„Ik wil een baan!”
VELE landen lopen gevaar miljoenen van hun burgers, vooral de jongere mensen, van zich te zien vervreemden. Waarom dreigt dit te gebeuren? Er is geen werk voor hen. Zij zijn werkloos, en zij zijn daar boos over.
De Verenigde Staten bijvoorbeeld hadden in het begin van dit jaar een werkloosheid van ongeveer 9 procent, een recordhoogte sinds de Tweede Wereldoorlog. Dat betekende een aantal van ongeveer 10 miljoen mensen zonder baan!
In Engeland is bij een aantal van ongeveer drie miljoen werklozen een vijfde, ofwel 600.000, jonger dan 19 jaar. Het is onvermijdelijk dat zo iets steeds meer wrok en verbittering opwekt. Uiting gevend aan zijn gevoel van frustratie zei een tiener: „Het kan me niks schelen wat voor werk ik doe. Ik wil een baan!”
Engelands Europese handelspartners worden door hetzelfde probleem geplaagd. In negen EG-landen is ongeveer 8 procent van de beroepsbevolking zonder werk. En 400 van iedere 1000 van deze werklozen zijn jonger dan 25 jaar! Hoe moet dat gaan als met een paar jaar, zoals sommige deskundigen verwachten, West-Europa 12 miljoen werklozen telt? Dit is een crisis, en iedere regering beseft dat.
Weliswaar is de werkloosheidssituatie in andere gebieden, zoals delen van Azië en Latijns-Amerika, nog erger, maar voor velen in Europa en Noord-Amerika is ze nieuw. Waarom? Wat zijn de oorzaken van dit steeds ernstiger probleem? Een nauwkeuriger beschouwing van de Europese en speciaal de Engelse situatie zal ons helpen dergelijke vragen te beantwoorden.
Massale werkloosheid — Waarom?
Met het einde van de Tweede Wereldoorlog brak voor Europa een tijd van weergaloze economische voorspoed aan. De winkels vulden zich met een stroom koopwaar van allerlei aard. De werkgelegenheid was op haar hoogst. ’U hebt het nog nooit zo goed gehad!’ was de leus van Harold Macmillan, Engelands premier in het begin van de jaren ’60, en hiermee was de situatie goed getypeerd.
Maar dat was 20 jaar geleden! Het beeld is veranderd. Is ’volledige werkgelegenheid’ opnieuw een haalbare zaak die in de jaren ’80, of op enig ander toekomstig tijdstip verwezenlijkt kan worden? Veel deskundigen geloven stellig dat zo iets definitief tot het verleden behoort, een herinnering nog slechts aan gelukkiger tijden. Waarom?
Toen in de jaren ’70 de prijs van de olie, waarop de Europese naties hun economieën baseren, zo sterk begon te stijgen, zag men als gevolg daarvan inflatie en allerlei prijsstijgingen hand in hand gaan. In een poging gelijke tred te houden met deze ontwikkeling gingen de arbeiders hogere lonen eisen. Tegelijkertijd begonnen sommige markten een verzadigingspunt te bereiken, waardoor de toch al wankelende economieën nog meer werden belast. Werkloosheid was het gevolg.
Het is duidelijk dat het probleem niet zo eenvoudig op te lossen valt. Voor miljoenen mensen wordt het vooruitzicht om toch maar een of andere baan te krijgen, met de maand slechter. Dat is gewoon de realiteit.
Kansen voor jongeren?
Hoe brengen jongere mensen, speciaal zij die net van school komen, het ervan af? Wat wordt er voor hen gedaan?
Meer dan drie jaar geleden heeft de Britse regering een Jeugd Kansen Program (Youth Opportunities Programme, YOP) ingesteld, dat een op de acht schoolverlaters zou gaan helpen. Op het moment mikt dit programma al op hulp voor de helft van alle schoolverlaters. Hoe werkt het programma?
Bij allerlei werkgevers wordt erop aangedrongen dat zij jongeren, vaak direct na het voltooien van hun school, in hun bedrijf of zaak stage laten lopen. De doelstellingen zijn tweeledig: Deze jongeren praktijkervaring te bieden door hen aan het arbeidsproces te laten deelnemen, en, door middel van bedrijfscursussen, enige scholing te verschaffen in een aantal vaardigheden.
In één 12-maanden-periode werden ruim een half miljoen jongeren op deze manier bijgestaan. Maar hoeveel succes heeft dit gehad?
Vele jongeren stappen aan het einde van hun eerste poging over op een tweede YOP-cursus. Er is natuurlijk geen enkele garantie dat zij een baan krijgen en vaak bestaat daar vanaf het begin ook nauwelijks hoop op. Het hele project, hoe goed het ook is, kan niet de oplossing bieden voor het wezenlijke probleem. Een YOP-functionaris zei met grote openhartigheid: „Het is hetzelfde als het geven van een aspirientje voor kanker.”
