Een blik op de wereld
Gezondheidsproblemen in de Derde Wereld
● De voorzitter van de Wereldgezondheidsraad (het bestuur van de Wereldgezondheidsorganisatie), Tjong Hon Nian uit Maleisië, zei in een toespraak tot de Raad in Genève (Zwitserland) dat gezondheidsproblemen „die eens werden bezien als bijprodukten van de welvaart”, nu de landen van de Derde Wereld teisteren. Ziekten veroorzaakt door alcoholisme, drugmisbruik en roken, te zamen met psychosociale ziekten en hart- en vaatziekten, zijn in de Derde Wereld al heel gewoon geworden. „Leefstijlen worden niet langer alleen door klimaat of cultuur bepaald”, zei hij. „Ze worden geïmiteerd met dezelfde snelheid waarmee de communicatiemiddelen de beelden van het ene naar het andere land kunnen overbrengen.”
Rokers rustig houden?
● Met de brand die tijdens een vlucht van Air Canada in juni 1983 minstens 23 personen het leven kostte, kwam opnieuw de kwestie van roken tijdens lijnvluchten aan de orde. De directeur van het Amerikaanse Veiligheidsinstituut voor de Luchtvaart zei dat elk jaar ongeveer 25 brandjes in de afvalbakken van vliegtuigtoiletten moeten worden geblust. Vaak zijn sigaretten de oorzaak. „Sigaretten roken zou in lijnvliegtuigen verboden moeten worden”, zei hij. „Geef de mensen zo nodig iets wat hen rustig houdt, maar laten wij het roken uit de vliegtuigen weren.”
Jeugdwerkloosheid
● Wat goed nieuws schijnt voor werkloze jongeren, is wellicht toch geen goed nieuws. Hoewel het aantal werklozen in de geïndustrialiseerde wereld daalt, hebben de economische en sociale kosten van tien jaar van stijgende werkloosheid volgens een recente studie door de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) littekens achtergelaten die niet licht zullen verdwijnen. In de acht door de OESO onderzochte landen — België, Frankrijk, Engeland, Nederland, West-Duitsland, Zweden, de Verenigde Staten en Canada — is het aantal mensen dat twaalf maanden of langer werkloos is geweest, gestegen. Lange perioden van werkloosheid kunnen de motivatie verwoesten, zodat de werkloosheid zichzelf in stand gaat houden. In een commentaar op het rapport van de OESO verklaart The Economist: „Meer jongeren zullen verstrikt raken in langdurige werkloosheid. Wanneer dan de werkloosheid daalt, blijven zij in de kou staan: werkloos, ongeschikt voor een betrekking en boos.”
Computerterminals
● Beeldschermterminals, gekoppeld aan computers, maken het voor miljoenen kantoorwerkers gemakkelijker opdrachten uit te voeren, „maar de baan wordt er niet noodzakelijkerwijs gemakkelijker, plezieriger of gezonder door”, bericht The Harvard Medical School Health Letter. Waarom niet? „De beeldschermterminal is niet zomaar weer een kantoormachine” maar, zo vervolgt The Letter, „hij brengt verandering in de aard van het werk dat mensen doen.” Visuele problemen, problemen die te maken hebben met het spier- en beendergestel en door het werk veroorzaakte stress worden met de beeldschermen in verband gebracht. De conclusie: Een zorgvuldig en doordacht ontwerp van de werkomgeving, verlichting en rangschikking van het meubilair zijn beslissend voor de arbeidsproduktiviteit en het comfort. Gecapitonneerde en verstelbare stoelen die een goede steun bieden voor de onderrug, zijn onontbeerlijk voor degenen die aan een beeldscherm zitten. Redelijke vereisten ten aanzien van de hoeveelheid te verrichten werk dient men op menselijke vermogens af te stellen, niet op die van de machine.
