Voor welke moeilijkheden de medische wetenschap staat
GEDURENDE de jaren ’70 hebben de VS via hun Nationaal Instituut voor de Volksgezondheid meer dan $20 miljard beschikbaar gesteld voor wetenschappelijk onderzoek naar diverse ziekten. Een derde van dit bedrag ging naar het kankeronderzoek. Het resultaat? In 1978 liet het Amerikaanse Genootschap voor de Kankerbestrijding de grimmige waarschuwing horen dat kanker de laatste 25 jaar met ongeveer 200 procent was toegenomen. Men was van oordeel dat dit voornamelijk te wijten was aan het roken van sigaretten. Dit was een dramatisch voorbeeld van de moeilijkheden waarvoor de medische wetenschap zich gesteld ziet. De levenswijze van de mens veroorzaakt grotere problemen dan de medische wetenschap aankan.
„De oorzaak is niet bekend.” Dit zinnetje, waarmee veel rapporten aan het einde van de bovengenoemde researchcampagne besloten werden, richtte de aandacht op een ander probleem waarmee de medische wetenschap geconfronteerd wordt. Multiple sclerose, spierdystrofie, hersenverlamming, mucoviscidose en zelfs de gewone verkoudheid gaven hun geheimen nog steeds niet prijs. De strijd tegen sommige besmettelijke ziekten maakte goede vorderingen, hoewel men zelfs op dit terrein met problemen te kampen kreeg ten gevolge van een overmatig of verkeerd gebruik van antibiotica.
En dan waren er nog de ’slachtoffers van de beroepsuitoefening’, die de problemen van de artsen deden toenemen. Zo heeft de U.S. News & World Report het bijvoorbeeld over serum hepatitis, waarvan het aantal gevallen sterk is toegenomen door „het veelvuldiger gebruik van bloedtransfusies in de ziekenhuizen en het stijgende tij van drugmisbruik in de straten”.
U.S. News & World Report schreef ook: „Venerische ziekten, waarvan men eens dacht dat ze overwonnen waren, steken in beangstigende mate de kop weer op.” Dit wordt door andere verslagen bevestigd. Het CDC rapporteerde dat er in de VS in 1980 een toename van 33,4 procent was opgetreden in het aantal gevallen van syfilis. The New York Times berichtte dat gonorrhoe de meest voorkomende bacteriële infectie onder mensen is. „Elk jaar doen zich over de hele wereld ongeveer 100 miljoen gevallen voor.”
The Journal of the American Medical Association meldt echter dat een andere, zeer moeilijk te diagnostiseren venerische ziekte die wordt veroorzaakt door een chlamydia-infectie, „ongeveer 50 procent vaker voorkomt dan gonorrhoe”. De dreiging van genitale herpes, op het moment als ongeneeslijk beschouwd, zendt schokgolven van angst door het wereldje van vrijgevochten levensgenieters. Het is wel duidelijk dat de levensstijl van mensen de medische wetenschap bij haar streven deze planeet van ziekte te bevrijden, voor ernstige problemen plaatst.
In andere gebieden van onze aarde
In West-Europa is er ongeveer één arts op elke 500 inwoners. En ook hier, waar de situatie het gunstigst is, maakt de manier waarop mensen leven, dat de droom van de geleerden om de aarde van ziekten te bevrijden, in frustratie verandert. Maar hoe staat het met de landen waar de mensen zo arm zijn dat zij zelden of nooit een arts te zien krijgen? Ook daar heeft de wetenschap successen geboekt. De uitwerking van het bedwingen van de pokken heeft zich vooral in de armere landen doen voelen.
Toch zijn zulke overwinningen zeldzaam en de teleurstellingen legio. In het enorme Afrika, waar 80 procent van de bevolking op het platteland woont — vaak onder de schaduw van politieke instabiliteit — zijn er te veel gezondheidsprogramma’s van start gegaan en te weinig ooit tot een goed einde gebracht, zo rapporteert de Wereldgezondheidsorganisatie. Met één arts op ongeveer 5000 inwoners en met miljoenen die lijden aan ondervoeding, armoede, onwetendheid en bijgeloof, kunnen zelfs grootscheepse internationale hulpprogramma’s Afrika’s grootste vijand, ziekte, niet verslaan.
