Een blik op de wereld
„Kernwapenallergie”
De gestage verbreiding van kernwapens geeft aanleiding tot een „kernwapenallergie” — een tegen kernwapens gerichte reactie van veel landen die weigeren kernwapens binnen hun grenzen toe te laten of die hernieuwde pogingen tot wapenbeheersing ondersteunen. „De beeldspraak is in zekere zin heel treffend”, aldus Bulletin of the Atomic Scientists, „want hoe groter de blootstelling aan het allergeen — kernwapens en aanverwante technologieën — des te sterker de reactie.” Reeds tien landen waar voorheen kernwapens van de Verenigde Staten opgeslagen lagen, hebben deze medewerking voortaan geweigerd. En sommige bondgenoten van Rusland hebben naar verluidt ofwel ontkend Russische kernwapens op hun bodem te hebben of hebben gezegd deze niet te zullen toelaten. Het bericht meldt: „Op allerlei manieren, van verbodsbepalingen ten aanzien van plaatsing van wapens en bezoeken van havens tot het uitroepen van ’kernwapenvrije’ zones, wordt het nucleaire systeem aangevallen.”
Duurzame huwelijken
Waardoor houden vele huwelijken stand? De huwelijkspartners moeten elkaar bezien als hun beste vriend(in) en elkaar als persoon graag mogen. Dat was de oorzaak die het meest werd opgegeven door 300 gelukkige echtparen die 15 jaar of langer getrouwd zijn. Volgens Psychology Today vertoonden de echtparen „opmerkelijke overeenstemming over de sleutels die tot een duurzame relatie leiden”. In overgrote meerderheid oefenden zij geduld en zelfbeheersing ten opzichte van elkaar in plaats van vrijelijk lucht te geven aan boosheid. Elke partner was bereid meer te geven dan hij of zij ontving. En in plaats van hun afzonderlijke interesses te behouden, brachten zij zo veel mogelijk tijd samen door en deden zo veel mogelijk dingen gezamenlijk.
Zingende machines
In een toeristenstadje in Japan heeft men een nieuwe manier bedacht om het achteloos wegwerpen van lege blikjes een halt toe te roepen. Het begint ermee dat winkels die blikjes frisdrank verkopen, van het stadsbestuur speciale zegels kopen. Deze zegels worden bevestigd op de blikjes die dan vervolgens voor 10 yen (ƒ 0,12) meer worden verkocht. Zingende machines waarin gemerkte blikjes kunnen worden gedeponeerd, zijn op strategische punten in de stad geplaatst. Wanneer een blikje met een daaraan bevestigd zegel in de machine wordt geworpen, wordt er een opname van „de geluiden van het bos” afgespeeld en 10 yen teruggegeven. De lege blikjes worden opgehaald door een recycling-bedrijf dat drie yen (4,6 cent) per blikje betaalt aan de winkeliers die op hun beurt weer meer zegels zullen kopen; en zo begint de kringloop opnieuw.
Minder hartinfarcten
„In de afgelopen 20 jaar is het sterftecijfer voor coronaire hartziekten — de voornaamste doodsoorzaak [in de VS] — gestadig afgenomen”, bericht de University of California, Berkeley Wellness Letter. „Na tientallen jaren te zijn toegenomen begon het percentage omstreeks 1963 omlaag te gaan en was het tegen 1982 met 37% gezakt.” Om achter de oorzaak te komen, bestudeerden in Boston twee onderzoekers de doeltreffendheid van vijf behandelingsmethoden van coronaire aandoeningen, alsook de uitwerking van de algemene tendens minder cholesterol te nuttigen en minder te roken. Hun bevindingen? De vijf behandelingsmethoden te zamen waren verantwoordelijk voor 40 procent van de daling van het sterftecijfer. Maar de cholesterolvermindering was verantwoordelijk voor 30 procent van de daling en het minder roken voor nog eens 24 procent. De conclusie van het rapport: „Preventie door middel van eenvoudige veranderingen in levensstijl heeft bij de bevolking als geheel meer invloed gehad op het sterftecijfer voor hartziekten dan geavanceerde geneeswijzen.”
Wie krijgt de beste cijfers?
