Jonge mensen vragen . . .

Hoe kan ik als enig kind geluk vinden?

„IK VIND het afschuwelijk, werkelijk afschuwelijk”, zei de 16-jarige Sue Ann. Maar de twee jaar jongere Al zei: „Ik vind het prachtig om enig kind te zijn.”

Beiden hadden natuurlijk hun redenen. Maar zou het kunnen dat Sue Ann te veel de nadruk legde op de nadelen terwijl Al voornamelijk de voordelen zag? Hoe bezie jij — vooral als je enig kind bent — de kwestie? Voel jij je als Sue Ann of als Al? Of misschien een beetje als allebei?

Probeer het waarom te begrijpen

Een gezin met slechts één kind is in geen geval over de hele wereld de norm. Maar het percentage geboorten is in sommige landen, vooral in Noord-Amerika en Europa, zo laag geworden dat miljoenen kinderen die nu geboren worden, enig kind zullen zijn. En in China, welk land sinds 1979 een drastisch programma voor geboortenbeperking heeft gevoerd, zijn er naar schatting 35 miljoen gezinnen met slechts één kind. Terwijl sommige kinderen deze situatie wellicht moeilijk kunnen aanvaarden, vertelt Elke, een jonge vrouw die als enig kind is opgegroeid, dat het voor haar een hulp was dat zij wist waarom. „Ik begreep de redenen van mijn ouders,” legt zij uit, „en ik denk dat dit belangrijk is als je als enig kind gelukkig en tevreden wilt zijn.”

De redenen kunnen van maatschappelijke aard zijn of te maken hebben met de gezondheid of andere persoonlijke omstandigheden. Of het zou eenvoudig een financiële kwestie kunnen zijn. Wist je bijvoorbeeld dat de kosten om een kind groot te brengen in Engeland of de Verenigde Staten tot ver boven de $100.000 kunnen stijgen? Vermenigvuldig dat met twee, drie of vier, en je begrijpt misschien waarom sommige ouders eentje genoeg vinden.

Wat de reden ook mag zijn, als enig kind hoef je niet al te bezorgd te zijn over je toekomst. Een onderzoek dat in 1954 werd gepubliceerd door de opvoedkundigen Cutts en Moseley, onthulde dat een enig kind zich blijkbaar niet zoveel anders ontwikkelt dan andere kinderen. En meer recentelijk zei dr. Alice Loomer in een artikel in Parents’ Magazine dat hoewel het wel invloed zal hebben wanneer iemand enig kind is, „niet zozeer het enkele feit dat hij de enige is, als wel het totaal van alle omstandigheden in het leven van een jongere hem tot de unieke persoon maakt die hij is”.

Het is duidelijk dat je je situatie niet kunt veranderen, en het geheim van geluk is dus je te verheugen in de voordelen die het schenkt enig kind te zijn en niet zo zwaar te tillen aan de nadelen. Wat nog beter is, probeer voordeel te trekken van die nadelen. Hoe?

Negatieve dingen veranderen in positieve

GEBREK AAN GEZELLIGE OMGANG: De omgang met broers en zussen leert je dat iedere persoon anders is en dat je de denkwijze van anderen moet respecteren. Dit kan je ook op school van pas komen, omdat het je gemakkelijker valt om met andere kinderen om te gaan. Maar als zulke omgang bij je thuis ontbreekt, wees dan bereid om deze elders te zoeken. Anders zul je eenzaam zijn. Je zou de neiging kunnen gaan ontwikkelen eenzelvig te zijn en uiteindelijk een eenling worden. Dit moet worden voorkomen, want zoals een wijze koning uit de oudheid waarschuwde: „Wie zich afzondert, zal zijn eigen zelfzuchtige verlangen zoeken; tegen alle praktische wijsheid zal hij losbarsten.” — Spreuken 18:1.

In feite kun je dus je eigen „broers” en „zussen” uitzoeken, natuurlijk met de goedkeuring van je ouders. De eerder genoemde Al ziet hierin een wezenlijk voordeel en zegt: „Ik kijk dan naar al mijn vrienden die van die misselijke broertjes en zusjes hebben, en allemaal hebben ze een hekel aan elkaar en ruziën de hele tijd. Wat een herrie.” Natuurlijk gaat dat niet voor elk gezin op, maar waarschijnlijk toch wel vaak genoeg om er een steekhoudend argument aan te hebben.

Omdat je bij je thuis minder gezellige omgang hebt, zul je meer tijd hebben voor studie, meditatie of het ontwikkelen van bepaalde vaardigheden. Velen die enig kind waren, hebben gevoelens van eenzaamheid of gebrek aan gezellige omgang overwonnen door ware leeswolven te worden. Het is daarom misschien niet zonder reden dat een enig kind vaak wordt bezien als een wat vroeg wijs kind, als een kind dat zeer waarschijnlijk een grotere woordenschat zal ontwikkelen en op school heel goed zal kunnen leren.

