Een blik op de wereld
Getuigen veroorzaken „bezorgdheid” bij Russen
◆ „Russen bezorgd over Jehovah’s Getuigen”, luidt de kop boven een AFP-nieuwsbericht uit Moskou. „De religieuze sekte der Jehovah’s Getuigen, die ruim 100 jaar geleden in de Verenigde Staten is gesticht, schijnt de ideologische leiders van de Sovjet-Unie zorgen te baren”, aldus het verslag. „Verscheidene antireligieuze publikaties hebben onlangs onthuld dat veel jonge sovjetburgers zich aansluiten bij deze sekte, die in de Sovjet-Unie verboden is.” Het artikel zegt verder:
„Getuigen worden scherp bekritiseerd om hun onverschilligheid ten opzichte van het Russische maatschappelijke leven: zij worden geen lid van de Communistische Partij of de vakbonden, stemmen niet bij verkiezingen en weigeren hun kinderen lid te laten worden van de communistische jeugdbewegingen ’Jonge Pioniers’ of ’Komsomol’. . . . Daar staat tegenover dat de gelovigen een indrukwekkende energie aan de dag leggen in het verspreiden van de goede boodschap van hun geloof, want zendingsijver is voor elke getuige een plicht.”
’Meer hongerigen dan ooit’
◆ „Er zijn nog altijd meer hongerige mensen in de wereld dan ooit tevoren — zowel in absolute aantallen als in percentage van de totale wereldbevolking”, meldt de New York Times. „Volgens de meeste schattingen lijden thans meer dan 500 miljoen mensen — ruwweg één op de negen — aan ernstige ondervoeding, tegenover 100 tot 200 miljoen — één op de 14 tot 25 mensen — in de jaren ’50.” Als belangrijke oorzaken van het probleem worden genoemd de snel stijgende voedselprijzen en de ongelijke verdeling van de stijgende inkomens, maar niet dat er minder voedsel beschikbaar zou zijn. „Naarmate meer landen — in het bijzonder de zich snel ontwikkelende landen met een gemiddeld inkomen — en de beter gesitueerden in die landen grotere koopkracht verwerven, consumeren ze meer voedsel”, verklaart de Times. „Dit oefent weer druk uit op de voedselprijzen, wat betekent dat de armeren overal ter wereld het er moeilijker mee hebben voldoende eten te kopen.
Moraal van de ’Moral Majority’
◆ Nadat Israëlische F-16’s een in aanbouw zijnde Iraakse kernreactor hadden gebombardeerd, heeft Jerry Falwell, een geestelijke van de beweging in Amerika die Moral Majority (Morele Meerderheid) wordt genoemd, naar verluidt een telefoongesprek gevoerd met de Israëlische premier Begin. Vol trots vertelde Falwell de 4000 personen die waren bijeengekomen in de Landmark Baptist Temple in Cincinnati (Ohio, VS) wat hij tot de joodse leider had gezegd: „Mijnheer de premier, ik wil u feliciteren met een missie die ons er bijzonder trots op heeft gemaakt dat wij die F-16’s bouwen.” En over de VN-resolutie die het Israëlische bombardement veroordeelde, zei hij tot de menigte: „Wij zouden hen moeten feliciteren omdat zij doen wat wij in Cuba niet durfden doen.”
Veranderende tijden
◆ „Denkt u dat een jongen en een meisje beter eerst een tijdje kunnen samenwonen voordat zij besluiten wel of niet te trouwen?” vroeg een recent Gallup-opinieonderzoek aan de Canadezen. Meer dan tweemaal zoveel mensen als tien jaar geleden zeiden „ja”. Er waren zelfs meer mensen (46 procent) voor dan tegen (40 procent). Tien jaar geleden, toen de tijden duidelijk conservatiever waren, zei 70 procent „nee”. Tekenend voor de richting waarin de publieke moraal zich beweegt, is dat beneden de leeftijd van dertig 70 procent nu zijn goedkeuring hecht aan een proefhuwelijk, vergeleken met 40 procent tien jaar geleden, terwijl van degenen die de vijftig gepasseerd zijn, driemaal zoveel personen (27 procent) zich ervóór uitspreken als tien jaar geleden (9 procent).