Europa’s eerste
● Europa’s eerste „snelbouw”-project voor een Koninkrijkszaal van Jehovah’s Getuigen is onlangs in Northampton (Engeland) uitgevoerd. Door in ploegen dag en nacht door te werken veranderden de Getuigen, die met meer dan 500 vrijwilligers waren, een fundering op een open stuk grond binnen drie en een halve dag in een geheel voltooid gebouw. Is de bouwsnelheid het voornaamste oogmerk van de Getuigen? „Het doel was,” zegt een plaatselijke ouderling Sam Tree in het verslagje in de Chronicle and Echo van Northampton, „de bouwwerkzaamheden zo gauw mogelijk achter de rug te hebben zodat wij met ons predikingswerk kunnen doorgaan.”
Een politieman die tijdens de snelle constructie van de Koninkrijkszaal het bouwterrein bezocht, kon zijn ogen niet geloven. Hij raakte een muur aan en leunde er vervolgens tegenaan omdat, zoals hij zei, „ik gewoon wilde zien of het echt was”. Aangezien er in de Verenigde Staten en Canada al zo’n 200 Koninkrijkszalen staan die in twee dagen zijn gebouwd, kwamen er meer dan veertig bouwvakkers uit Noord-Amerika om hun mede-Getuigen in Engeland ter zijde te staan. Er worden voor Engeland meer „snelbouw”-Koninkrijkszalen gepland.
Jeugdmisdaad in Japan neemt toe
● „De jeugdmisdaad is in Japan nog steeds stijgende, en breidt zich uit tot steeds jongere scholieren en ook meisjes, waarschuwde het Nationale Politiedepartement”, aldus de Asahi Evening News. „Het aantal minderjarigen dat van misdrijven wordt beschuldigd is groter dan het aantal volwassenen, zo merkte het Departement op.” De grootste groep overtreders waren de 14-jarigen, gevolgd door de 15-jarigen, met stijgingen van respectievelijk ruim 6 en 17 procent.
Geloof in Finland
● De invloed van de georganiseerde religie in Finland is tanende, aldus het Finse enquêtebureau van Gallup. De studie gold de rol van religie in Finland in de afgelopen dertig jaar, en onthulde niet alleen dat de Finnen minder bidden, maar dat Finse ouders ermee zijn opgehouden hun kinderen avondgebeden te leren. Tijdens de afgelopen drie decennia zakte het zondagse kerkbezoek van 16 procent naar de huidige 12 procent. Instemming met de ordinatie van vrouwelijke geestelijken bleek te zijn gestegen. Momenteel is 77 procent van de Finnen het met de ordinatie van vrouwen eens, vergeleken bij 52 procent dertig jaar geleden.
Wel of geen pacemaker?
● Pacemakers, die kleine impulsgenerators die door elektrische impulsen de hartslag reguleren, vindt men ingeplant in 500.000 Amerikanen. Ook in 1983 zullen ongeveer 120.000 nieuwe apparaatjes ingebracht zijn, voor de somma van $12.000 per operatie, zo schat Dr. Michael Bilitch, directeur van het Pacemaker Centrum van de Medische Faculteit van de Universiteit van Zuid-Californië. Een onderzoekcommissie van de Amerikaanse Senaat in het Speciale Comité voor Bejaardenzorg kwam tot de conclusie dat verkwisting, fraude en misbruik op het gebied van pacemakers jaarlijks misschien wel $500 miljoen kosten. Wat moet iemand doen? Precies te weten zien te komen waarom de arts vindt dat een pacemaker noodzakelijk is, oppert Dr. Bilitch. „Als een arts niet kan uitleggen waarom iemand een pacemaker nodig heeft”, zegt hij, „moet dat de patiënt aan het denken zetten — en misschien moet hij een andere arts zoeken.”
