Een blik op de wereld
Radioactieve tabak?
● Geleerden van de Universiteit van Massachusetts berichten dat er op deeltjes in tabaksrook ’hoge concentraties’ radioactieve stoffen voorkomen, zoals polonium-210 (afkomstig van de fosfaatkunstmest die men in de tabaksteelt gebruikt) en lood-210. In hun verslag, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine, zeggen zij dat degenen die zo’n anderhalf pakje per dag roken, ieder jaar een dosis straling ontvangen die gelijkstaat met 300 röntgenonderzoeken van de borstkas.
Om wiens belangen gaat het?
● Onder het kopje „Arts bekritiseert officiële standpunt ten aanzien van tabak” berichtte de Estado de S. Paulo vanuit Pôrto Alegre (Brazilië) dat professor Mário Rigatto van de Universiteit van Rio Grande do Sul het officiële standpunt ten aanzien van roken had bekritiseerd. De autoriteiten, aldus professor Rigatto, „hebben nog steeds het idee dat de uit de produktie en verkoop van tabak ontvangen belastingen ruimschoots opwegen tegen het feit dat een groot deel van de bevolking als gevolg van deze produkten ziek wordt en overlijdt”. Professor Rigatto citeert Duitse deskundigen die hebben aangetoond dat de door de Bondsrepubliek Duitsland uit de verkoop van tabak ontvangen accijnzen slechts de helft bedragen van de kosten van de medische verzorging, ziekenhuisopname, werkverzuim, weduwenpensioenen en branden die met roken en de gevolgen daarvan in verband staan.
Grotere staatsbemoeienis in Kerk van Zweden
● Op een in 1982 gehouden vergadering van de Zweedse Staatsraad voor Kerkelijke Aangelegenheden werd een regeringsvoorstel goedgekeurd dat het parlement het recht geeft om — tenminste gedeeltelijk — de kerkelijke wet vast te stellen. Volgens sommigen zal dit tot gevolg hebben dat de Kerk nog meer gebonden zal raken aan de staat. Zo stond in een redactioneel artikel in het Svenska Dagbladet als commentaar: „Als staatsorganisatie zal de Kerk van Zweden zich gewoon hebben te onderwerpen, zelfs als bijvoorbeeld het parlement wetten uitvaardigt betreffende de leringen of rituelen van de Kerk.”
In een „kruisvuur” terechtgekomen
● Naast een autobaan in de buurt van Châtel-Saint-Denis (Zwitserland) werd kort voordat deze nieuwe autoweg weg ingewijd, een ongeveer acht meter hoog kruis opgericht. Volgens de Zwitserse publikatie Touring werden door een „Comité voor de scheiding van Kerk en autobaan” honderden handtekeningen bijeengebracht. De petitie eiste de onmiddellijke verwijdering van alle kerkelijke tekens langs de autobaan. Men redeneerde dat de aanwezigheid van het kruis de aandacht van bestuurders zou kunnen afleiden en daardoor het verkeer in gevaar zou kunnen brengen. Bovendien, zo argumenteerden zij, zijn ook alle andere vormen van reclame langs de autoweg verboden.
Meer dan louter gemompel?
● Sherryl Goodman, lector in de psychologie aan de Emory University, bestudeerde onlangs 38 kinderen van drie tot vijf jaar terwijl zij met een legpuzzel bezig waren. De meesten van de kinderen spraken in zichzelf, waarbij zij zinnetjes gebruikten zoals „Dit is niet goed hier” en „Dit komt hier”. Hielp het praten de kinderen? Ja, zegt de psychologe; degenen die zichzelf instructies gaven, hadden de puzzel sneller af. Het blad Family Weekly zegt hierover: „Volgens Dr. Goodman worden kinderen door in zichzelf te spreken geholpen gedachten die reeds in hun geest bestaan maar nog niet volledig vorm hebben aangenomen, te versterken. Ook oudere kinderen en volwassenen, zo zegt zij, zouden voordeel kunnen trekken van deze techniek. ’Het schijnt dat de kinderen het hardop denken tegen de tijd dat ze vijf zijn, gaan afleren’, merkt zij op, ’omdat ze, wanneer ze naar school gaan, te horen krijgen dat ze stil moeten zijn.’”