„De leerlingen die verklaarden op school meestal hoge cijfers te hebben, waren voor het merendeel ook degenen die zeiden het meeste ouderlijke toezicht te hebben”, aldus een bericht in de Detroit Free Press, gebaseerd op een enquête onder 30.000 tweede-klassers (middelbare school) in heel Amerika. Deze goede schoolprestaties leverende leerlingen „waren eerder geneigd dagelijks met hun ouders te praten, en hun ouders waren meer geneigd nauwkeurig te volgen hoe [hun kinderen] het op school deden”. Ook het aantal boeken thuis, zo ontdekte men, vormde een indicatie van hoe goed een leerling op school zou kunnen meekomen.
Placebo voor rugklachten
Enkele onorthodoxe behandelingsmethoden voor rugpijn en zelfs nepbehandelingen zijn even doeltreffend als de klassieke aanpak, zo concluderen artsen aan het Guy’s Hospital in Londen. De 109 patiënten met pijn in de onderrug werden door de artsen in drie groepen verdeeld. De eerste groep kreeg een behandeling van de wervelkolom door een osteopaat. De tweede groep ontving de gebruikelijke diathermie-behandeling (met een warmteapparaat). De laatste groep werd behandeld met een niet-werkend diathermie-apparaat, uitgerust met flitslampen die elektrische geluiden produceerden. Tot aller verbazing had de laatste groep het hoogste percentage — 67 procent — patiënten die zeiden dat de rugpijn minder was geworden. Dit in vergelijking met 59 procent van degenen die een echte diathermie-behandeling hadden gekregen en 62 procent van degenen die door een osteopaat waren behandeld. Naar het schijnt, houdt de instelling van de patiënt tegenover de behandeling klaarblijkelijk verband met de doeltreffendheid van de geneeswijze.
Verderfelijke songteksten
„Ik maak mij bezorgd om het aantal nummers op de hitlijst die slechts beschreven kunnen worden als porno-rock, en om de smakeloze, onverhulde en nodeloze seksualiteit waarvan de radio- en tv-programma’s doortrokken zijn, en die onze huizen binnendringt”, schrijft Kandy Stroud in het tijdschrift Newsweek. Stroud wijst op enkele sprekende voorbeelden van ontuchtige, wellustige obsceniteiten. Stroud merkt op: „Het merendeel van de ouders met wie ik heb gesproken, vertelde tot mijn verbazing gedeeltelijk of zelfs totaal onkundig te zijn van de muziek waarop hun kinderen dansen, waarbij zij hun huiswerk maken, en waarmee zij in slaap vallen.”
Ecologische oorlogsweeën
Naast de tol aan mensenlevens en de maatschappelijke ontwrichting heeft dertig jaar oorlog in Vietnam ook ecologisch een verwoesting aangericht, aldus een onderzoek door de IUCN (Internationale Unie voor Natuurbehoud). Bombardementen, platwalsen door bulldozers en het sproeien met ontbladeringsmiddelen kostte Vietnam 20 miljoen kubieke meter aan verhandelbaar timmerhout en meer dan 148.000 hectare aan rubberbomen. Bovendien is er tijdens de oorlogsjaren 15 miljoen hectare bos verloren gegaan, voornamelijk door verwaarlozing. Thans is minder dan 23 procent van het landoppervlak door bos bedekt, vergeleken met 44 procent in 1943. Niettemin „gaat geld dat geïnvesteerd zou moeten worden in agrarische en industriële ontwikkeling, nog steeds naar de oorlogsmachinerie”, zegt Dr. John MacKinnon, een adviseur van de IUCN.
Vervuiling binnenshuis
Van elf algemeen voorkomende stoffen die de lucht verontreinigen, worden in de gemiddelde woningen hogere niveaus aangetroffen dan in de omgeving van de fabrieken die deze vervuilende stoffen uitstoten, bericht de EPA (de Amerikaanse Milieubeschermingsdienst). De chemicaliën — gewoonlijk aangetroffen in huishoudelijke artikelen zoals schoonmaakmiddelen, bouwmaterialen en benzine, of in sigaretterook — zijn onder andere benzeen, tetrachloorkoolstof en chloroform. De conclusie in een samenvatting van het onderzoek luidde: „De niveaus van de onderzochte chemicaliën zijn binnenshuis veel groter dan de niveaus buitenshuis” — in sommige gevallen 70 keer zo groot. Milieubeschermers vrezen dat de regering de uitkomsten wellicht zal gebruiken als excuus om het probleem van giftige chemicaliën in de buitenlucht te negeren.