Sociale uitkeringen voorkomen weliswaar dat mensen ontberingen lijden of tot een absoluut bestaansminimum veroordeeld zijn, maar ze kunnen geen vervanging bieden voor de bevrediging die het schenkt een baan te hebben. De Londense Times merkte op: „Voor de meeste jongeren is werk hét symbool van volwassenheid, en daarom hebben ze het ook zo hard nodig.”
Het heel reële vooruitzicht volgend jaar 800.000 werkloze jonge mensen beneden de leeftijd van 18 te hebben, betekent voor Engeland een uitdaging. Maar ook Engelands Europese bondgenoten moeten een oplossing vinden voor dit probleem. Welke maatregelen zij zullen nemen, valt nog te bezien.
Ontplooi zelf initiatieven!
Ben jij een van de jeugdige werklozen? Heb je weinig ervaring in het bemachtigen van een baan? Vat moed! De situatie is niet hopeloos! Lees de volgende inlichtingen. Ze bevatten praktische suggesties die zijn ontleend aan wat werkgevers, jongeren en ook arbeidsbemiddelaars vertellen.
Ga met deze richtlijnen in gedachten zelf initiatief ontplooien door te solliciteren als je weet dat er ergens een vacature bestaat. Of ga, naarmate je die mogelijkheden hebt, zelf gelegenheden creëren. Het is mogelijk, zoals velen tot hun tevredenheid hebben ontdekt. Er zijn dan misschien maar weinig banen direct beschikbaar, maar één kan de jouwe zijn!
1. Bereid je voor!
„Na 15 jaar ervaring heb ik het idee dat de tegenwoordige jongelui slechter dan ooit zijn voorbereid voor een sollicitatiegesprek”, merkte een beroepsconsulent op. Waarom is dit? „Zij maken hun huiswerk niet!” was zijn stellige mening. Wat bedoelde hij?
Wel, beschouw deze ervaring eens. „Ik was geïnteresseerd in het bedrijf waarvoor ik nu werk. Bij mijn sollicitatiegesprek stelde ik vragen, nadat ik mij eerst op de hoogte had gesteld van wat er zoal werd gedaan in de verschillende vestigingen rond Londen. Ik kreeg de baan.”
Ben jij bereid je zo grondig voor te bereiden door inlichtingen in te winnen voordat je solliciteert? Het zou heel goed het verschil kunnen betekenen tussen de baan krijgen of de kans missen. Het is die inspanningen alleszins waard. Een werkgever zei: „Degenen die initiatief tonen, krijgen over het algemeen eerder een baan dan degenen die dat niet doen.” Hij kan het weten.
2. Zie er netjes uit!
„Mijn lerares vertelde mij dat ik het best kon solliciteren door middel van een nette eigenhandig geschreven brief. Dat zou beter zijn dan de brief te typen. Ze had gelijk. Ik merkte dat het de moeite waard was”, vertelt een tienermeisje dat een baan wist te vinden. Een net handschrift maakt direct indruk. Het vormt een aanwijzing voor persoonlijke belangstelling. Het is de moeite waard hier aandacht aan te schenken. Als iemands handschrift niet duidelijk en netjes is, verdient natuurlijk een netjes getypte brief de voorkeur.
Hoeveel aandacht schenk je aan je kleding wanneer je voor een sollicitatiegesprek wordt uitgenodigd? Een jongeman merkte op: „Ik moest viermaal voor een gesprek komen voordat ik te horen kreeg dat ik de baan had gekregen. Bij het laatste interview waren wij nog maar met zijn drieën. We waren allemaal net van school en er was weinig verschil tussen ons om de keus te beïnvloeden. Maar in laatste instantie geloof ik dat het de manier was waarop wij ons kleedden, die de doorslag gaf.” Zou je eraan gedacht hebben daar rekening mee te houden?
Een modezaak adverteert constant voor personeel. Waarom? „Veel sollicitanten verschijnen in vieze spijkerbroeken en slordige kleding”, klaagde de chef van de zaak. Als jij een dergelijke zaak zou hebben, zou je dan dat soort mensen in dienst willen nemen? Een net en keurig verzorgd uiterlijk zal je kansen voor zo’n baan verhogen, net zoals een slordige en onverzorgde verschijning je kansen in de grond kunnen boren. De meeste werkgevers zullen dit bevestigen. Kom hier niet door schade en schande achter.
