Wees voorzichtig met krediet!

Door Ontwaakt!-correspondent in Zuid-Afrika

IZAK en Mabel stonden voor de etalage het slaapkamerameublement te bewonderen. Mabels ogen glansden terwijl zij opmerkte hoe sjiek de beddesprei was en hoe schattig het toilettafeltje. Maar haar gezicht betrok bij het zien van de prijs — R555,55.a Izak maakte kantoren schoon en zij was hulp in de huishouding, en die prijs was veel te hoog voor hen. Zo’n bedrag kregen zij nooit bij elkaar gespaard.

Mabel wou al weglopen toen zij plotseling een ander bordje zag: „10% Aanbetaling — R25 per maand.” Zij begon te rekenen: „Maar R25 per maand! Als we zo hier en daar wat bezuinigen, of wat extra werken, moeten we dat kunnen betalen. Misschien zouden we dan nu deze slaapkamer kunnen kopen, zonder eerst te hoeven sparen.”

Terwijl zij dit stond te overdenken, stapte er een glimlachende verkoper op hen af. Izak en Mabel werden de winkel binnengeloodst.

Mabel vroeg: „Hoe lang zouden we die R25 per maand moeten betalen?”

„Twee jaar”, zei de verkoper.

Mabel pakte een papiertje en werkte het moeizaam uit: R25 per maand voor 24 maanden. Totaal — R600. De aanbetaling was R55,55. Het slaapkamerameublement zou hun dus R655,55 in plaats van R555,55 kosten.

„Waarom R100 meer?” vroeg zij.

„Dat is wat u aan rente betaalt omdat u op afbetaling koopt.”

„Dat lijkt behoorlijk hoog”, klaagde Izak.

„Nee”, legde de verkoper uit, „het is maar 10 procent per jaar. En 10 procent van R500 is R50. Voor twee jaar is dat R100. Dat is niet veel als u daarvoor dat geld twee jaar kunt lenen.”

Izak dacht erover na. Het was duidelijk dat Mabel die meubels graag direct wilde hebben, en het commentaar van de verkoper had hem wel tevreden gesteld.

Maar was dat terecht? Tien procent rente per jaar mag dan niet al te hoog lijken, maar in werkelijkheid zou hij een veel hogere rente betalen. Hoe dat zo?

De verkoper had Izak een rente genoemd die was gebaseerd op het volle bedrag dat op het moment van de koop verschuldigd was. Izak zou echter niet de volle twee jaar dat bedrag verschuldigd zijn. Na iedere afbetalingstermijn zou hij minder schuld hebben. Maar hij zou rente betalen alsof hij de hele twee jaar een volle R500 schuld zou hebben. Berekend naar wat hij werkelijk van maand tot maand aan schuld zou hebben, zou de rente die hij zou betalen, neerkomen op meer dan 18 procent per jaar en geen 10 procent. Deze werkelijke rente wordt ook wel de „effectieve” rente genoemd. In veel landen ligt de rente die bij koop op afbetaling in rekening wordt gebracht, nog veel hoger.

Als u dus overweegt gebruik te maken van een afbetalingsregeling, is het verstandig te informeren wat de effectieve rente is. U bent dan in de gelegenheid deze rente te vergelijken met de rente die u zou betalen als u het geld van een bank zou lenen.

Contant tegenover afbetaling

Het is duidelijk dat kopen op afbetaling betekent dat men meer betaalt. Zouden Izak en Mabel zelfs nog meer hebben kunnen besparen als zij hadden gewacht totdat zij contant hadden kunnen betalen?

Een winkelier prijst zijn waar soms wel 100 procent duurder. Dat betekent dat een artikel dat hij voor R100 inkoopt, voor R200 verkocht wordt. Maar bij een zo grote brutowinst wil de winkelier dan ook wel eens een korting voor contante betaling aanbieden als hij daarmee een transactie tot stand kan brengen.

Als Izak en Mabel dus voor hun slaapkamerameublement contant hadden kunnen betalen, hadden zij wellicht van de winkelier een korting van 10 procent of zelfs 20 procent kunnen bedingen, waardoor zij meer dan R50 of R100 hadden bespaard.

Voordat Izak en Mabel dus besloten hun meubels via een afbetalingsregeling te kopen, hadden zij niet alleen (1) de hoge rente in aanmerking moeten nemen, maar ook (2) dat zij elke korting voor contante betaling verspeelden.

Volgt hieruit dan dat kopen op afbetaling verkeerd is? Dat hoeft niet het geval te zijn. Het is een persoonlijke beslissing. Heel weinig gezinnen kunnen zaken als een huis of zelfs een auto kopen zonder daarvoor krediet op te nemen. Toegegeven, in het geval van een auto zullen sommigen van mening zijn dat zij liever het geld bij elkaar sparen om dan contant te betalen. Maar in sommige gevallen zou dat verscheidene jaren vergen. Tegen die tijd heeft waarschijnlijk de inflatie ervoor gezorgd dat de prijs aanmerkelijk hoger is geworden, zodat er weinig of niets overblijft van het geldelijke voordeel van het niet op afbetaling kopen.

