Een blik op de wereld
Abortus in Polen
● Volgens een verslag in American Medical News vinden er in Polen meer abortussen dan geboorten plaats. Volgens officiële gegevens waren er in 1982 702.000 geboorten terwijl het aantal abortussen naar schatting tussen de 800.000 en 1.000.000 lag. Hoe komt het dat er zoveel abortussen verricht worden in een land waar de Rooms-Katholieke Kerk, die abortus ten strengste verbiedt, zo’n krachtige sociale invloed uitoefent op een groot deel van de 36 miljoen inwoners? Sommige deskundigen geven de schuld aan de „voedseltekorten” of aan „het hopeloze tekort aan huisvesting”, vermeldt het rapport, „terwijl anderen beweren dat veel echtparen abortus beschouwen als de enige redelijke anticonceptie-methode die hun ter beschikking staat”. Het rapport merkt verder op dat „de Poolse regering en diverse instellingen van de Communistische Partij tot abortus aanmoedigen [door gratis behandeling in abortusklinieken].
Tekort aan priesters
● Verenigde Staten: Het aantal inschrijvingen aan rooms-katholieke seminaries daalde van 22.963 in 1972 naar 11.500 in 1982, zo meldt The New York Times. Het toenemende aantal sterfgevallen onder de ouder wordende priesters en de uittredingen van jonge geestelijken maken de tekorten nog ernstiger. Indien de huidige tendens aanhoudt, zal het aantal Amerikaanse priesters in de komende tien jaar met 50 procent teruglopen, voorspellen onderzoekers. Daarbij is het aantal nonnen sinds 1966, het jaar na het Tweede Vaticaanse Concilie, gedaald van 181.421 naar 121.370 en is het aantal katholieke ordebroeders met ruim 60 procent gedaald tot 7880. Deze drastische achteruitgang vormt een reden tot „ernstige bezorgdheid” voor de paus en heeft hem er al toe gebracht te zeggen: „De gemiddelde leeftijd van de religieuzen komt steeds hoger te liggen en hun vermogen om in de behoeften van de kerk te voorzien wordt steeds beperkter.”
● Oostenrijk: „Binnen de 15 of 20 jaar zal de helft van alle parochies in het overwegend katholieke Oostenrijk zonder eigen priester zitten”, bericht de Duitse Schwäbische Zeitung. Volgens het onderzoek dat men had ingesteld, zit nu al 20 procent van alle parochies zonder „een eigen parochiepriester”. Het onderzoek vestigde ook de aandacht op de gevorderde leeftijd van de meesten van Oostenrijks geestelijken.
● Canada: Vanwege het ernstige tekort aan rooms-katholieke priesters in Toronto heeft het aartsbisdom 35 aanplakborden met een afbeelding van een gekruisigde Christus erop in de stad aangebracht als onderdeel van een wervingscampagne voor nieuwe geestelijken. Het aartsbisdom vreest dat de huidige verhouding van één priester voor elke 3000 parochianen in de komende vijf jaar zal dalen tot één priester voor elke 5000 parochianen. Een redactioneel artikel in The Toronto Sun vatte deze aanpak samen met de woorden: „Als er een tekort aan priesters bestaat, is dit niet doordat het plaatselijke aartsbisdom hen niet roept, maar doordat Gód besloten heeft hen niet langer te roepen.”
Oorlogsrisico stijgt
● De moderne technologie vergroot de kans op een kernoorlog, aldus de waarschuwing van een groep wetenschappelijke onderzoekers van het „Worldwatch”-instituut in Washington. Communicatie- en informatietechnieken zijn zo snel gegroeid dat ze een „steeds centralere rol” gaan spelen bij de bewapeningswedloop, zegt de schrijver van het rapport, Daniel Deudney. In plaats dat informatietechnieken oorlogswapens in toom houden, maken ze het juist aantrekkelijker een kernaanval te ontketenen, zo wordt in het rapport gesteld. De redenering is dat geavanceerde communicatiesystemen bijzonder kwetsbaar zijn en dit „maakt het erg verleidelijk in tijden van spanning als eerste aan te vallen”.
Verbinding tussen Afrika en Europa
● Al ruim een eeuw praat men over een verbinding tussen Europa en Afrika. Op een onlangs in Madrid gehouden conferentie is nu het signaal op groen gezet voor een project de twee continenten door middel van een tunnel met elkaar te verbinden. De veertien kilometer lange tunnel komt onder de Straat van Gibraltar te lopen en zal Spanje met Marokko verbinden. De bouw van de tunnel zal ongeveer vijf jaar in beslag nemen en ruwweg ƒ 5,6 miljard gaan kosten. Men hoopt aan het eind van de jaren ’80 klaar te zijn.