Het voordeel van borstvoeding
● Geleerden hebben iets nieuws ontdekt over moedermelk — ze doodt parasieten! „Tot nu toe wist men niets over antiparasitaire stoffen in menselijke melk”, bericht het tijdschrift Science. Voor het eerst vonden onderzoekers onder laboratoriumomstandigheden bewijzen dat zekere micro-organismen die ziekten veroorzaken in het spijsverteringskanaal, ten prooi vallen aan menselijke melk. De besmetting met een van deze parasieten komt veel voor onder zuigelingen en kan ernstige diarree en een slechtere opname van voedingsstoffen tot gevolg hebben. Koeie- en geitemelk hadden dat parasietendodend vermogen niet. Hoewel men bij mensen geen enkele proefneming heeft gedaan, staat in de samenvatting van het wetenschappelijk onderzoek: „Menselijke melk heeft wellicht een beschermende functie bij zuigelingen die kwetsbaar zijn voor deze parasiet.”
Onstuimig weer
● Over de hele wereld genomen is het weer in 1983 nat en onstuimig geweest. In Zuid-Amerika heeft een reeks hevige regenbuien in sommige steden een ravage geschapen, zodat op sommige plekken het onverwerkte rioolwater in de straten stond. Ongewone weersomstandigheden zijn er de oorzaak van geweest dat de visserijgronden van Peru zijn verwoest, dat miljoenen oceaanvogels zijn omgekomen en dat honderden mensen het leven hebben verloren toen dorpen onder afglijdende moddermassa’s werden bedolven. Guayaquil (Ecuador), dat bekendstaat om zijn woestijnachtige omgeving, kwam blank te staan nadat er in slechts enkele maanden tijds meer dan 254 cm neerslag was gevallen. In West-Duitsland steeg de door regen gezwollen Rijn tot een recordhoogte van 7,1 meter en zette daarbij in de Keulse benedenstad huizen onder water en veranderde straten in kanalen — Duitslands ergste overstroming in 36 jaar. In veel delen van de Verenigde Staten is nooit eerder zo veel regenval geregistreerd.
Waardoor is deze wereldomvattende klimatologische ravage veroorzaakt? De weerdeskundigen staan voor een raadsel. Sommigen geven de schuld aan El Niño, het verschijnsel van gewoonlijk warme oceaanstromingen voor de kust van Peru. Anderen wijzen op het hoge aantal vulkanische uitbarstingen in het afgelopen jaar — 22 — die zwavelzuur in de atmosfeer uitbraakten waardoor mogelijkerwijs de hoeveelheid zonneënergie die de aarde bereikt is veranderd. Weer anderen zien een verklaring in de winter 1982-’83, die voor een groot deel van de gematigde streken op het noordelijk halfrond de warmste was in 25 jaar.
Atomen zichtbaar gemaakt
● Voor het eerst heeft men directe beelden van atomen in vaste stoffen kunnen zien met behulp van een hoogspanningsmicroscoop genaamd ARM (een microscoop met een zich tot atoomgrootte uitstrekkend oplossend vermogen). De ARM verschilt met zijn meer geavanceerde systeem van andere elektronenmicroscopen doordat atomen in vaste stoffen zonder computerverwerking kunnen worden gezien. Gewoonlijk is er een computer nodig om de door elektronenmicroscopen geleverde wazige beelden te verduidelijken. De in Japan ontworpen en gebouwde ARM beslaat drie verdiepingen van het Nationaal Microscopisch Centrum in de Lawrence Berkeley Laboratoria in Californië (VS). Deze microscoop kan een instrument worden voor het ontwikkelen van nieuwe typen staal en keramiek.
Is het lichaam $169.834 waard?
● Hoeveel is uw lichaam waard? Het tijdschrift The New England Journal of Medicine beweert dat een menselijk lichaam van 70 kilo bestanddelen bevat die het volgende waard zijn: cholesterol $525, fibrinogeen $739,50, hemoglobine $2550, albumine $4819,50, protrombine $30.600, IgG antilichamen $30.600 en myoglobine $100.000.