Een blik op de wereld
Onvoldoendes voor de VN
„Veertig jaar na de oprichting krijgen de VN een dikke onvoldoende voor hun pogingen de conflicten in de wereld op te lossen”, bericht The Toronto Star. Een Gallup-enquête onder meer dan 20.000 mensen in 17 niet-communistische landen onthulde dat slechts ongeveer een derde vond dat de VN goed werk deden „in hun pogingen de problemen op te lossen waaraan ze het hoofd hebben moeten bieden”.
Teleurstelling is ook geuit door de ontwerpers van de organisatie. „Net als zo veel teleurgestelde ouders”, verklaart The New York Times, „gaven veel van de deelnemers aan een tweedaagse conferentie over ’40 jaar VN’ uiting aan ontgoocheling, woede en wrok omdat hun geesteskind niet was geworden wat zij zich ervan voorgesteld hadden.” De op de Universiteit van New York gehouden conferentie bracht een aantal gewezen VN-waarnemers, hoogleraren in de rechten en voormalige ambassadeurs bijeen — met inbegrip van de enige nog in leven zijnde Amerikaanse ondertekenaar van het VN-charter. De VN werd gehekeld als niet veel meer dan „een discussieforum”.
Kostbare crematie
Het stoffelijk overschot van koningin Rambhai Bharni van Thailand werd in april gecremeerd — bijna een jaar na haar dood. De met veel ceremonieel gepaard gaande plechtigheid, met een overvloed aan trompetters, trommelslagers en blazers op zeeschelpen, allen in de prachtigste uitdossing, kostte meer dan $1 miljoen en vergde ruim zes maanden aan voorbereiding. Aan het eind werden met de as van de koningin ook juwelen met een geschatte waarde van een kwart miljoen dollar aan de urn toevertrouwd. Haar echtgenoot, koning Prahadjipok, was de laatste absolute vorst van Thailand.
Genetische „vingerafdruk”
„Geleerden hebben het genetische equivalent van de vingerafdruk ontdekt,” bericht The Globe and Mail van Toronto (Canada), „zodat één enkele menselijke cel uitsluitsel zou kunnen geven in een verkrachtingszaak, een vaderschapsproces of de identificatie van een lijk.” De verklikker is een „schijnbaar nutteloos segment” van het DNA, intron geheten, waarvan overal in de menselijke chromosomen kopieën worden aangetroffen. De kans dat twee personen in een streng van hun DNA hetzelfde patroon van deze kopieën hebben zitten, is een kans van één op tien miljard maal miljard. Onderzoekers van de Universiteit van Leicester deden de ontdekking.
Bevolkingsprobleem
Kenia’s bevolkingsgroei van 4 procent is de hoogste ter wereld en zal waarschijnlijk tegen het eind van de eeuw nog tot 4,5 procent zijn gestegen. „In een natie waar slechts een vijfde van het land in cultuur gebracht kan worden,” bericht The Sunday Star van Toronto, „brengen de meeste gezinnen tweemaal zo veel kinderen voort als het gemiddelde voor de rest van de Derde Wereld — en uit niets blijkt dat ze het langzamer aan gaan doen.” Pogingen om de groei te beteugelen hebben geen succes gehad, ten dele vanwege het hoge percentage analfabetisme en een daling van de zuigelingensterfte. Bovendien heeft men grote gezinnen traditioneel beschouwd als een noodzakelijke voorwaarde voor het behoud van inkomen, en geboortenbeperking wordt bezien als iets dat tot kleine stammen leidt die dan door grotere stammen overheerst zouden worden. Uit een onderzoek blijkt dat reeds de helft van de bevolking in Kenia in armoede leeft.
Ten goede en ten kwade
Er wordt steeds meer elektriciteit verkregen uit nucleaire bronnen, bericht het Internationale Bureau voor Atoomenergie. Tegen het eind van 1984 waren er in totaal 344 kernreactors in bedrijf, 33 meer dan in het voorgaande jaar, en ze leverden elektriciteit aan 26 landen. Frankrijk, met 58,7 procent, was de grootste gebruiker, gevolgd door België, Finland en Zweden. De VS betrekken 13,5 procent van hun elektriciteit uit kernenergie, meldt het bureau. Voor de Sovjet-Unie wordt dit geschat op 9 procent.