China kampt met criminaliteit
● Ondanks een drie jaar durende intensieve anti-misdaadcampagne vormt de wetteloosheid in China nog „een heel probleem”, aldus Liu Fuzhi, het nieuwe hoofd van de Veiligheidsdienst in China, in de krant People’s Daily. „Er heeft zich geen duidelijke daling in het aantal ernstige misdrijven zoals moord, roof, verkrachting en diefstal voorgedaan” sinds 1981, zo merkt Liu op. China’s nieuwe middenstand is het voornaamste doelwit van de misdadigers, want de Australische krant The Age (Melbourne) bericht: „Het Ministerie van Publieke Veiligheid heeft al zijn beambten in het hele land een rondschrijven doen toekomen met de order ’onmiddellijke stappen te ondernemen’ ten einde vermogende boeren te beschermen.” Het misdaadprobleem wordt nog verergerd door „de zienswijze die veel boeren erop na blijven houden dat ’alle bezit gelijkelijk verdeeld dient te worden’”, zo bericht de correspondent van The Age in Peking.
Fransen schaffen zonde af
● Negentig procent van de Franse bevolking gelooft niet langer in het bestaan van zonde en slechts vier procent aanvaardt het begrip zonde. Dit is de uitslag van een enquête die in het katholieke weekblad Le Pelerin gepubliceerd werd. Bovendien onthulde de enquête dat in dit land, waar 82 procent van de bevolking rooms-katholiek is, 69 procent zegt nooit naar de biecht te gaan, terwijl 13 procent eens per jaar gaat, of zelfs nog minder.
De economie in Sovjet-Rusland
● Sovjet-economen hebben de autoriteiten in het Kremlin een 30 bladzijden tellende nota aangeboden waarin zij een aanbeveling doen tot „een diepgaande herstructurering van de centraal geleide economie” ten einde de economie van de Sovjet-Unie uit de nu reeds tien jaar durende neerwaartse spiraal te halen. De economen, verbonden aan de Westsiberische afdeling van de Academie van Wetenschap in Novosibirsk, wijzen de omvangrijke en verouderde bureaucratie aan als een oorzaak van de negatieve economische ontwikkeling. „Binnen het raamwerk van dat systeem”, merkt het rapport op, „werden mensen beschouwd als ’radertjes’ in de economische machinerie en de mensen gedroegen zich dienovereenkomstig — gehoorzaam (maar passief), net als machines en gereedschappen” daarmee hun „creatieve neigingen” verstikkend. Het gevolg? De nota beschuldigt de Russische arbeider van „een onverschillige houding ten aanzien van zijn werk, het leveren van ondeugdelijk werk” en „wijdverbreide kruimeldiefstallen”.
Wordt de islam gemoderniseerd?
● Op de openingszitting van de in Mekka gehouden conferentie van de Organisatie van Islamitische Staten, waarop 43 landen vertegenwoordigd waren, heeft koning Fahd van Saoedi-Arabië de vorming bepleit van een nieuwe internationale theologische commissie ten einde de wetten van de islam een nieuw aanzien te geven en antwoorden te vinden op „de uitdagingen van het moderne leven”. Koning Fahd betoonde zich een voorstander van het opnieuw invoeren van de idzjtihad — tekstverklaring van de heilige mohammedaanse wetten — als een middel om de toepassing van bepaalde islamitische wetten opnieuw te overdenken. Hoewel niet alle moslimleiders een dergelijke verandering wensen, zei een minister uit Maleisië, Anwar Ibrahim: „Het opnieuw in het leven roepen van de idzjtihad zou een einde maken aan achterhaalde meningen en opvattingen . . . Wij zien het als een noodzaak de wetten van de islam in overeenstemming te brengen met de moderne wereld.”
Bloedarmoede door onvolwaardige voeding
● Volgens een schatting in het driemaandelijkse statistische overzicht van de Wereldgezondheidsorganisatie lijden minstens 230 miljoen vrouwen in de ontwikkelingslanden aan bloedarmoede. Deze vrouwen hebben gebrek aan een of meer noodzakelijke voedingsstoffen, meestal ijzer. Zwangere vrouwen worden het zwaarste getroffen door wat de WHO omschrijft als „een van de veelvuldigst waargenomen ziekten in de huidige wereld” — bloedarmoede ten gevolge van ijzertekort. Erica Royston, een statisticus van de WHO, verklaart dat „ongeveer de helft van de niet-zwangere vrouwen en bijna twee derde van alle zwangere vrouwen” lijden aan bloedarmoede die wordt veroorzaakt door onvolwaardige voeding. Na gebieden in Afrika, Azië en Latijns-Amerika onder de loep te hebben genomen merkte het rapport op: „Bloedarmoede ten gevolge van onvolwaardige voeding kan grotendeels voorkomen worden.”