Daarom vinden sommigen dat het voordelen heeft om wel op afbetaling te kopen, zoals: (1) het onmiddellijke gebruik van de betreffende artikelen te hebben; (2) geen prijsverhoging door inflatie; (3) aan klachten wordt vaak sneller aandacht besteed omdat de zaak nog geld van de klant krijgt; (4) maandelijkse betalingen kunnen worden opgevat als een soort gedwongen sparen.

Minder dure vormen van krediet

Naast afbetalingsregelingen waarbij rente wordt betaald, bestaan er soms ook minder kostbare vormen van krediet, waarvan wij er enkele noemen.

(1) Termijnbetalingen die niets extra kosten. Sommige zaken staan de klanten toe de oorspronkelijke prijs in maandelijkse termijnen te betalen over een periode van bijvoorbeeld zes maanden. Hierbij is geen betaling van rente betrokken. Dit is dus de minst kostbare methode van kopen op krediet. Gewoonlijk bestaat er echter geen mogelijkheid meer om nog een korting te bedingen.

(2) ’Rood staan.’ Als uw reputatie bij een bank goed is, kunt u soms geld lenen voor bepaalde aankopen door meer van uw rekening op te nemen dan er op dat moment op staat, uiteraard met toestemming van de bank. In Zuid-Afrika is op het moment de rente die over een dergelijk debetsaldo betaald moet worden, lager dan de rente op een afbetalingsregeling. De rente wordt alleen in rekening gebracht voor het werkelijke bedrag dat u in de schuld staat. Als u in staat bent uw schuld sneller af te betalen, betaalt u ook minder rente.

(3) Credit cards, uitgegeven door bijvoorbeeld banken. In essentie komt dit erop neer dat u goederen en diensten kunt verkrijgen die u de volgende maand betaalt. Maar met veel credit cards is het mogelijk grotere aankopen te doen waarbij de betalingen over een of twee jaar gespreid worden. Bij de maandelijkse betalingen is ook een aanzienlijk bedrag aan rente inbegrepen. Als u de schuld sneller kunt afbetalen, betaalt u minder rente, net als bij het rood staan bij een bank. Maar opnieuw geldt dat het moeilijk zal zijn een korting voor contant te bedingen.

Wees voorzichtig met krediet

Voordat iemand een credit card aanvraagt, zal hij er goed aan doen zich af te vragen: „Zou het bezit van een dergelijke kaart een gevaar kunnen vormen en een bron van extra stress kunnen worden?” Velen hebben bemerkt dat het bezit van een credit card aanmoedigt tot impulsief, onnodig kopen met financiële problemen en zorgen als gevolg.

Een dergelijk waarschuwend woord is niet alleen op credit cards van toepassing, maar op alle vormen van kopen op krediet. Er kan gesteld worden dat geen enkele vorm van krediet goedkoop is. Krediet werkt altijd kostenverhogend en voedt inflatie. Shakespeare zei: „Wees niet de man die leent, wees niet de man die uitleent.” Vóór hem waarschuwde de geïnspireerde bijbelschrijver reeds: „Wie leent, is een knecht van de man die uitleent.” — Spr. 22:7.

Het zou sterk de voorkeur verdienen als men helemaal zonder schulden door het leven zou kunnen gaan. Dit is echter niet altijd mogelijk in de wereld van vandaag. Maar men moet voorzichtig zijn en beseffen dat krediet geld is. Uw vermogen om schulden af te betalen wordt begrensd door uw besteedbare inkomen, dat wil zeggen, door wat er van uw inkomen overblijft nadat alle andere kosten betaald zijn.

Als uw totale bedrag aan afbetalingen voor kredietaankopen boven uw besteedbare inkomen uitkomt, zult u in problemen komen en u ongelukkig voelen. In het boek David Copperfield van Charles Dickens verklaarde Wilkins Micawber: „Jaarlijks inkomen twintig pound, jaarlijkse uitgaven negentien pound, negentien shilling en zes pence, resultaat geluk. Jaarlijks inkomen twintig pound, jaarlijkse uitgaven twintig pound en zes pence, resultaat ellende.” Ja, het verschil tussen geluk en ellende kan gelegen zijn in het uitgeven van één shilling te veel!

In het bijzonder is het onverstandig om krediet op lange termijn te gebruiken voor het kopen van niet-noodzakelijke luxe artikelen van vergankelijke aard, zodat de artikelen al verbruikt zijn lang voordat ze betaald zijn. Zelfs wanneer ook de inflatie in aanmerking wordt genomen, is sparen voor een aankoop en dan contant betalen, vaak goedkoper en bevredigender. Het betekent ook heel wat minder zorgen.

Als u besluit net als Izak en Mabel op krediet te kopen, gebruik die mogelijkheid dan in het geval van noodzakelijke aankopen van duurzame aard. Stel u ervan op de hoogte welke vormen van krediet er bestaan. Kies de minst dure. Kortom: wees voorzichtig met krediet.

[Voetnoten]

[Tabel op blz. 14]

WERKELIJKE KOSTEN BIJ AFBETALING 655,55

[Tabel op blz. 15]

De aflossingen mogen niet uitstijgen boven uw BESTEEDBAAR INKOMEN