Uw toekomst — Staat ze in de sterren geschreven?

Het is een oktobermorgen in de oude stad Babylon. Vanaf de top van een hoog oprijzende zigurrat neemt een priester aan de oostelijke horizon een belangrijk teken waar! Het sterrenbeeld Schorpioen verrijst een kort moment waarna het langzaam vervaagt in de opkomende dageraad.

VOOR de bijgelovige Babyloniërs was dit bijzonder veelbetekenend. Hun sterrenwichelaars hadden reeds lang geleden opgemerkt dat de sterren van een bepaald sterrenbeeld op een schorpioen met een lange gekrulde staart schenen te lijken. Daarom werd dat sterrenbeeld girtab of Schorpioen genoemd. Zij veronderstelden dat deze groep sterren werkelijk de eigenschappen van een schorpioen had. Aangezien de schorpioen een nachtdier is, leek het gelijknamige sterrenbeeld een passend symbool voor duisternis. De korte verschijning ervan, kort voor zonsopkomst elke oktober, gaf de nadering van de winter aan.

In zijn boek The Truth About Astrology legt Dr. Michel Gauquelin uit: „Zij projecteerden de aardse schorpioen op de hemel, en die hemelse schorpioen op zijn beurt zou dan invloed moeten hebben op degenen die onder dat gesternte werden geboren. Dit soort van astrologische omkering vindt nog steeds plaats. Hedendaagse boeken over astrologie verklaren dat wanneer de zon zich ten tijde van de geboorte in het sterrenbeeld Schorpioen begeeft, dit op het pasgeboren kind enkele van de eigenschappen overdraagt van de schorpioen — een gevaarlijk, agressief en moedig dier dat geducht kan steken.”

Is het wetenschappelijk?

De zon komt in oktober niet meer samen met het sterrenbeeld Schorpioen op. In de loop der eeuwen is de stand van de aarde ten opzichte van de sterrenbeelden geleidelijk aan veranderd. Nu beweegt de zon zich gedurende oktober in het sterrenbeeld Weegschaal, dat naar verluidt eigenschappen overdraagt als charme en ongedwongenheid. Nogal verschillend van Schorpioen!

Terwijl oosterse astrologen gelijke tred hebben gehouden met deze veranderingen aan de hemel, hebben hun collega’s in het Westen dat merendeels niet gedaan. Zij baseren hun voorspellingen derhalve op een hemelschema dat zo’n 2000 jaar oud is! Hierover zeggen Dr. H. J. Eysenck en Dr. D. K. B. Nias: „Als westerse astrologen het bij het rechte eind hebben in een of andere interpretatie, dan zitten de oosterse astrologen fout, en andersom. Niettemin zeggen beide zijden dat ze buitengewoon succesvol zijn!”

Dit alleen al doet veel twijfel rijzen aan de betrouwbaarheid van de astrologie. Bovendien onderwierp een psycholoog de huwelijks- en echtscheidingsgegevens van 3456 echtparen aan een onderzoek. Had de verenigbaarheid van hun astrologische sterrenbeelden enige invloed op het succes of falen van hun huwelijk? In het tijdschrift Science 84 stond: „Onverenigbare sterrenbeelden trouwden — en scheidden — even vaak als wel bij elkaar passende sterrenbeelden.”

Astrologen brengen hiertegen in dat het teken van de zon op zich genomen van weinig betekenis is en samen met planetaire invloeden beschouwd moet worden. Maar ook dit schept problemen, omdat de Babyloniërs geloofden in beïnvloeding door slechts vijf planetengoden — Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. De telescoop heeft er echter nog drie onthuld — Uranus, Neptunus en Pluto. Dit heeft onder astrologen verwarring veroorzaakt. „Sommige astrologen”, schrijft Louis MacNeice in zijn boek Astrology, „grepen dit aan als een verontschuldiging voor de onnauwkeurigheden van hun voorgangers; maar anderen . . . redeneerden dat deze nieuwe planeten mensen niet konden beïnvloeden omdat ze niet met het blote oog konden worden waargenomen.” De meeste oosterse astrologen negeren daarom de verste planeten. Westerse astrologen hechten er echter grote betekenis aan.

