan gerechtvaardigd zijn? Een revolutie of een staatsgreep? Welke aanbeveling doen de hedendaagse „geestelijke leiders”? Beschouw deze berichten eens:

◻ Een geestelijke in Nicaragua zei dat hij God dient door het volk te dienen en de revolutie.

◻ Op de Filippijnen werd een geestelijke uitgewezen omdat hij tot politieke onrust aanzette en Jezus afschilderde als rebel.

◻ Priesters en nonnen hebben zich aan de zijde van guerrilla’s geschaard in een poging een regering in Midden-Amerika ten val te brengen.

De boodschap die door hun daden wordt uitgebazuind is luid en duidelijk: Burgerlijke ongehoorzaamheid is gerechtvaardigd en is zelfs een christelijke plicht. Maar is dit waar, zelfs wanneer de motieven en doeleinden oprecht en humaan zijn? Wat is de zienswijze van de bijbel?

’Tegen God gesteld’?

God heeft een duidelijk omschreven gedragslijn ten aanzien van menselijke regeringen of autoriteiten. De bijbel verklaart: „Er is geen autoriteit dan door God; de bestaande autoriteiten zijn door God in hun relatieve posities geplaatst.” Ja, Jehovah God bezit de benodigde kracht om op te treden tegen, of een eind te maken aan elke bestaande autoriteit op elk gewenst moment. Als ze functioneren, is dat omdat hij dat toelaat. — Romeinen 13:1.

Na dit feit te hebben vastgesteld, vervolgt de schriftplaats met: „Wie zich daarom tegen de autoriteit verzet, heeft zich tegen de regeling van God gesteld; zij die zich ertegen hebben gesteld, zullen een oordeel over zich brengen” (Romeinen 13:2). Kan een christen, gezien deze woorden, met een rein geweten zeggen dat hij ’God dient door de revolutie te dienen’? ’Stelt men zich tegen God’ door deel te nemen aan of zelfs maar zich uit te spreken ten gunste van activiteiten die rechtstreeks tegen het gezag van de bestaande regering gericht zijn?

Laten wij voor een antwoord de bijbelse geschiedenis beschouwen. Tegen het eind van de zevende eeuw v.G.T. had Jehovah toegelaten dat het Babylonische Rijk heerschappij uitoefende over Israël, en Zedekía van Jeruzalem een vazalkoning was geworden. Na acht jaar van onderwerping voelde Zedekía zich er echter toe gedrongen tegen die regeling in opstand te komen. Hij deed een beroep op Egypte. Hij zou een buitenlandse mogendheid — een heidense nog wel — niet langer toestaan over Gods volk te heersen. Zijn motieven schenen zuiver. Maar hoe bezag God dit? Zou Zedekía een door God goedgekeurde „vrijheidsstrijder” worden? Neen! Want door tegen Babylon te rebelleren, kwam hij ook in opstand tegen God. Wegens zijn opstand tegen Babylon verordende Jehovah dat Zedekía als een gevangene in Babylon zou sterven. — 2 Koningen 24:17-20; Ezechiël 17:15, 16.

Zedekía’s geval staat niet op zichzelf. Uit de geschiedenis blijkt keer op keer dat burgerlijke ongehoorzaamheid, hoe goed bedoeld ook, geen blijvende oplossingen voor ’s mensen problemen kan brengen. Het is nu eenmaal zo dat opstanden en revoluties de situatie vaak alleen maar verslechteren. In veel gevallen maken de „bevrijders” zich na het schijnbare succes van de revolutie uiteindelijk zelf schuldig aan tirannie en onderdrukking. Mettertijd zal een nieuwe generatie van onderdrukte mensen pogen in opstand te komen. Veel landen maken zo’n vicieuze cirkel door. In één Zuidamerikaans land vond onlangs de 189ste staatsgreep in 154 jaar plaats!

Waarom falen mensen?

Waarom kunnen oprechte mensen de mensheid niet bevrijden van uitbuiting en onderdrukking? Eenvoudig omdat zij twee dingen ontberen — de wijsheid en de macht. Geen wonder dat de bijbel ons waarschuwt: „Stelt uw vertrouwen niet op edelen, noch op de zoon van de aardse mens, aan wie geen redding toebehoort.” — Psalm 146:3.

Ter illustratie: Stelt u zich voor dat u in afwachting van een operatie in het ziekenhuis bent. U kreunt van pijn en u voelt u ellendig. Er loopt iemand van het onderhoudspersoneel langs, en deze hoort u, grijpt een operatiemes en biedt u zijn hulp aan om u de noodzakelijke verlichting te schenken. Zou u hem toestaan u te opereren? Natuurlijk niet! Maar waarom niet? Om de eenvoudige reden dat al zijn menslievendheid en medelijden hem nog niet geschikt maken om zo’n moeilijk karwei te klaren. Wat hij zou doen, zou uw lijden alleen maar verergeren, u zelfs in dodelijk gevaar brengen. Een dergelijk gedrag zou aanmatigend en hoogst onverantwoord zijn, en gaat voorbij aan het feit dat er een tijd is afgesproken waarop een bekwame chirurg u zal opereren. Het zou veel, veel beter zijn als hij u eenvoudig zou geruststellen met de verzekering dat u spoedig geholpen zult worden.

Op overeenkomstige wijze laten christenen in deze tijd zich niet met burgerlijke ongehoorzaamheid in. Zij wachten dag en uur af waarop God op bekwame wijze zal ingrijpen. Hij alleen heeft de wijsheid en de macht om blijvende oplossingen te brengen voor de mensheid. Door middel van hun predikingswerk zorgen Jehovah’s Getuigen ervoor dat degenen die onder onrechtvaardigheden gebukt gaan, gesterkt worden in de hoop dat een dergelijke verlichting spoedig zal komen. — Jesaja 9:6, 7; 11:3-5.

In de tussentijd kunnen wij elk wettelijk en vreedzaam middel dat ons ter beschikking staat, gebruiken om onze rechten wettelijk te bevestigen en te verdedigen en verlichting te zoeken van onderdrukking. Mocht dit echter niet baten, dan zou het verkeerd zijn om onze toevlucht te nemen tot burgerlijke ongehoorzaamheid. De apostel Paulus geeft daarom de raad: „Zijt . . . voor zover het van u afhangt, vredelievend jegens alle mensen. Wreekt uzelf niet, geliefden, maar geeft plaats aan de gramschap; want er staat geschreven: ’Aan mij is de wraak; ik wil vergelden, zegt Jehovah.’” Ware, gehoorzame christenen nemen deze wijze vermaning ter harte. — Romeinen 12:18, 19.

[Illustratieverantwoording op blz. 23]

Reuters/Bettmann Newsphotos