3. Wees prettig in de omgang!
Met wat voor soort van persoon zou je graag willen samenwerken? Ben je zelf een vriendelijk en aangenaam persoon? Glimlach je? Kan je lachen om jezelf en je fouten? Of ben je humeurig? Neem je jezelf te serieus? Vraag jezelf af: Met wat voor persoon zou ik graag willen werken?
„Op school vertellen ze je niet wat een uiterst belangrijke factor de persoonlijkheid kan zijn”, overpeinsde een jonge vrouw in het begin van de twintig. Dat is maar al te waar! Het hoger onderwijs heeft zich altijd al geconcentreerd op academische kwalificaties, vaak ten koste van de ontwikkeling van het karakter.
„Houdt dit studiepakket zich niet alleen met de ontwikkeling van mijn intellect maar ook van mijn persoonlijkheid bezig?” is een van de vragen die jonge mensen zich volgens de Observer Studievoorlichting zouden moeten stellen. Een aangename persoonlijkheid hangt immers niet af van iemands bekwaamheid met goed gevolg examens af te leggen, en een werkgever zou best wel eens jou als persoon in aanmerking willen nemen in plaats van zich alleen te laten beïnvloeden door je schooldiploma’s.
4. Geef het niet op!
Bij het huidige gebrek aan werkgelegenheid kunnen werkgevers zich veroorloven kieskeurig te zijn. Je zult hier vasthoudendheid tegenover moeten stellen! Herinner je je het welbekende bijbelverhaal van een weduwe die naar een rechter toe bleef gaan opdat haar recht zou worden verschaft? Vanwege haar vasthoudendheid kreeg zij uiteindelijk wat zij vroeg. — Luk. 18:1-8.
Dat kan ook voor jou gelden. Een werkgever vertelt dat hij een jongeman die pas van school kwam, een goede baan gaf, eenvoudig „om geen last meer van hem te hebben”! Vasthoudendheid levert niet alleen resultaten op maar het vormt ook voor werkgevers een aanwijzing voor je ernst en betrokkenheid. Dat op zich kan je hun respect doen winnen.
„Ik ben blij dat ik niet ben gaan wanhopen na één negatieve ervaring”, herinnert een jongere zich. „De enige manier is dat je bij tegenslag meteen terugstuitert in een nieuwe poging.” Heb jij dat soort veerkrachtigheid? Je zult het nodig hebben als je wilt slagen in het vinden van een baan.
5. Wees praktisch!
De wereld is niemand een bestaan verschuldigd. Veel werkgevers maken zich zorgen over de schoolverlaters die veel te hoog mikken en rechten eisen die zij nog niet verdiend hebben. Een woordvoerder voor de Association of Professional Employment Agencies (arbeidsbemiddelingsbureaus) legde uit dat veel jonge mensen „koppig blijven aandringen op een hoger loon dan werkgevers van plan zijn te betalen. Ze zijn veel te kieskeurig”.
Wat heb je eraan om jezelf uit de markt te prijzen? Het is toch veel beter om te beginnen en vast wat arbeidservaring op te doen. Een dergelijke betrekking kan dan een eerste stap zijn om iets beters te bereiken als je die waardevolle ervaring hebt verworven.
„Jonge mensen beschouwen het als minderwaardig om dienstverlenend werk te doen”, merkte een hoteleigenaar op. Wees praktisch! Mensen zullen altijd betalen voor persoonlijke diensten. Veel jonge mensen zijn hun eigen zaak trouwens op deze manier begonnen. Zij bieden hun diensten aan in een eindeloze verscheidenheid van karweitjes — grasmaaien, snoeien, ramen lappen, babysitten, auto’s wassen. Dit zijn nog maar een paar voorbeelden. Ze zijn de moeite van het proberen waard.
6. Wees positief!
En nu heb je al vele malen geprobeerd een baan te krijgen en nog is het je niet gelukt. Wat dan? GEEF HET NIET OP! Toegegeven, het is niet gemakkelijk, maar behoud een positieve kijk.
„Verkoop jezelf!” was het advies van iemand die met ervaring kon spreken. Toon de werkgever wat een waardevolle aanwinst je voor hem zult zijn. Een goed getuigschrift dat gewag maakt van je eerlijkheid, doet in dit opzicht veel goeds. Ook al heeft hij niet meteen een vacature, dan zal hij toch wellicht geneigd zijn je naam te noteren.
Word niet verbitterd in je kijk op de situatie en wees niet agressief in een sollicitatiegesprek. Bedenk dat er zo velen met jou in dezelfde omstandigheden verkeren. Als je wordt afgewezen, vraag dan waarom. Misschien leer je er iets uit dat je bij je volgende sollicitatie van pas komt.