Ongewenste attenties
◆ Een wetenschapsman die met synthetische sexferomonen of lokstoffen van insekten had gewerkt, was zelfs twee jaar later nog het doelwit van de amoureuze attenties van de zijde van mannelijke plakkermotjes. In zijn artikel in de Journal of Chemical Ecology zei Dr. E. Alan Cameron dat de synthetische feromonen veel krachtiger moeten zijn, en veel minder biologisch afbreekbaar, dan men had gedacht. Zelfs een jaar nadat hij voor het laatst met de chemische stof had gewerkt, en ondanks het feit dat hij zijn hele garderobe had vernieuwd, zat de hor in het raam vlak bij zijn bureau gewoonlijk nog steeds vol mannetjesmotten die reageerden op de sex-signalen die ze hadden opgevangen. De onderzoeker concludeerde dat de persistente lokstof zijn lichaam besmet moest hebben.
Vet en het hart
◆ Onlangs publiceerde het Engelse medische tijdschrift Lancet een zogenoemd zeven-landenonderzoek naar de uitwerking die het hart ondervindt van vet in het voedsel. Het onderzoek van 12.000 mannen in vijf Europese landen, Japan en de Verenigde Staten, dat tien jaar duurde, onthulde naar verluidt een samenhang tussen vetrijke voeding en het risico aan een hartkwaal te sterven. Volgens het rapport zijn er bewijzen dat „verzadigde vetten niet alleen bijdragen tot een toename van het cholesterolgehalte in het [bloed]serum, maar ook de waarschijnlijkheid van een vroegtijdige dood vergroten”. Bij mannen die een vetarm dieet volgden, bleek niet dat zij nu meer kans liepen op een andere ziekte, zoals kanker. De vlees- en zuivelindustrie en sommige deskundigen hebben beweerd dat er geen verband bestaat tussen vetrijke voeding en hartkwalen.
Banen van rokers bedreigd?
◆ Werkgevers beginnen te ontdekken dat rokers hun te veel kosten om hen op de loonlijst te houden, aldus een onderzoek door William Weis, hoogleraar in de economische wetenschappen aan de Seattle University in Washington (VS). Hij ontdekte dat van de 371 geïnterviewde bedrijfsleiders 55 procent nu reeds de voorkeur geeft aan niet-rokers boven rokers wanneer beiden aan de kwalificaties voor het werk voldeden. Hij wees erop dat er goede economische redenen zijn voor een dergelijke „discriminatie”. Gesteld dat een niet-rokende werknemer een firma ongeveer $20.000 per jaar kost, dan kan een rokende werknemer voor die firma nog eens een extra post van ruim $4600 betekenen wegens het vaker afwezig zijn, een lagere produktiviteit, hogere schoonmaakkosten en hogere medische kosten (inclusief die van niet-rokers die van de rook te lijden hebben). Rokers bleken 50 procent vaker niet op hun werk te verschijnen dan niet-rokers, en de tijd die tijdens het werk verloren ging aan het „rookritueel” beliep ongeveer 30 minuten per dag voor sigarettenrokers en 55 minuten voor pijprokers.
Sigaren veiliger?
◆ Na al de medische waarschuwingen over de gevaren van het roken van sigaretten, zijn sommige rokers overgeschakeld op het roken van sigaartjes omdat zij geloven dat die veiliger zijn. Maar in plaats dat die veiliger zijn, bleek uit een recent Deens onderzoek dat ze tweemaal zo gevaarlijk zijn als sigaretten wat het veroorzaken van hartaanvallen betreft. Dr. Finn Gyntelberg, de leider van het onderzoek, zei dat bij sigarettenrokers tweemaal zoveel hartaanvallen voorkwamen als bij niet-rokers, maar dat er bij rokers van kleine sigaartjes viermaal zoveel voorkwamen. De bevindingen stonden gepubliceerd in het bekende Engelse medische tijdschrift Lancet.
Waar zijn de artsen?
◆ Dr. Rosalinda Valenzuela van de Wereldgezondheidsorganisatie zegt dat „er een schandelijke wanverhouding bestaat in de verdeling van artsen” in de wereld. Zij merkte bijvoorbeeld op dat „Oost-Afrika ’s werelds minst begunstigde gebied is met gemiddeld zes artsen per 100.000 inwoners, of één dokter voor 17.480 personen”. Aan de andere kant wees Dr. Valenzuela erop dat „de sub-regio West-Europa het meest begunstigd is met gemiddeld 190 artsen per 100.000 inwoners, of één dokter voor 528 mensen” — 33 maal zoveel als in Oost-Afrika! Over geheel Afrika genomen is er gemiddeld ongeveer één arts voor 5400 mensen, terwijl in Azië het gemiddelde één voor 2800 is en in Noord-Amerika één voor 600.