Een groeiend aantal landen zet ook meer vaart achter hun pogingen om kernwapens te kunnen vervaardigen. „De Carnegie Endowment for International Peace . . . noemt acht landen die sinds 1983 ’belangrijke stappen’ hebben ondernomen in de richting van een aanvaard lidmaatschap van de kernwapenclub”, verklaart het tijdschrift Science Digest. De genoemde landen zijn: Zuid-Afrika, Pakistan, India, Israël, Irak, Libië, Argentinië en Brazilië.
Bijbel voor Aboriginals
Leden van de oorspronkelijke bevolking van Australië zullen spoedig beschikken over delen van de bijbel in een van hun vele talen, aldus The Courier Mail van Brisbane. Kriol, dat door de grootste groep Aboriginals gesproken wordt, werd als de geschiktste taal uitgekozen. Het werk heeft tien jaar voorbereiding gekost. Onder de titel Holi Baibul bevat de nieuwe bijbeluitgave de boeken Genesis en Ruth, plus bepaalde gedeelten uit Rechters, de vier Evangeliën, Filémon en Openbaring.
Nauwkeurige tijdmeting
Voor de elfde keer sinds 1972 werd er een extra seconde toegevoegd aan de atoomklokken die door de Amerikaanse regering worden gebruikt als de maatstaf voor de tijdmeting. Indien het u ontgaan mocht zijn, de extra seconde werd ingevoegd tussen het eind van 30 juni en het begin van 1 juli. De reden hiervoor is, zo meldt het Naval Observatory in Washington, dat zonnetijd, gebaseerd op de aardrotatie, niet zo nauwkeurig is als de atoomklokken die gebaseerd zijn op de trillingsfrequentie van het cesiumatoom. Terwijl de aardrotatie „gelijkloopt tot op een duizendste seconde per dag”, zo werd in The New York Times uiteengezet, is het systeem met de atoomklokken „tot op een miljardste seconde per dag nauwkeurig”.
Bier en honkbal
Enkele Amerikaanse honkbalteams uit de hoofdklasse hebben het drinken van alcoholische dranken aan banden gelegd. Waarom? „Vanwege groeiende bezorgdheid over supporters die aan het vechten raken, obsceniteiten schreeuwen of strandballen en flesjes het veld ingooien”, bericht The New York Times. In het Detroitse Tiger Stadium wordt slechts bier van een laag alcoholgehalte geschonken. In het Newyorkse Yankee Stadium wordt bier slechts tot aan de zevende inning verkocht. In Comiskey Park in Chicago worden supporters door op de drinkbekers gedrukte boodschappen gewaarschuwd niet te veel te drinken. In Atlanta worden in bepaalde vakken dicht bij het speelveld geen drinkers toegelaten. Een woordvoerder van de honkbalbond zegt: „In deze tijd waarin mensen bang zijn voor incidenten in honkbalstadions, willen wij hun laten weten dat het geen plaats is om dronken te worden of herrie te schoppen.”
Vervuilde lucht
Duizenden tonnen giftige stoffen — waaronder kankerverwekkende — worden door chemische bedrijven in de lucht uitgestoten, aldus een recent onderzoek in opdracht van het Amerikaanse Congres. De concentraties bleken veel hoger te zijn en zich over een veel groter gebied uit te strekken dan voorheen werd vermoed. „Bijna elke chemische fabriek waarover wij informatie kregen, loost schrikbarend grote hoeveelheden gevaarlijke chemicaliën, zelfs bij routinelozingen”, zei Henry A. Waxman, voorzitter van een subcommissie voor Gezondheid en Milieu van het Huis van Afgevaardigden. Nationale normen voor vervuilende stoffen in de lucht bestaan slechts voor vijf giftige substanties: asbest, benzeen, beryllium, kwik en vinylchloride. Het stellen van normen voor andere stoffen wordt overgelaten aan de afzonderlijke stad of staat, en deze verschillen enorm, soms met een factor tien.
