De VN — Het visioen van één man

DE Albertina, een viermotorige DC-6B, vloog laag over de Afrikaanse rimboe. Het vliegtuig was net een keer over het vliegveld Ndola in Noord-Rhodesië (nu Zambia) gevlogen. Onder de zestien inzittenden bevond zich een van de belangrijkste mannen van de wereld in die tijd.

In het nachtelijk duister maakte de piloot een bocht om te gaan landen. „Even later maaiden de propellers door de boomkruinen . . . De vleugeltip werd afgerukt, en in de paar seconden die volgden, scheurde er steeds meer van de vleugels af. . . . Bijna 250 nachtmerrieachtige meters na het eerste contact met de bomen, stootte de linker vleugelstomp van de Albertina tegen de voet van een mierenhoop. Het vliegtuig sloeg om en maakte over de linkerzijde een radslag voordat het brandend tot stilstand kwam. De neus wijzend in de richting vanwaar het was gekomen.”

Toen reddingsploegen ten slotte bij het vliegtuig aankwamen, troffen zij daarin de lichamen aan van veertien personen die waren verbrand. De enige overlevende bleef vijf dagen in leven. Een paar meter van het wrak lag het verbrijzelde lichaam van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties — Dag Hammarskjöld. ’s Werelds hoogste civiele ambtenaar, „Mister UN” zoals sommigen hem noemden, was dood. — The Mysterious Death of Dag Hammarskjöld, door Arthur L. Gavshon.

De VN en de kerken

Dag Hammarskjölds dood overrompelde de wereld. Sommigen vroegen zich af hoe de VN zou functioneren zonder het leiderschap van deze gereserveerde, intelligente man die op de rol van secretaris-generaal een heel eigen stempel had gedrukt.

Hammarskjöld is wel een christelijke mysticus genoemd. Uit zijn geschriften lijkt men te kunnen opmaken dat hij geloofde dat God hem tot zijn bestemming bij de Verenigde Naties had geroepen. Wanneer hij tot kerkelijke groeperingen sprak, zei hij dat geloof in God en de VN op één lijn liggen. Bij één gelegenheid verklaarde hij: „De Organisatie [der VN] en de kerken staan zij aan zij als deelhebbers aan de pogingen van alle mensen van goede wil, ongeacht hun geloof of vorm van aanbidding, om vrede op aarde tot stand te brengen.” Ook beweerde hij: „Ondanks alle verschillen in aard en verantwoordelijkheid hebben de kerken en de Verenigde Naties een gemeenschappelijk doel en een terrein van activiteiten waarop ze zij aan zij werken.”

Hammarskjöld ontwierp ook de Meditatiekamer die zich in de vestibule van het VN-gebouw bevindt. Deze werd gebouwd met geld dat was ingezameld door een gemengde groep moslems, joden, katholieken en protestanten. Midden in de sobere kamer bevindt zich een gepolijst blok ijzererts, dat door een smalle lichtbundel wordt verlicht.

Hoe bezag Hammarskjöld dat blok ijzererts? Hij schreef: „Wij zouden het kunnen zien als een altaar; het is leeg, maar niet omdat er geen God is, niet omdat het een altaar is voor een onbekende God, maar omdat het is gewijd aan de God die door de mens onder vele namen en op vele manieren wordt aanbeden.”

Miljarden mensen geloven in God. Velen van hen hebben gezien hoe de pausen Johannes XXIII, Paulus VI en Johannes Paulus II, alsook protestantse geestelijken, de vredesorganisatie hun steun en zegen gaven. Het Vaticaan heeft zelfs een permanente waarnemer bij de VN. Wegens deze religieuze ondersteuning geloven sommigen dat de VN werkelijk wel eens de manier zou kunnen vormen waarop God vrede en veiligheid op aarde zal brengen. En nu zien zij zelfs uit naar 1986 als het „Internationale Jaar van Vrede”.

Gelooft u dat de VN werkelijk Gods manier is om vrede op aarde te brengen? Bent u van mening dat de 40-jarige historie van deze organisatie het bewijs levert dat Gods zegen erop rust? Heeft de VN de naties werkelijk in vrede verenigd?

[Illustratie op blz. 3]

Dag Hammarskjöld zocht de steun van de kerken voor de VN

[Verantwoording]

UN photo