Poetsers in de diepte

VISSEN vormen geduldig een rij en wachten op hun beurt. Onder de wachtenden kan zich een klompvis bevinden die een gewicht heeft van misschien wel een ton. Maar wat voor aantrekkelijks wordt er dan geboden?

Zelfs in de diepten der oceanen bestaan kleine diertjes die een plaag voor vissen vormen, zoals teken dat zijn voor landdieren. Bovendien kan het nodig zijn dat wonden van dood vlees gereinigd worden. Vissen die last hebben van parasieten of verwondingen, zijn beslist aan een poetsbeurt toe. Er zijn experts voor dit werk. Dit zijn de poetsers, vissen met precies de juiste uitrusting — een bek die op een snavel lijkt en tanden die zo ongeveer als pincet dienst doen. Onder zulke schoonmakers heerst geen werkloosheid.

In het geval van een klompvis komt een hele school poetsertjes in actie. Het hele karwei betekent voor de poetsers een waar banket, daar ze smullen van parasieten, schimmels, bacteriën en het dode vlees van wonden.

Vissen die een poetsbeurt krijgen, geven hun volledige medewerking. Eerst zetten ze hun ene kieuwdeksel open en dan het andere, zodat het poetsertje binnen kan zwemmen om zijn taak te verrichten. Bepaalde soorten haaien openen hun bek zodat de poetsers de irriterende parasieten aan de binnenzijde ervan te pakken kunnen krijgen. Men heeft gezien dat murenen eveneens poetsers in hun bek laten om hun werk te doen. Wanneer het werk klaar is, mag de poetser in vrede vertrekken, hoewel andere vissen beslist door de murene verorberd zouden worden.

Alleen of in groepen wordt door bepaalde garnalen bekwaam afgerekend met huidparasieten. Zelfs wanneer de ’poetsgarnaal’ zich in zijn hol heeft teruggetrokken, wachten er wellicht een paar vissen in de buurt tot hij naar buiten komt. Als een vis een verwonding bij de staart heeft, zal hij dit lichaamsdeel het eerst voor een beurt aanbieden. De vis zal zich doodstil houden terwijl de garnaal helemaal over zijn lichaam kruipt, en ondertussen met zijn scharen aan parasieten trekt en insnijdingen maakt om die parasieten te bereiken die onder de huid zitten.

Zelfs de reusachtige walvissen kunnen geplaagd worden door parasieten. Langs hun trekroutes komen potvissen soms aan de oppervlakte zwemmen in gebieden waar ook de grauwe franjepoot, een kleine kustvogel, verblijf houdt. Deze vogels strijken op de rug van de walvissen neer en doen zich te goed aan de parasiterende walviskreeftjes die zich in de huid genesteld hebben.

De poetsactiviteiten die voor de bewoners van de diepte worden verricht, illustreren dat er veel meer in het spel is dan blind toeval. Ze weerspiegelen een doelmatig ontwerp en liefdevolle zorg. Stellig behoort alle eer hiervoor toe te komen aan de Schepper, Jehovah God, die in zijn wijsheid regelingen heeft getroffen dat er poetsers zijn om hun belangrijke werk te verrichten.