De tijd die wordt gekozen als de basis voor een horoscoop werpt ook vragen op. De meeste astrologen gebruiken het moment van de geboorte. Maar volgens de leer van de genetica worden de erfelijke eigenschappen aan het nageslacht bij de bevruchting overgedragen, niet bij de geboorte. Volgens het boek Astrology: Science or Superstition? „omzeilde” Ptolemeüs, de astroloog uit de oudheid, „dit op handige wijze door te beweren dat de geboorte onder hetzelfde gesternte zal plaatsvinden als waaronder de bevruchting plaatsvond, hoewel er in feite volstrekt geen reden is om te veronderstellen dat dit zo is”.

Geleerden reageren

Veel geleerden zijn daarom verontrust geraakt over het feit dat astrologie steeds meer geaccepteerd wordt. In 1975 brachten negentien Nobelprijswinnaars te zamen met andere geleerden een manifest uit, getiteld: „Bezwaren tegen astrologie — Een verklaring van 192 vooraanstaande geleerden”. Daarin werd verklaard:

„In oude tijden beschouwden mensen . . . de hemellichamen als verblijfplaatsen of voortekens van de goden en dachten dan ook dat ze heel nauw in verband stonden met de gebeurtenissen hier op aarde; zij hadden geen idee van de enorme afstanden tussen de aarde en de planeten en sterren. Nu men deze afstanden kan berekenen en heeft berekend, kunnen wij zien hoe oneindig klein de gravitationele en andere invloeden zijn die door de ver verwijderde planeten en de nog verder verwijderde sterren worden veroorzaakt. Het is eenvoudig een dwaling om te veronderstellen dat de krachten die de sterren en planeten ten tijde van de geboorte uitoefenen, op enige wijze onze toekomst kunnen bepalen.”

Het is interessant dat een van de volken uit de oudheid niet de moderne wetenschap nodig had om te verklaren dat astrologie een dwaling was. Meer dan 2500 jaar geleden gebood Jehovah God de natie Israël: „Leer niet de weg van de natiën en wees niet bevreesd voor de tekenen van de hemel omdat de natiën er bevreesd voor zijn; want de gebruiken van de natiën zijn bijgeloof” (Jeremia 10:2, 3, Byington). Of zoals de Nieuwe-Wereldvertaling het uitdrukt: „De tekenen des hemels . . . zijn slechts een ademtocht”. Met andere woorden, astrologische tekens bieden evenveel houvast als de lucht die uw longen uitademen.

’Maar als astrologie onwetenschappelijk is, wat dan nog?’ werpen sommigen tegen. ’Kun je het dan niet gewoon bezien als iets onschuldigs?

[Inzet op blz. 5]

„Hedendaagse boeken over astrologie verklaren dat wanneer de zon zich ten tijde van de geboorte in het sterrenbeeld Schorpioen begeeft, dit op het pasgeboren kind enkele van de eigenschappen overdraagt van de schorpioen — een gevaarlijk, agressief en moedig dier dat geducht kan steken.”

[Kader op blz. 5]

Hoe ver staan de sterren van ons af?

Sterrenwichelaars uit de oudheid dachten dat de sterren zich wel heel dicht bij de aarde moesten bevinden — hoogstens op een paar kilometer afstand — om die volgens hen zo krachtige invloed op het leven van mensen te kunnen uitoefenen. Maar met de ontwikkeling van de telescoop werd duidelijk dat dit nooit het geval kon zijn. Want zelfs wanneer men de sterren door een krachtige telescoop bekijkt, blijven het speldepuntjes.

Maar in de jaren 1830 ontwikkelde de Duitse astronoom Friedrich Bessel een methode om uit te rekenen hoe ver sommige van deze sterren van ons af staan. Gebruik makend van eenvoudige driehoeksmeting slaagde hij erin uit te rekenen dat de ster genaamd 61 Cygni meer dan tien lichtjaren van ons af staat! (Licht legt per seconde 300.000 kilometer af.) Toch is 61 Cygni een van de dichtstbijzijnde sterren!

Hoewel ze dus dicht bij elkaar schijnen te staan, kan de onderlinge afstand tussen de sterren in een sterrenbeeld honderden lichtjaren bedragen. „Het is slechts toeval”, zegt het boek Astrology: Science or Superstition?, „dat ze, van onze aarde af gezien, in een groepje bijeen staan.” Lijkt het u derhalve logisch dat een sterrengroep zoals Schorpioen uw leven kan beïnvloeden?

[Illustratie op blz. 4]

Babylonische stèle met een afbeelding van het sterrenbeeld Schorpioen, Nationaal Museum, Frankrijk