Griekenland — Tweeduizend jaar later
In de zomer van 1985 stroomden grote groepen Jehovah’s Getuigen uit de hele wereld samen in Griekenland om een reeks internationale congressen bij te wonen en ook om plaatsen te bezoeken die van bijzondere betekenis zijn in de geschiedenis van het christendom. Dit artikel, geschreven door een Getuige die in 1966 als zendeling naar Japan is gegaan en daar nog steeds woont, vertelt iets over de ervaringen van deze bezoekers.
GRIEKENLAND — een land boordevol geschiedenis en met een sterke aantrekkingskracht voor christenen! Toen wij aankwamen voor onze rondreis door dit bijbelse land, borrelden de vragen in ons op. Zouden tweeduizend jaren wegsmelten zodat wij ons konden voorstellen hoe het in de eerste eeuw geweest moet zijn? Wat zouden wij leren over de apostel Paulus, die de vroege christelijke gemeenten in dit land heeft georganiseerd? Kom en zie wat wij hier in vijf steden hebben gezien.
Filippi
Wij zagen de plaats waar Paulus een begin heeft gemaakt met de prediking van het christendom in Europa en waar hij om die reden werd vervolgd. Tot onze verbazing zagen wij midden in de ruïnes van een zeer grote kerk uit de zesde eeuw een doopbad van ongeveer het model dat Jehovah’s Getuigen in deze tijd bouwen. Het was een verrassing voor ons dat de Grieken hier zo lang hadden vastgehouden aan de bijbelse manier van dopen. Aangezien er nu geen stad Filippi meer bestaat, is er geen gemeente van onze broeders onder die naam. — Handelingen 16:12-40.
Thessaloníka
Wij hebben tranen vergoten omwille van onze geloofsgenoten hier. Wij zagen hedendaagse getrouwe zusters op straat getuigenis geven terwijl zij omringd waren door joelende jongeren. Toen wij naderbij kwamen, schreeuwden voorbijgangers woedend tegen zowel ons als de plaatselijke Getuigen. Soms wierp een priester van de Grieks-Orthodoxe Kerk zich op als politieagent en kwam even langs om zich op de hoogte te stellen van wat er gaande was.
Wij herinnerden ons de tegenstand waarmee in de eerste eeuw Paulus en Silas in Thessaloníka werden geconfronteerd. Joden, die Jehovah hadden moeten kennen, maar „die jaloers werden, namen zekere boosaardige mannen van de leeglopers die zich op de marktplaats ophielden, in hun gezelschap op en vormden een samenscholing”. Hun reden tot klagen? „Deze mensen, die de bewoonde aarde ondersteboven hebben gekeerd, zijn nu ook hier.” — Handelingen 17:5, 6.
In de twintigste eeuw beschikt de Grieks-Orthodoxe Kerk over de bijbel en beweert God te kennen. Maar vooral de kerkelijke leiders waren gebeten op ons. Hun reden tot klagen? Welnu, hoewel er 42 gemeenten van Jehovah’s Getuigen in de stad zijn, heeft de geestelijkheid altijd hardnekkig volgehouden dat het slechts een plaatselijke groepering is. En nu had deze „plaatselijke groepering” in hun stad een internationaal congres georganiseerd! Zij maakten er bezwaar tegen dat Jehovah’s Getuigen uit de hele wereld „nu ook hier” waren.
Wat waren wij er trots op de lapelkaartjes van ons Griekse congres te dragen, die ons identificeerden als Jehovah’s Getuigen en de plaatselijke bevolking lieten zien dat de Griekse Getuigen van harte worden gesteund door hun geloofsgenoten in andere landen! Ons congres was een daverend succes.
Beréa
De joodse synagoge hier is ongeveer zo groot als een gemiddelde Koninkrijkszaal. Het was opwindend het Tetragram boven het podium te zien en bovendien te bedenken dat de apostel Paulus een synagoge in Beréa heeft bezocht. Toen onze groep uit de synagoge kwam, merkte een Japanse Getuige op: „In de eerste eeuw moet het na de vergaderingen precies zo zijn toegegaan.”
De bijbel bericht dat de joden in Beréa ’edel van geest’ waren, omdat zij, toen zij hoorden wat Paulus predikte, ’het woord met de grootste bereidwilligheid des geestes aannamen en dagelijks zorgvuldig de Schriften onderzochten of deze dingen zo waren’. Thans is er in dit stadje een gemeente van christenen die dezelfde ’edele geest’ aan de dag leggen. — Handelingen 17:10-14.
Athene
Deze stad is genoemd naar de godin Athena en het stadsbeeld wordt beheerst door het Parthenon, een tempel die bijna 2500 jaar geleden aan haar werd gewijd. Tijdens Paulus’ bezoek aan de stad „werd zijn geest in hem geprikkeld toen hij zag dat de stad vol afgodsbeelden was” (Handelingen 17:16). Toen de plaatselijke gidsen eindeloos over oude mythische goden praatten, voelden wij ons net zo geprikkeld als Paulus. Hadden die gebouwen maar voor de ware aanbidding gebruikt kunnen worden!