Kruiden in het nieuws
● Uit China komt het nieuws dat Dr. Goeo Djoeling en zijn medewerkers aan het Tiandjin Ziekenhuis met succes reumatoïde artritis hebben behandeld met een in de traditionele geneeskunde gebruikt middel, de wortel van de gele druif. Dr. Djoeling zegt dat het kruid „een therapeutische werkzaamheid [heeft] die slechts wordt overtroffen door de steroïden”. De arts gaf 95 reumatoïde-artritispatiënten dagelijks een dosis van de wortel, te zamen met antacida (zuurbindende middelen) en vitamine-B-tabletten. Het tijdschrift Medical Tribune zei hierover: „Na een behandeling van twee maanden tot twee jaar was de gewrichtspijn bij 98% van de gevallen in verschillende mate afgenomen. . . . Het preparaat is bijzonder giftig en tot de talrijke bijwerkingen behoren blaarvorming, lichte haaruitval, spijsverteringsstoornissen, menstruale ongeregeldheid en pyogene [etterverwekkende] infecties.” Maar Dr. Djoeling beweert dat de bijwerkingen niet zo ernstig zijn als die welke samengaan met veel andere antireumatica.
Muisje houdt jumbo aan de grond
● Onlangs moest een jumbojet van de Kuwait Airlines, die op weg was naar Madrid, terugkeren naar Koeweit omdat de piloot het gevoel had dat er „iets mis” was met een van de motoren van het vliegtuig. De krant Al-Rai Al-Am zei dat de mechaniciens niet precies konden vaststellen waar het probleem school, zodat voor een bedrag van ongeveer ƒ 100.000 de hulp van een deskundige werd ingeroepen. Het nieuwsbericht verklaarde: „De deskundige zei in zijn rapport dat de storing veroorzaakt was door een muis die erin was geslaagd de motorkamer binnen te dringen. Toen de verstekeling was verwijderd, kon de jumbojet zijn dienst hervatten.”
De kosten van dierentuinen vliegen omhoog
● „Dierentuinen in het hele land kampen met geldzorgen”, aldus Joan Embery, een zoöloge verbonden aan de San Diego Zoo in Californië. Vooral voedselkosten zijn omhooggevlogen. De voedselrekening van de San Diego Zoo bedroeg in 1982 $430.000, bijna 50 procent meer dan in 1978. De prijs van hooi is in de afgelopen tien jaar voortdurend gestegen, zodat de Lincoln Park Zoo in Chicago nu meer dan $2700 betaalt om een volwassen olifant gedurende een jaar van hooi te voorzien. De exploitatiekosten van dierentuinen zijn in het afgelopen decennium verdubbeld. De aanschaf van dieren is voor elke dierentuin een aderlating. Een gorilla kost zo’n $50.000 tot $100.000 — tienmaal zo veel als tien jaar geleden. Ook andere uitgaven vliegen omhoog. De San Diego Zoo bericht dat voor het verrichten van een wortelkanaalbehandeling bij een leeuw — een dag werk — een rekening van $500 aangeboden kan worden.
’Grootste uitdaging van zijn leven’
● Het reusachtige Amazonebekken is een van de laatste grote gebieden die nog niet al hun geheimen aan geleerden hebben prijsgegeven. Dit komt door de vele moeilijkheden waarmee wetenschappelijke expedities in dat gebied geconfronteerd worden: tropische hitte, insekten, ondoordringbare regenwouden, giftige slangen en vleesetende piranha’s, om er slechts enkele te noemen. In weerwil van dit alles is de bekende ecoloog en cineast Jacques-Yves Cousteau vanuit Belém (Brazilië) vertrokken voor wat hij beschouwt als de ’grootste uitdaging van zijn leven’ — een verkenning van het Amazonebekken. Naar verluidt wil hij gedurende tien maanden de betrekkingen tussen het woud en het leven in het water bestuderen en filmen, en zo een serie documentaires maken voor televisieprogramma’s in 117 landen. Een van de eerste problemen van de expeditie was de lenzen te kiezen waarmee in het zwakke licht dat door het dichte Amazonewoud schemert, gefilmd kan worden.
Niemand miste hem
● Vele Duitsers waren geschokt toen nieuwsbladen berichtten dat een oude gepensioneerde man die in 1907 was geboren, dood in zijn eenkamerwoninkje in München was aangetroffen — nadat hij daar zeven jaar zo gelegen had! „Het maatschappelijke gedrag van de mensen in de wereld waarin hij leefde, is volslagen onbegrijpelijk”, was het commentaar van een politieagent die duidelijk geschokt was door het feit dat de dood van de gepensioneerde zo’n lange tijd niet was opgemerkt. En de in München verschijnende Süddeutsche Zeitung gaf als commentaar: „Zolang wij pas geschokt zijn na dit soort krantekoppen, zolang blijkt onze afschuw niets meer dan een armzalige reactie die in werkelijkheid niets bewerkstelligt, noch ons ertoe aanzet te veranderen. Laten wij onszelf niet bedriegen: Het is heel goed mogelijk dat wij volgende week op dezelfde bladzijde over een soortgelijk geval schrijven. Zolang deze mogelijkheid bestaat, zijn wij verplicht iets te gaan doen aan dit probleem van het isolement van de enkeling. Een dode man naar wie zeven jaar lang niemand heeft omgekeken? Laten wij aandacht schenken aan de vele levende personen rondom ons naar wie evenmin iemand omkijkt!”