Plundering van het verleden
De wereldomvattende plundering van historische vindplaatsen „neemt ongekende proporties aan”, bericht U.S.News & World Report. „Autoriteiten vrezen dat door vandalisme spoedig alle bekende archeologische vindplaatsen in Noord- en Zuid-Amerika en over de hele wereld van hun kostbaarheden zullen zijn ontdaan.” Met grote sommen geld van rijke verzamelaars in het vooruitzicht, plunderen dieven de graftombes van Azteken en Maya’s, de begraafplaatsen van Noordamerikaanse Indianen en gezonken schepen — de plaatsen vaak verwoest achterlatend en wetenschappelijk onderzoek onmogelijk makend. „Velen wijten het plunderen aan de romantisering van de archeologie in recente films zoals ’Raiders of the Lost Ark’ en ’Romancing the Stone’”, aldus het tijdschrift.
De dreiging van kanker
„Een kind dat in 1985 in de VS geboren wordt, loopt een kans van meer dan één op drie ten slotte een kwaadaardige vorm van kanker op te lopen”, verklaart een publikatie van de Amerikaanse Kankerstichting ACS. Volgens de ACS is de kans dat in 1985 geboren mannen aan kanker zullen sterven, bijna één op vier. Voor vrouwen is het één op vijf. De schijnbaar toegenomen kans aan kanker te sterven, komt ten dele door het feit dat mensen langer leven, aangezien andere doodsoorzaken zoals hart- en vaatziekten zijn teruggelopen. Vervolgens zorgt deze omstandigheid ervoor dat meer mensen langer worden blootgesteld aan gevaren die kanker kunnen veroorzaken, aldus de ACS. Een iets positiever facet wordt aan het beeld toegevoegd door een recent ACS-rapport waarin stond dat „bijna 50 procent van de nieuwe kankerpatiënten de eerste vijf jaar overleven”.
Nummer twee
„Een Gallup-onderzoek plaatste Brazilië onlangs op de tweede plaats onder de gewelddadigste landen ter wereld, na Colombia”, verklaart The Wall Street Journal. „In de afgelopen vijf jaar, zo bleek uit het onderzoek, heeft 34% van de gezinnen in Brazilië een of andere vorm van misdaad ondervonden. Het vergelijkbare cijfer voor de VS was 13%.” Er doet zich zo veel misdaad voor, meldt het rapport, „dat berichten over geweld niet veel beroering meer veroorzaken”. De wapenverkoop en de bureau’s die lijfwachten verschaffen, floreren. De politie in São Paulo en Rio de Janeiro heeft automobilisten die ’s nachts rijden de raad gegeven niet voor verkeerslichten te stoppen, opdat zij niet beroofd zullen worden. De meeste berovingen worden toegeschreven aan jongeren uit arme gezinnen die zich, volgens een priester „volkomen gerechtigd [voelen] van de rijken te stelen”, en „stelen zelfs niet als een zonde biechten”.
Zondag zonder uitvluchten
In een poging de mensen één zondag naar de kerk te krijgen, trachtte de Bethlehem United Methodist Church alle uitvluchten waar mensen mee aankomen, te ondervangen. Zoals werd bericht in The Lufkin Daily News van Texas, waren er bedden voor degenen voor wie zondag hun enige dag is waarop zij kunnen slapen, tv’s voor degenen die een favoriet programma niet willen missen en helmen voor degenen die zeggen dat „het dak zou instorten als ik naar de kerk zou komen”. Er werd gezorgd voor dekens en ventilatoren voor degenen die vinden dat het gebouw hetzij te warm of te koud is, naamkaartjes ten behoeve van degenen die niemand kennen, een sportuitrusting voor degenen die op zondag sporten, en kleren voor degenen die niets hebben om aan te trekken. Er was onder andere ook voorzien in zowel rechte als gemakkelijke stoelen, een ophaal- en thuisbrengdienst en scorekaarten „om alle aanwezige huichelaars te turven”.