Verlies nooit je gevoel voor humor en boven alles, behoud je waardigheid wanneer je tegenslagen te verwerken krijgt. Wie weet hoe het met je volgende sollicitatie zal gaan? Benader die weer met een positieve geestesgesteldheid — het zou jouw baan kunnen zijn.
Bestaat er een permanente oplossing?
Het lijdt geen twijfel dat er heel wat frustratie en woede wordt veroorzaakt door het feit dat het zo moeilijk is een baan te vinden. Al evenzeer groeit er vaak frustratie en woede uit het hebben van een baan die men niet prettig vindt.
Komt er dan nooit een tijd dat mensen niet alleen ieder een baan kunnen hebben, maar ook nog echt vreugde kunnen vinden in wat zij doen? Gezien de bestaande omstandigheden lijkt dit onmogelijk.
Maar juist de huidige beroerde toestanden in de wereld, met inbegrip van de hoge werkloosheid, vormen de bewijzen dat dit onbevredigende samenstel van dingen zijn einde nadert! Lang geleden hebben vele bijbelprofetieën de verschrikkelijke dingen voorzegd die in onze tijd zouden plaatsvinden. Hierdoor zou het bewijs worden geleverd dat de tijd nabij was dat de Schepper, Jehovah God, in de menselijke aangelegenheden zou ingrijpen. — Matth. 24:3-14.
In onze tijd, in „dit geslacht”, zoals Jezus het noemde, zal God zijn almacht gebruiken om op aarde te verbrijzelen wat slecht is en te herstellen wat goed is (Matth. 24:34). „De oprechten zijn het die op de aarde zullen verblijven, en de onberispelijken zijn het die erop zullen overblijven. Wat de goddelozen betreft, zij zullen van de aarde zelf worden afgesneden; en wat de verraderlijken betreft, zij zullen ervan worden weggerukt.” — Spr. 2:21, 22.
Het profetische slotboek van de bijbel, Openbaring, laat zien dat een „grote schare” oprechte mensen de vernietiging van deze wereld zou overleven, om nadat zij „uit de grote verdrukking” zijn gekomen, deel te krijgen aan eindeloos leven op aarde (Openb. 7:9-17). Onder Gods leiding zal dan een groots project aanvangen om deze aarde te veranderen in wat Jezus het Paradijs noemde (Luk. 23:43). Dat er een dergelijk bouwprogramma zou komen, werd voorschaduwd door deze woorden van de profeet Jesaja: „Zij zullen stellig huizen bouwen en bewonen, en zij zullen stellig wijngaarden planten en hun vrucht eten. . . . het werk van hun eigen handen zullen mijn uitverkorenen geheel verbruiken. Zij zullen niet voor niets zwoegen.” — Jes. 65:21-23.
Aangezien God in de mens het verlangen heeft gelegd bevredigend werk te verrichten, zal die wens inderdaad vervuld worden. Nadat God zijn oordeel jegens het huidige samenstel heeft voltrokken, zullen de aardse onderdanen van zijn bestuur een wereldomvattend schoonmaakwerk voor zich hebben dat alles zal overtreffen dat deze aarde ooit heeft aanschouwd. De door de slotoorlog aangerichte vernielingen zullen opgeruimd worden (Ps. 46:8, 9). Er zullen prachtige huizen worden gebouwd. Tuinen, parken en landerijen zullen een verrukkelijke aanblik bieden, en ze zullen verzorgd worden door mensen die de zegen van hun Schepper genieten.
Bovendien ’zal er een opstanding zijn van zowel de rechtvaardigen als de onrechtvaardigen’ (Hand. 24:15). Bedenk eens wat een opbouwend werk er ten behoeve van hen op aarde gedaan zal worden! Gods wetten zullen hun onderwezen worden, zij zullen onderdak krijgen en zij zullen werk te doen hebben. Aangezien ’de dood er niet meer zal zijn’ (Openb. 21:4), zal iedereen alle tijd hebben om zich op het gebied van werk, kunst en wetenschap verder te bekwamen. Ja, ’het werk van hun eigen handen zullen zij geheel verbruiken’, zodat iedere dag een verrukking zal zijn. Armoede, werkloosheid en onwenselijk werk zullen voorgoed verdwenen zijn.
Hoewel het leven nu nog vol onzekerheden is als het aankomt op de zorg voor het levensonderhoud, kunnen wij dus volledig vertrouwen op Gods belofte van een snel naderbij komend nieuw samenstel waarin alles anders zal zijn. Niet langer zullen mensen in frustratie zeggen: „Het kan me niks schelen wat voor werk ik doe. Ik wil een baan!” Er zal meer dan genoeg creatief, opbouwend, nuttig en bevredigend werk zijn voor allen!