Ongeveer 100 miljoen inwoners van Afrika hebben malaria, en ongeveer een kwart van de bevolking van dit werelddeel lijdt aan slaapziekte. In één gebied worden tien miljoen mensen bedreigd door rivierblindheid (een ziekte die wordt overgebracht door de Simulium-kriebelmug); ten minste 1,7 miljoen mensen lijden aan lepra en velen lijden aan cholera. Polio, ontsteking van hersen- en ruggemergsvliezen, tuberculose, builenpest, mazelen, schistosomiasis en andere kwalen en aandoeningen zijn er verantwoordelijk voor dat de helft van alle kinderen onder de vijf jaar sterft, terwijl in andere leeftijdsgroepen nog eens miljoenen aan deze ziekten ten slachtoffer vallen.
Geen vat op de werkelijke oorzaken
Onverschillig of het nu een ontwikkeld of een minder ontwikkeld land betreft, de medische wetenschap is eenvoudig niet tegen de situatie opgewassen. De fundamentele oorzaken bevinden zich buiten het laboratorium. Deze oorzaken liggen op sociaal, politiek of economisch gebied of betreffen milieukwesties. De doktoren beschikken niet over de pillen en het chirurgische instrumentarium die nodig zouden zijn om de werkelijke oorzaak van veel ziekten te kunnen wegnemen.
R. D. McCracken, een antropoloog aan de University of California, is van mening dat de koolhydraten in granen, aardappels en geraffineerde suiker een belangrijke rol spelen bij moderne kwalen als „suikerziekte, hartkwalen, beroerten, schizofrenie, alcoholisme en misschien zelfs sommige vormen van kanker”. Het slechtste voedingsmiddel is voor hem zuivere of bijna zuivere suiker. Hij beweert: „Twee eeuwen geleden bedroeg het verbruik van suiker in Engeland per hoofd van de bevolking ongeveer zeven pond per jaar. Nu is dat 109 pond per jaar.”
Pas de laatste 100 jaar hebben degeneratieziekten in de welvaartslanden zo’n enorme tol aan mensenlevens geëist, beklemtoonde McCracken in een interview tijdens een vergadering van het Amerikaans Antropologisch Genootschap. Men kon daar de interessante opmerking horen dat de mens die vroeger leefde, in sommige opzichten gezonder was dan de moderne mens.
Onvoorspelbare ziekten
Potentiële epidemieën zijn als landmijnen. Op de meest onverwachte momenten kunnen ze exploderen, of dat nu in een ontwikkelingsland is of in een modern geïndustrialiseerd land. Ziekten die door parasieten worden overgebracht, kunnen ook een land met een hoge levensstandaard binnendringen — alleen al omdat zo veel mensen, met inbegrip van sommige artsen, niet geloven dat zulke ziekten van belang zijn of zelfs maar bestaan. Dr. Myron G. Schultz van de afdeling parasitaire ziekten van het CDC haalt malaria aan als voorbeeld van een ziekte waarvan men dacht dat ze omstreeks 1940 in de VS was uitgeroeid. Maar malaria blijft de kop opsteken. „Onze bevolking heeft geen enkele immuniteit tegen malaria”, waarschuwt Schultz, „en de muskieten die deze ziekte kunnen verspreiden, zijn in dit land aanwezig.”
Daar komt nog bij dat de snelheid waarmee de moderne mens zich kan verplaatsen, een ontwikkeld land kwetsbaar maakt voor epidemieën uit elk deel van de aarde. Professor Brian Maegraith van de faculteit voor tropische geneeskunde in Liverpool (Engeland) betoogde op een symposium van de Royal Society of Medicine: „Tegenwoordig kan een man die in Engeland woont, in West-Afrika malaria oplopen en nog dezelfde dag weer thuis zijn.”
„We zijn bezig onszelf te doden”
Alles welbeschouwd, heeft de mensheid de meeste van haar kwalen aan zichzelf te wijten. „We zijn bezig onszelf te doden”, verklaarde hart- en bewegingsspecialist Dr. Kenneth Cooper. „Het is niet nodig dat we zo snel sterven. De vijf belangrijkste doodsoorzaken zijn alle tot op zekere hoogte te voorkomen.”
