De grote zakenwereld en u
ZAKENDOEN is een menselijke activiteit, en mensen kunnen heel gemakkelijk ernstige fouten maken. Vandaar dat ook de grote zakenwereld vaak ernstige morele fouten begaat. In de grote zakenwereld gaat het om enorme sommen geld, en dit zal onvermijdelijk het slag personen aantrekken dat zich laat leiden door hebzucht en honger naar macht. Daar de zakenwereld een deel van deze wereld vormt, zal ze natuurlijk de denkwijze weerspiegelen van de god van deze wereld. Houd in gedachte, „de gehele wereld ligt in de macht van de goddeloze”. — 1 Johannes 5:19.
Niettemin dragen degenen die de onrechtvaardigheden begaan, wel degelijk zelf verantwoordelijkheid. Allen die misbruik maken van hun enorme financiële macht om de man in de straat te bedriegen, zouden zich de waarschuwing te binnen moeten brengen: „Hij die de geringe te kort doet, heeft zijn Maker gesmaad” (Spreuken 14:31). Zelfs als de gevolgen van hun daden slechts zijn waar te nemen in verafgelegen landen en zij ze persoonlijk misschien zelfs nooit te zien krijgen, blijft het bijbelse beginsel waar: „Hij die de geringe te kort doet om zichzelf vele dingen te verschaffen . . . is waarlijk bestemd voor gebrek” (Spreuken 22:16). Alle rijkdom die afkomstig is van het duperen van anderen, zal de misdadigers niet beschermen tegen Gods uiteindelijke oordeel.
Dit geldt vooral voor de wapenproducenten en -verkopers. Toegegeven, zij halen niet zelf de trekker over en werpen ook niet zelf de bommen die onschuldigen van het leven beroven. Maar door de wapens te leveren zijn zij medeschuldig. Het staat vast dat een groot deel van de moderne oorlogvoering onmogelijk zou zijn zonder de medewerking van de grote zakenwereld. Omdat grote ondernemingen hebben meegewerkt, is de hele aardbol geworden als het grondgebied van de natie Israël uit de oudheid, „met bloedvergieting bezoedeld” (Psalm 106:38). Uiteindelijk zal Jehovah, net zoals dat in die dagen gebeurde, de schuldigen oordelen: „Gij zult de leugensprekers verdelgen. Een man van bloedvergieten en bedrog verfoeit Jehovah.” — Psalm 5:6.
Maar wat kan een enkeling doen? Dient elk contact met de zakenwereld vermeden te worden? Niet noodzakelijkerwijs. Zakendoen op zich wordt niet in de bijbel veroordeeld (Spreuken 31:18; Matthéüs 25:14-27). De manier waarop zaken worden gedaan is echter belangrijk. „Wie onrechtvaardige winst maakt, brengt de banvloek over zijn eigen huis”, waarschuwt de bijbelse spreuk. En de morele gevaren die iemand belagen wiens voornaamste levensdoel het is rijk te worden, worden duidelijk beklemtoond in de verklaring: „Een man van getrouwe daden zal vele zegeningen verkrijgen, maar hij die zich haast om rijkdom te verwerven, zal niet onschuldig blijven.” — Spreuken 15:27; 28:20.
Een gewetensvolle zakenman mag niet gemotiveerd worden door hebzucht en hij dient alles te vermijden wat anderen tot hebzucht zou aanmoedigen (Efeziërs 5:3). Hij zal zijn geld niet investeren in dingen die schadelijk zijn. Een christen bidt: „Bevrijd mij van bloedschuld, o God, de God van mijn redding, opdat mijn tong vreugdevol over uw rechtvaardigheid moge vertellen” (Psalm 51:14). Hoe zou hij daarom weloverwogen kunnen toelaten dat zijn geld wordt gebruikt voor de produktie van oorlogswapens, tabak of wat maar ook dat voor anderen ziekte en dood teweegbrengt? Dit zou bloedschuld op hem laden.
Er is nog iets wat men in gedachte moet houden. De apostel Johannes zei: „Alles wat in de wereld is — de begeerte van het vlees en de begeerte der ogen en het opzichtige geuren met de middelen voor levensonderhoud die men heeft — spruit niet voort uit de Vader, maar uit de wereld” (1 Johannes 2:16). „De begeerte van het vlees”, „de begeerte der ogen”, „het opzichtige geuren” met rijkdom — dit zijn juist de dingen waartoe de grote zakenwereld in haar meedogenloze jacht op winst wil aanmoedigen. Maar een evenwichtig persoon zal vermijden daar het slachtoffer van te worden en zal niet zwichten voor subtiele reclamecampagnes of andere vormen van druk die hem ertoe moeten brengen zijn zuurverdiende geld uit te geven aan een onnodig artikel dat plotseling „in” is.
Op deze manier kunnen wij tot op zekere hoogte vermijden bedrogen te worden door de grote ondernemingen en ook vermijden de onrechtvaardigheden na te volgen die vaak in hun naam worden begaan. Natuurlijk kunnen wij als enkelingen maar weinig doen om de vele misdaden — moreel en juridisch — die door sommige grote ondernemingen zijn begaan, te herstellen. Problemen zoals politieke corruptie, criminaliteit, honger, oorlogsdreiging en andere problemen van dit wereldse samenstel van dingen onttrekken zich voor het grootste gedeelte aan wat wij als enkeling kunnen doen.
Niettemin zijn wij in dit opzicht niet zonder hoop. God heeft beloofd dat dit samenstel spoedig vervangen zal worden door een nieuw samenstel onder zijn Koninkrijk. De apostel Petrus sprak hierover toen hij zei: „Maar er zijn nieuwe hemelen en een nieuwe aarde, die wij overeenkomstig zijn belofte verwachten, en daarin zal rechtvaardigheid wonen” (2 Petrus 3:13). Onder dat rechtvaardige samenstel zal er geen plaats zijn voor gewetenloze grote ondernemingen noch enige andere soort misdadiger.
[Inzet op blz. 9]
„Een man van bloedvergieten en bedrog verfoeit Jehovah.” — Psalm 5:6