Oud worden zonder kinderen
● „Hoe moet je je oude dag doorkomen als je geen kinderen hebt?”, is een vraag die men vaak stelt aan mensen zonder kinderen. Het blad Family Relations publiceerde een studie die Pat M. Keith van de sociologische faculteit van de Iowa State University onlangs gemaakt heeft over „de wijze waarop oude, kinderloze personen zich redden en of zij er minder goed aan toe zijn dan hun leeftijdgenoten die wel kinderen hebben”. Het onderzoek van professor Keith, gebaseerd op interviews met kinderloze personen en ouders van 72 jaar en ouder, toonde aan dat „kinderen geen verzekering vormden dat hun bejaarde ouders minder eenzaam waren of positiever tegenover het leven stonden”, en daarom „was de conclusie dat het al of niet hebben van kinderen geen merkbaar verschil in het leven van deze hoogbejaarde personen leek te maken”.
Sinaïklooster opent zijn archieven
● De ontdekking van Griekse bijbelhandschriften in het Catharinaklooster bij de berg Sinaï heeft destijds in 1975 heel wat stof doen opwaaien. Barbara en Kurt Aland, hoogleraren in de theologie en verbonden met het Instituut voor Nieuw-Testamentische Tekstkritiek in Münster (Duitse Bondsrepubliek), zijn uiteindelijk met het klooster tot overeenstemming gekomen dat zij deze teksten mogen onderzoeken en analyseren. Al meer dan 60 onbekende Griekse bijbelhandschriften zijn op film vastgelegd. Dit materiaal zal in Münster vergeleken worden met de 1200 andere manuscripten die men al eerder in het Catharinaklooster ontdekt heeft. Volgens een bericht in de Duitse krant Westfälische Nachrichten is deze overeenstemming tussen het Instituut en het klooster in de vorm van een zeer exclusief contract gegoten waarbij vooraanstaande Grieks-Orthodoxe kerkelijke functionarissen bemiddelend hebben opgetreden.
Een zeer lange staart
● Britse astronomen van de universiteit van Leicester (Engeland) kregen een verrassing te verwerken toen een van de bekendste kortperiodieke kometen, de Tempel 2, voor de eerste maal haar 32 miljoen kilometer lange staart vertoonde. De voordien onzichtbare staart, naar men aanneemt bestaande uit stof dat door de zonnewind van de 1,6 tot 3,2 kilometer metende kern van de komeet wordt geblazen, werd waargenomen door de IRAS (Infra-Red Astronomy Satellite, een door Amerika, Engeland en Nederland gezamenlijk ontwikkelde kunstmaan). Men nam aan dat de relatief vaak terugkerende kortperiodieke kometen (Tempel 2 komt elke 5,28 jaar terug), geen zichtbare staart hadden. Maar de IRAS-waarnemingen van de infraroodstraling van de zeer lange staart van de Tempel 2 zouden erop kunnen duiden dat elke komeet een staart heeft.
Behoud hun gebit
● Bent u het moe er steeds maar weer bij uw kinderen op te moeten aandringen dat zij hun tanden poetsen en flossen? Wel, houd op ze ermee lastig te vallen. Borstel en flos voortaan zelf de tanden van uw kinderen, is de suggestie van Dr. Ronald Johnson, voorzitter van de afdeling tandheelkunde voor kinderen aan de University of Southern California. „Kinderen die jonger zijn dan zeven of acht jaar, zijn gewoon niet in staat dat echt grondig te doen”, zegt Johnson. „Sommigen ontbreekt het aan handigheid, anderen aan verantwoordelijkheidsgevoel. Ouders poetsen de tanden van hun kinderen veel beter.” Dr. Johnson is van mening dat een dagelijkse, grondige poetsbeurt vóór het naar bed gaan te belangrijk is om aan kinderen over te laten.
Kippen als huisdier
● De huur-een-hoen-campagne loopt bijzonder goed. De Stichting Kinderboerderij in Nuenen (Noord-Brabant) heeft het idee uitgebroed dat er een actie moest komen om kinderen meer vertrouwd te maken met dieren, aldus een verslag in de Holland Herald. Maar waarom zoveel kabaal voor niet meer dan een kip? Waarom geen lam lenen of een pink pachten of een varken verzorgen? Kippen zijn naar verluidt tamelijk eenvoudig te verzorgen en bovendien krijgt het gezin, dat zo’n ƒ 30 heeft opgedokt voor twee kippen en een kippenhok er iets voor terug, namelijk de eieren.