Dokter Cooper, die een aerobic trainingsprogramma heeft ontworpen dat de conditie van het hart en de longen verbetert, beweert dat doodsoorzaak nummer één, hartkwalen, „verminderd kan worden door het handhaven van een juist gewicht, goede voeding, voldoende beweging en het achterwege laten van tabaksgebruik”. De tweede doodsoorzaak, longkanker, gaat in 88 procent van de gevallen met dodelijke afloop samen met het roken van sigaretten. Letsel opgelopen bij auto-ongelukken, de derde oorzaak, kan sterk verminderd worden, zo betoogt de Amerikaanse Nationale Raad voor Verkeersveiligheid, indien iedereen zijn veiligheidsgordel gebruikt. Oorzaak nummer vier, cirrose, is een leverziekte die vaak door alcohol wordt veroorzaakt. Doodsoorzaak nummer vijf, beroerten, houdt verband met zwaarlijvigheid. Dokter Cooper zegt in dit verband: „Vijftig miljoen Amerikanen zijn met elkaar één miljard pond te zwaar. Overgewicht houdt verband met hoge bloeddruk, wat weer een oorzaak van beroerten is.”
Bij minstens 25 procent van alle patiënten die met maagkwalen, bloedingen van de ingewanden of levercirrose in een ziekenhuis worden opgenomen, is alcoholmisbruik medeverantwoordelijk voor het probleem. Dronkenschap is verantwoordelijk voor meer dan de helft van de 50.000 verkeersdoden die er jaarlijks in de VS te betreuren zijn. Heroïne eist honderdduizenden slachtoffers en vormt een belangrijke doodsoorzaak onder jonge mensen in New York. Meer dan een miljoen Amerikanen zijn verslaafd aan slaappillen, gewoonlijk barbituraten. Elk jaar worden er ongeveer acht miljard peppillen (amfetaminen) geslikt. Per jaar besteden 50 miljoen Amerikanen gezamenlijk $8 miljard aan tabak, en velen van hen sterven erdoor aan hartkwalen en longkanker. De belangrijkste doodsoorzaak is het fysieke kwaad dat de mens zichzelf aandoet!
Dus zelfs als kosten geen rol speelden, als iedereen een arts zou kunnen raadplegen, als overbevolking, milieuvervuiling en alle andere oorzaken van ziekte die van uitwendige aard zijn, uitgeschakeld konden worden, dan nog zou datgene overblijven wat één arts omschreef als „de ontelbare manieren waarop wij onszelf per se ziek willen maken, . . . ja, zelfs willen doden”.
Hoe ver zou onze levensduur zich kunnen uitstrekken?
Veronderstel nu dat mensen ermee zouden ophouden zichzelf schade te berokkenen. Ja, dat al die belangrijke doodsoorzaken die wij zelf teweegbrengen, verwijderd zouden zijn. Hoe lang zouden wij kunnen leven als wij echt ons best doen? Zou de medische wetenschap haar droom dan in vervulling zien gaan?
Nee, zegt de bioloog James Giesel. Volgens hem kan de menselijke levensduur wellicht met een paar jaar verlengd worden, maar dan zouden eenvoudig andere ziekten slachtoffers gaan eisen. De weerstand van oude mensen zou zwakker en zwakker worden. „Zij zouden aan een longontsteking of griep sterven”, zegt hij. Waarom? Eén reden is dat het verouderingsproces niet volledig wordt begrepen. Giesel concludeert: „Er bestaat weinig kans dat het ons in de nabije toekomst zal lukken de levensverwachting sterk te verhogen of het verouderen uit te stellen.”
De gezondheid van mensen vereist een manier van leven waarbij geestelijke waarden boven al het andere worden gesteld. Dit werd bijna 2000 jaar geleden door de apostel Paulus erkend toen hij christenen in het al in verval rakende Romeinse Rijk op het hart drukte: „Godvruchtige toewijding is nuttig voor alle dingen, daar ze een belofte inhoudt voor het tegenwoordige en het toekomende leven.” — 1 Timótheüs 4:8.