Toen wij vanaf de Acropolis neerblikten, zagen wij het gebied van de oude marktplaats en de Marsheuvel. Zo’n 1900 jaar geleden bevond Paulus zich daar beneden in deze stad van heidense aanbidders. Maar zijn liefde voor Jehovah gaf hem de kracht vrijmoedig te spreken tot degenen die daar op die marktplaats bijeenwaren. Nu zijn er in Athene 10.000 Getuigen die in navolging van Paulus vrijmoedig met de Atheners redeneren. — Handelingen 17:16-34.
Korinthe
De ruïnes van Korinthe behoren tot de interessantste van Griekenland omdat ze betrekkelijk goed bewaard gebleven zijn en men gemakkelijk kan zien wat ze geweest moeten zijn. Wij beklommen de treden naar wat vermoedelijk de rechterstoel is geweest waarvoor de apostel Paulus heeft gestaan (Handelingen 18:12). Wij wandelden over de marktplaats met haar oude winkels, brachten een bezoek aan het theater en zagen water stromen in de oude aquaducten (1 Korinthiërs 10:25). Dichtbij ligt de zee, vanwaar de buitenlandse invloeden, zowel goede als slechte, naar Korinthe kwamen. Een opvallende plaats nemen zeven monolithische zuilen in, alles wat er overgebleven is van een tempel voor de god Apollo. Maar deze zuilen staan er, ondanks vele aardbevingen, al 2500 jaar. Hoe krachtig getuigt deze tempel, zoals ook de vele andere in Griekenland, van de hoge achting die de oude Grieken hun mythische goden toedroegen! Nu dringen twee gemeenten van Jehovah’s Getuigen in navolging van Paulus er bij de hedendaagse Korinthiërs op aan in geestelijke zin nog duurzamer te bouwen. — 1 Korinthiërs 3:10-17.
Blijvende indrukken
Het prachtige Griekenland met zijn zonnige azuurblauwe luchten heeft toeristen veel aantrekkelijks te bieden. Dit besef gaf een nieuwe dimensie aan ons respect voor Paulus, want nooit heeft hij Griekenland tot zijn vakantieland gemaakt. Hij werkte hard aan het ene doel dat hem voor ogen stond. Al deze vijf steden bezocht hij in één jaar tijd (vermoedelijk 50 G.T.). In aanmerking genomen dat Paulus heftige tegenstand ondervond van veel joden en dat er vóór zijn bezoek geen christelijke gemeenten in Griekenland waren, heeft hij een moeilijke toewijzing gehad (Handelingen 16:19–18:17). Toch had Paulus na een kort verblijf in een stad zo velen doeltreffend geholpen de waarheid te begrijpen dat hij een gemeente kon oprichten en, in het vertrouwen dat Jehovah er zorg voor zou dragen, verder kon trekken. Diegenen van ons die in nieuwe gebieden zijn gaan pionieren, konden niet nalaten over zo’n doeltreffende prediking te mediteren.
Net als Paulus zullen wij nog lang blijven denken aan de overweldigende liefde van onze Griekse broeders en zusters. Overal waren zij letterlijk dag en nacht voor ons in de weer en hielpen zij ons de bezienswaardigheden die wij bezochten te begrijpen. Alhoewel wij tranen om hen hebben vergoten wegens de tegenstand waarmee zij te kampen hebben, waren wij diep geroerd door hun vertrouwen in Jehovah en hun vaste besluit getrouw te blijven dienen, wat er ook gebeuren mag. Het stemde ons ook gelukkig te zien hoe de Griekse regering en de politie onze broeders naar beste vermogen bescherming verlenen.
Onze groep heeft het congres in Athene bezocht. Bij veel herinneringen krijgen wij nog steeds een brok in de keel. Dikwijls als wij taalmoeilijkheden hadden, zei iemand plotseling „Jehovah!” En dan omhelsden wij elkaar van vreugde over het ene woord dat wij allen verstonden, de naam die ons als geestelijke broeders identificeerde. In de bus en op het congresterrein zongen groepjes van ons uit vele landen gezamenlijk Koninkrijksliederen. Bijzonder gedenkwaardig was een tafereel van zwarten, blanken en oosterlingen die te zamen hun stem verhieven en in misschien wel twintig talen de woorden zongen van het lied: „Vele tienduizenden broeders/staan naast mij in de strijd./Elk is een trouw getuige,/houdt zijn rechtschapenheid.” Wij kwamen ervandaan met een gevoel alsof ons hart zou barsten van dankbaarheid jegens Jehovah voor de liefde en de eenheid die wij hadden.
Het zij onze groep uit Japan tot slot vergund namens de duizenden Getuigen uit Amerika, Europa, Afrika, Oceanië en Azië die in 1985 in Griekenland samenstroomden, tot onze geliefde Griekse broeders te zeggen: „Wij danken God altijd wanneer wij u allen in onze gebeden gedenken, want wij denken onophoudelijk aan uw getrouwe werk en uw liefderijke arbeid en uw volharding.” — 1 Thessalonicenzen 1:2, 3.
[Illustratie op blz. 18]
Ruïnes te Filippi
[Illustraties op blz. 19]
Synagoge in Beréa
Acropolis, Athene
[Illustratie op blz. 20]
Parthenon, Athene