TE VEEL AANDACHT: „Als enig kind had ik de volledige aandacht van mijn ouders”, zegt Thomas, en hij beschouwt het als een voordeel. Natuurlijk kan overmatige ouderlijke aandacht een nadeel zijn omdat het kind daardoor verwend en zelfzuchtig wordt. Ook kan het beklemmend worden. Er is echter ook een positieve kant. Als je vindt dat je ouders te weinig tijd voor je hebben — zoals veel kinderen vinden — bedenk dan eens hoeveel erger het zou zijn als je hen met verschillende broers en zussen had moeten delen. In feite kan de onverdeelde aandacht van je ouders ertoe bijdragen dat je geestelijke ontwikkeling wordt versneld, dat je je op je gemak voelt bij volwassenen en dat je op hun niveau met hen kunt praten.

SOCIALE CONTACTEN: Eén reden voor Sue Anns klaagzang dat zij het enige kind van haar ouders was, is de volgende: „Wanneer je alleen bent, doe je geen contacten op. . . . Het is moeilijk om afspraakjes te krijgen. Je moet uitgaan met de vriend van de vriend van je beste vriendin of zo iets. . . . Broers zou ik willen hebben. Oudere broers.” Je doet er echter verstandig aan te wachten totdat je oud genoeg bent om te trouwen voordat je afspraakjes gaat maken. En is het je om vriendschap te doen, bedenk dan dat sociale contacten ook via vrienden tot stand komen. Aan de andere kant is een ontbreken van gezellige omgang met leden van het andere geslacht tijdens de ontvankelijke tienerjaren, niet noodzakelijkerwijs iets slechts. In de hedendaagse genotzieke, door seks beheerste wereld kan dat zelfs een bescherming zijn.

Denk aan anderen

Als enig kind ben je het misschien eens met Jay, die zei: „Het is prettig dat je je kleren, de auto of wat maar ook met niemand hoeft te delen.” Dat kan wel prettig zijn, maar op de lange duur zal het je meer geluk schenken als je wel leert delen, zelfs als je dat niet hoeft. Toegegeven, je hebt geen broers of zussen met wie je het kan delen, maar je hebt waarschijnlijk wel neven of nichten of andere familieleden. En waarom zou je niet dingen met je ouders delen?

Peter is dankbaar voor de tijd die zijn ouders eraan hebben besteed hem met zijn handen te leren werken: „Ik maakte veel cadeautjes, allerlei dingen, alles wat ik maar kon bedenken,” zegt hij, „en dit leerde mij dat je anderen gelukkig kunt maken en daarbij jezelf het gelukkigst kunt maken van allemaal.” Ja, van de stelling „het is gelukkiger te geven dan te ontvangen”, moet nog altijd het tegendeel worden bewezen. — Handelingen 20:35.

Ontwikkel een oog voor de noden van anderen. Kun je iemand een woord van aanmoediging geven? Kun je iemand in materieel opzicht bijstaan? Kun je boodschappen doen voor hen die aan huis gebonden zijn of voor ouderen? Als je een van Jehovah’s Getuigen bent, kun je dan bijbelse waarheden met anderen delen of medechristenen helpen de vergaderingen te bezoeken of een aandeel te hebben aan het christelijke predikingswerk?

Volg positieve voorbeelden na

De bijbel maakt melding van een jongere die „werkelijk het enige kind” was. Weet je wie dit was? Sla Rechters hoofdstuk 11, de verzen 29 tot 40, maar eens op en lees wat daar staat over Jefta’s dochter.

Jefta’s dochter was klaarblijkelijk geen eenzaam kind, aangezien de bijbel zegt dat zij „metgezellinnen” had. En klaarblijkelijk was zij geen verwend of zelfzuchtig kind. Toen er een beroep op haar werd gedaan om zich te schikken naar de gelofte van haar vader, was zij bereid om Gods belangen boven natuurlijke verlangens, zoals het huwelijk en het moederschap, te stellen. Veel jonge mensen volgen thans haar voorbeeld.

Neem bijvoorbeeld Thorsten, die nu als een volle-tijdbedienaar werkt op een Europees bijkantoor van het Wachttorengenootschap. Hij zegt: „Als ik broers en zussen had gehad, had ik waarschijnlijk aan bepaalde problemen niet het hoofd hoeven bieden. Aan de andere kant, ik zou nooit de vele gelukkige uren hebben gekend die ik met mijn boeken heb doorgebracht, en misschien zou ik niet de diepe waardering hebben ontwikkeld voor de waarheid, voor de broederschap en voor de bediening waarin ik nu bezig ben. Ik houd er nog steeds van om van tijd tot tijd alleen te zijn. Maar ik ben niet eenzaam omdat ik heb geleerd mijzelf bezig te houden. Ik ben niet langer enig kind, — tenminste, niet volkomen meer.”

Ook jij kunt, net als Jefta’s dochter en net als Thorsten, geluk vinden als enig kind.

[Illustratie op blz. 24]

Vaak vind ik het jammer dat ik geen zus heb; toch heeft het enkele voordelen