De overwinning op ouderdom en dood kan pas plaatsvinden ’als de tent van God bij de mensen is’. Alleen Jehovah God is in staat ’elke traan uit hun ogen weg te wissen’, zoals dat beloofd is in de ontzag inboezemende woorden: „De dood zal niet meer zijn.” — Openbaring 21:3, 4.
[Kader op blz. 9]
GENITALE HERPES
Wat er misschien wel en wat er niet aan gedaan kan worden
WAT IS HERPES? Herpes wordt niet door een bacterie maar door een virus veroorzaakt. Herpes simplex type I veroorzaakt gewoonlijk ’koortsuitslag’ rond de mond. Herpes simplex type II infecteert gewoonlijk de geslachtsorganen en omliggende gebieden. Een heel enkele keer wordt type I rondom de geslachtsorganen en type II rond de mond aangetroffen.
HOE KAN HET WORDEN HERKEND? Slechts een arts kan met behulp van een laboratoriumtest zekerheid verschaffen of iemand herpes heeft of niet. Soms kunnen andere ziekten met herpes verward worden.
HOE WORDT HERPES VERSPREID? Artsen zijn van mening dat men het niet oploopt van toiletbrillen of badkuipen. Het verspreidt zich door direct contact met aangetaste lichaamsdelen. De uitslag rond de mond kan worden doorgegeven door aanraking of kussen wanneer het infectie veroorzakende virus actief is. Genitale herpes kan ook verspreid worden door elk soort contact met de geslachtsorganen.
WANNEER IS HET BESMETTELIJK? Beide types zijn altijd besmettelijk, totdat de zweertjes weer volledig genezen zijn.
WAT ZIJN DE GEVAREN? De risico’s zijn onder meer: (1) Door aanraking kan herpes op een ander deel van het lichaam overgebracht worden. Vermijd het dus om het besmette gebied en daarna andere kwetsbare lichaamsdelen, zoals ogen, neusslijmvlies of geslachtsorganen, aan te raken. Als de infectie op de ogen wordt overgebracht, kan dit tot een ernstige oogontsteking leiden (herpes keratitis). (2) Zwangere vrouwen met genitale herpes lopen een groter risico van een miskraam dan zij die niet aan deze kwaal lijden. (3) Ook hebben zij een vijf- tot achtmaal grotere kans op kanker van de baarmoederhals. (4) Pasgeboren baby’s waarvan de moeder een aanval van genitale herpes heeft, lopen eveneens het gevaar besmet te raken. Meer dan de helft van alle besmette kinderen overlijdt of is ernstig gehandicapt.
HOE WORDT HET BEHANDELD? Behalve het verlichten van het ongemak en het voorkomen van verdere infectie, kunnen artsen weinig doen. Zij kunnen genitale herpes niet genezen. Deskundigen raden baden met water en zeep aan. Ook kan men andere verzachtende middelen gebruiken zoals burowwater of Engels zout.
WAARSCHUWING: „Berokken uzelf geen verder letsel met behandelingen die toch niet werken!” aldus een waarschuwing in een brochure van het Amerikaanse Departement voor Volksgezondheid. De brochure noemt als behandelingen die nutteloos zijn (en sommige ervan wellicht zelfs schadelijk) vaccins voor andere ziekten, middelen om de immuniteit te verhogen, antivirusstoffen, ether, vitaminen en mineralen. Commentaar gevend op een hele lijst van „aangeprezen middelen” zei William Whittington van de afdeling geslachtsziekten van het CDC: „Er werkt er niet één van!”
[Kaart op blz. 6]
(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)
In Afrika is er één arts op de 5000 inwoners, in de VS één op elke 500
[Illustratie op blz. 5]
De laatste 25 jaar is longkanker met 200 procent toegenomen, voornamelijk door het roken van sigaretten
[Illustraties op blz. 7]
Te veel geraffineerde suiker kan uw gezondheid schaden
Letsel door auto-ongelukken zou sterk afnemen als iedereen gebruik zou maken van de veiligheidsgordel
[Illustratie op blz. 8]
De op drie na belangrijkste doodsoorzaak is leverziekte, vaak veroorzaakt door alcohol