Enthousiasme voor hardlopen bekoelt
„Strikt genomen is de sterke opbloei van het hardlopen, in die zin dat wij van jaar tot jaar het aantal deelnemers zagen toenemen, voorbij”, zegt Jennifer Young van het National Running Data Center in Tucson, Arizona (VS). Het aantal marathons is sinds 1980 met een vijfde afgenomen en het aantal marathondeelnemers is met 20.000 gedaald. „De meesten hiervan gaan over op kortere afstanden”, voegt George Hirsch, de uitgever van het tijdschrift Runner, eraan toe. Ook beginnen hardlopers aan andere vormen van lichaamsbeweging. Young concludeert: „Heel veel mensen realiseren zich dat het niet nodig is 75 tot 90 kilometer per week hard te lopen om fit te blijven.”
De rook trekt op
Ruwweg 35 procent van de Amerikaanse mannen rookt, vergeleken met 52 procent 20 jaar geleden, aldus het Nationale Centrum voor Gezondheidsstatistieken. Ook rookt 29 procent van de Amerikaanse vrouwen, terwijl voor hen het hoogtepunt 34 procent is geweest. Het roken onder tieners is eveneens op zijn retour. In een enquête onder 16.000 scholieren in de hogere klassen van de middelbare school in het schooljaar 1984 bleek slechts 18,7 procent van hen te roken, vergeleken met 28,8 procent zeven jaar geleden. The Wall Street Journal bericht nog een andere bevinding: „In het algemeen heeft de gemiddelde roker van vandaag . . . waarschijnlijk minder geld, minder opleiding genoten en een minder ’belangrijke’ baan dan de gemiddelde niet-roker.”
Met de hele wereld telefoneren
Een halve dag te moeten lopen om een telefoon te bereiken lijkt misschien een vreselijk ongemak. Niettemin streeft de ITU (Internationale Unie voor Telecommunicatie), een instelling van de Verenigde Naties, ernaar dit binnen twee decennia te kunnen verwezenlijken voor de gemiddelde burger in een derde-wereldland. Momenteel is de situatie nog dat men misschien wel een week onderweg is. De ITU prefereert satellietsystemen boven kabelverbindingen. Het is interessant te weten dat er op dit moment wereldwijd ongeveer 600 miljoen telefoons in gebruik zijn, maar dat 75 procent daarvan zich bevindt in slechts negen van de meer ontwikkelde landen. Driekwart van de wereldbevolking leeft in landen met minder dan tien telefoons op elke honderd personen.
Insektenbestrijding — op een koopje
Een groep wetenschapsmensen in Zimbabwe heeft een goedkope manier gevonden om de gevreesde tseetseevlieg te bestrijden. De geleerden spanden zwarte stof, gedrenkt in het insekticide pyrethrine, over een metalen raamwerk en plaatsten er open potten met een chemische lokstof onder. Langs de rand van een gebied waar veel tseetseevliegen voorkwamen, werden per vierkante kilometer vier doeken met bijbehorende potten opgesteld. „Binnen een paar weken was het aantal tseetseevliegen teruggelopen tot 0,3 procent van de oorspronkelijke aantallen in de grensstrook — het gebied dat het ergst getroffen was — en tot 0,1 procent . . . in het midden van het gecontroleerde gebied”, bericht het tijdschrift New Scientist. Ook hebben dorpelingen in Birma met succes een goedkope methode beproefd voor de bestrijding van steekmuggen, die zich in de plaatselijke watervoorraden voortplanten en knokkelkoorts verspreiden. De dorpelingen zetten in 400 watervaten die vergeven waren met muggelarven, telkens twee larven van waterjuffers uit. Twee weken later waren de muggelarven verdwenen. Zes weken later waren de steekmuggen uit het gebied verdwenen.