Honden helpen doven
● De dierenbescherming van San Francisco (VS) heeft een programma opgezet om honden op te leiden voor het helpen van dove personen. De honden worden getraind om hun baas of bazin attent te maken op het overgaan van de telefoon, het huilen van een baby of het geluid van een inbreker. Er zijn al meer dan honderd van dergelijke honden afgeleverd.
Lisdodden voor de behandeling van rioolwater
● Het in Ontario (Canada) verschijnende milieublad Legacy bericht over een succesvol experiment waarbij men voor de behandeling van rioolwater gebruik heeft gemaakt van de in moerassige gebieden veel voorkomende lisdodden. Het betreft een experimenteel programma voor een gemeenschap van 5000 personen, waarbij naar verluidt „de lisdodde bepaalde aspecten van rioolwater even doeltreffend kan behandelen als een conventionele rioolwaterzuiveringsinrichting, en dat veel goedkoper”. Hoewel verder onderzoek nodig zal zijn om vast te stellen wat de kosten zijn van een geschikt moerasstelsel, is men van mening dat „de resultaten tot nu toe doen veronderstellen dat het gebruik van een moeras . . . wel eens praktischer en minder kostbaar zou kunnen zijn dan de mechanische of andere waterzuiveringsmethoden”. De mens leert steeds weer dat de dingen in de wereld om ons heen er zijn als resultaat van doelbewust ontwerp, geschapen met het oog op ons bestwil, en dat ze vaak doeltreffender zijn dan menselijke uitvindingen voor hetzelfde doel.
Drughandel neemt toe
● „De gesel van drugmisbruik duurt voort”, zei C. E. Bourgonniere, hoofd van het Weense VN-kantoor, tot de afgevaardigden uit dertig landen die in Wenen met de Commissie voor Verdovende Middelen van de VN waren bijeengekomen. „De beschikbare hoeveelheden en de handel . . . nemen toe, met alle gevaarlijke gevolgen van dien voor de volksgezondheid en de sociaal-economische stabiliteit.”
De volgende feiten werden door de commissie naar voren gebracht: de hoeveelheid in beslag genomen cocaïne is tussen 1978 en 1980 meer dan verdubbeld en bereikte in 1980 bijna de 11 ton; jaarlijks wordt zo’n 5400 ton cannabis (marihuana) en meer dan 950 ton hasjiesj geconfisqueerd; in 1980 werd meer dan 2,2 ton kalmerende middelen in beslag genomen; 540 ton opium uit Zuidoost-Azië, driemaal zo veel als in 1980, was in 1982 op weg naar de zwarte markt; en landen die vroeger nog gevrijwaard waren van de onwettige narcoticahandel hebben er nu mee te maken. De groeiende vrees dat terroristenorganisaties en internationale misdaadsyndicaten de winsten uit illegale drughandel gebruiken om hun sinistere activiteiten te financieren, klonk in het hele rapport van de commissie door.
Gebedskompas
● Voor de honderden miljoenen moslims die iedere dag met hun aangezicht in de richting van Mekka moeten bidden, rijst het probleem wat de richting is waarin zij zich moeten neerbuigen. Nu heeft een in Engeland gevestigd bedrijf het probleem opgelost door een speciaal „gebedskompas” te ontwikkelen dat kan worden gebruikt om de positie van Mekka vast te stellen, ongeacht waar men zich in de wereld bevindt. Het kompas is al zo’n succes dat de bestellingen ervoor zijn binnengestroomd. Eén maatschappij bestelde er een miljoen om in de hoek van de door haar gemaakte gebedskleedjes te naaien.
Reusachtige pijlinktvis gevangen
● Een trawler die zo’n 130 kilometer uit de kust van Christchurch (Nieuw-Zeeland) aan het vissen was, heeft in zijn netten een reusachtige pijlinktvis van twee en een halve ton gevangen, meldt de in Auckland (Nieuw-Zeeland) verschijnende Star Weekender. De pijlinktvis was acht en een halve meter lang, had vangarmen van 3,8 meter, zuignappen zo groot als soepborden en ogen met een doorsnede van zestig centimeter. Eén man op de trawler zei: „We hebben nog nooit zo’n grote pijlinktvis gezien.” De inktvis werd teruggegooid in zee.