Tabak bedreigt rokers en niet-rokers

De bewijzen voor de schadelijke uitwerking van tabak op rokers en niet-rokers blijven zich opstapelen. Beschouw het volgende eens:

■ Tabak in plaats van voedsel

„Een voorspelbare epidemie van longkanker” zal binnen tien jaar veel ontwikkelingslanden treffen, aldus het tijdschrift World Health. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties voegt eraan toe dat het tabakgebruik „in de Derde Wereld met 2,1 procent per jaar blijft stijgen”. Momenteel wordt daar 63 procent van alle tabak geteeld, tegen 50 procent zo’n 25 jaar geleden. Deze tendens betekent een gevaar voor de ontwikkelingslanden. De Londense Times legt uit waarom: „De produktie van tabak, overal in de Derde Wereld aangegrepen als een deviezen binnenbrengend marktgewas, verhoogt het aantal gevallen van kanker, veroorzaakt ontbossing en neemt land in beslag waarop hoognodige voedingsgewassen voor binnenlandse consumptie verbouwd hadden kunnen worden.”

■ Rook en kanker

Op het in 1986 in Hongarije gehouden 14de Internationale Congres over Kanker brachten experts naar voren dat er in dat jaar naar schatting 3.500.000 personen aan kanker zouden sterven. „Volgens gegevens van de WHO [Wereldgezondheidsorganisatie]”, zo bericht het Duitse medische tijdschrift Ärztliche Praxis, „zal één miljoen van deze sterfgevallen worden veroorzaakt door roken.”

Sir Richard Doll, emeritus hoogleraar in de geneeskunde aan de Universiteit van Oxford, waarschuwde dat er op de 3800 chemische stoffen in tabaksrook van 50 is vastgesteld dat ze bij dieren kanker veroorzaken. Sommige van deze chemicaliën bleken hun hoogste concentratie te hebben in niet-geïnhaleerde rook. Rokers stellen dus anderen, die passieve rokers worden, bloot aan de sterker kankerverwekkende stoffen. Een Brits onderzoek onder niet-rokers die samenwonen met rokers, bracht aan het licht dat één op elke twee personen die aan longkanker overleden, een passieve roker was.

Het hoofd van de Amerikaanse Dienst voor de Volksgezondheid drong er bij bedrijven op aan een rookvrije werkplek te verschaffen voor niet-rokers. In zijn rapport over 1986 over de uitwerking van roken op de gezondheid zei hij: „Onvrijwillig roken is een oorzaak van ziekte, waaronder kanker, bij niet-rokers”, en „eenvoudige scheiding van rokers en niet-rokers binnen dezelfde ruimte zou de blootstelling van niet-rokers aan tabaksrook uit hun naaste omgeving kunnen verminderen, maar niet elimineren”.

■ Uitwerking op ongeborenen

Een medisch onderzoeksteam van de Universiteit van Sydney (Australië) beweert dat roken baby’s in de baarmoeder berooft van de noodzakelijke voedingsstoffen. De onderzoekers hebben de uitwerking bestudeerd die roken heeft op de bloedtoevoer naar de placenta — het orgaan dat via de navelstreng de ongeboren baby voorziet van voedsel en zuurstof en afvalstoffen verwijdert. Toen de onderzoekers de bloedstroom in de navelstreng controleerden, ontdekten zij dat al twee minuten nadat een moeder een sigaret heeft gerookt, de bloedstroom trager wordt en dat een dergelijk effect wel een uur kan aanhouden.

Dr. Brian Trudinger, docent verloskunde en gynaecologie, zei, zoals bericht in The University of Sydney News: „Gemiddeld wegen de baby’s van moeders die de hele zwangerschap door tien sigaretten per dag roken, bij de geboorte ongeveer 300 gram minder dan die van niet-rokende vrouwen. Maar tot dusver kon worden betoogd dat dit op de een of andere manier te wijten was aan degene die rookte in plaats van aan het roken — dat de soort vrouw die tijdens de zwangerschap rookte wellicht andere problemen had, wat resulteerde in kleinere baby’s. Ons onderzoek bewijst echter afdoende dat roken de foetus rechtstreeks beïnvloedt door diens bloedstroom naar de placenta te vertragen.”

Bovendien publiceerde het Britse medische tijdschrift The Lancet onlangs de resultaten van een onderzoek naar kinderkanker. De studie bracht aan het licht dat hoe meer sigaretten de moeder tijdens de zwangerschap dagelijks rookte, hoe groter het risico dat haar kinderen kanker zouden krijgen. „Toen alle plekken voor tumoren in beschouwing werden genomen,” berichtte The Lancet, „nam het algehele risico op kanker bij kinderen die tijdens de zwangerschap waren blootgesteld aan 10 of meer sigaretten per dag, met 50% toe.”

Na de geboorte staan kinderen van rokers nog meer gezondheidsgevaren te wachten. In een andere uitgave merkte The Lancet op: „Onderzoekingen hebben aangetoond dat er een direct verband bestaat tussen passief roken en kinderastma, hardnekkig piepende ademhaling en aandoeningen van de luchtwegen in het eerste en tweede levensjaar.”

■ Roken kost werkgevers geld

Rokers kosten hun werkgevers 4000 Australische dollars (ƒ 5300) per persoon per jaar extra, verklaart het Australische Genootschap van Gezondheidsinspecteurs van New South Wales. Het genootschap baseert zijn bewering op cijfers volgens welke rokers meer ziekteverzuim hebben dan niet-rokers en ongeveer tweemaal zoveel ongelukken krijgen. Ongelukken komen vaker voor onder rokers, zegt het genootschap, doordat er rook in hun ogen komt of omdat zij één hand gebruiken om dingen te doen terwijl zij in de andere hand een sigaret houden.