De etiquette van de vrije moraal
◆ Het boek Debrett’s Etiquette and Modern Manners, dat wordt beschouwd als de ’Britse bijbel op het gebied van manieren en moraal’, heeft klaarblijkelijk besloten de realiteit van de huidige maatschappij waar alles mag, te accepteren. De in Sydney (Australië) verschijnende Morning Herald merkte op dat dit handboek voor decorum „meteen tot de kern van de zaak doordringt en over attenties van de ene sekse jegens de andere zegt dat seks het ’rechtmatige’ doel ervan mag zijn”. Onder andere wordt er gesteld dat het tot de goede manieren behoort dat de ene partij begrijpt dat de andere partij seksueel contact als oogmerk heeft. „Wanneer Debrett zijn imprimatuur geeft aan buitenechtelijke seks, dan weten wij dat de maatschappij van de vrije moraal zich inderdaad een blijvende plaats heeft verworven!” verklaarde de Herald.
„Bescherming” heeft averechts resultaat
◆ In korte tijd hebben steeds meer bevreesde Amerikanen zich van vuurwapens voorzien ten einde zich tegen misdaad te „beschermen”. Sommige voorvallen die vorige zomer plaatsvonden, illustreren wat de waarde is van een dergelijke „bescherming”.
● „Moet ik hieraan trekken?” vroeg een driejarige kleuter in een voorstad in Maryland aan zijn moeder terwijl hij speelde met de .357 magnum die zijn vader voor „bescherming” had gekocht. In plaats dat het wapen de moeder beschermde, kreeg zij door de hand van haar verbijsterde kind een kogel in de borst. In kritieke toestand werd zij naar een ziekenhuis in Baltimore gebracht.
● Een gescheiden vrouw in Chicago kocht een .22 revolver om zichzelf en haar drie zoons te „beschermen”. Zij liet haar zoon van 13 zien waar het wapen verstopt lag, voor het geval inbrekers hun woning zouden binnenkomen wanneer zij er niet was. Omdat de jongen geluiden hoorde in het souterrain, haalde hij het vuurwapen te voorschijn. Het bleek hun hond te zijn. Hij ging toen in de zitkamer het wapen zitten laden en ontladen. „De haan van de revolver was gespannen”, vertelde rechercheur James Houtsma van de politie in Chicago, „en hij besefte kennelijk niet hoe weinig druk op de trekker voldoende was om het wapen af te vuren.” Het 10-jarige broertje van de jongen werd in de borst geraakt en gedood.
● „Schiet eerst en stel daarna pas vragen”, was het advies dat een bejaarde vrouw van haar man had gekregen ten aanzien van de wijze waarop zij moest handelen wanneer inbrekers hun huis in de Bronx (New York) zouden binnendringen. Dat deed zij, en het kostte hem zijn leven. Hij was na een middagdutje opgestaan om wat afval weg te gooien. Zijn vrouw die in een andere kamer had liggen slapen, dacht dat haar man nog in bed lag en ’schoot eerst’ toen zij vaag iemand op zich af zag komen. Haar man met wie zij 40 jaar getrouwd was geweest, had het pistool gekocht voor „bescherming” nadat er tweemaal in hun woning was ingebroken.
Veiligheidsrecord voor luchtverkeer
◆ Op 30 juli 1971 kwam een Japans verkeersvliegtuig met 162 inzittenden hoog boven Noord-Japan in botsing met een lesvliegtuig van de zelfverdedigingsluchtmacht. Alle 162 personen aan boord van het verkeersvliegtuig kwamen om het leven. Na die ramp heeft Japan zijn voorzieningen voor de veiligheid van het luchtverkeer verbeterd. Wat is daarvan het resultaat geweest? In een periode van meer dan tien jaar zijn in Japan in het burgerlijke luchtverkeer geen dodelijke slachtoffers gevallen en het land heeft hiermee een wereldrecord gevestigd. Regeringsfunctionarissen berichten echter dat het in het luchtruim boven Japan erg druk wordt. Zij wijzen erop dat in de afgelopen zeven jaar ten minste 50 gevallen zijn gerapporteerd waar het bijna tot een botsing is gekomen. Het zal een voortdurende waakzaamheid vergen om dit voortreffelijke record van veiligheid in het luchtverkeer te handhaven.
Misdaad in Japan enorm gestegen
◆ Japan mag dan de houder van een wereldrecord zijn ten aanzien van de veiligheid van zijn commerciële luchtverkeer, op de grond staan de zaken er niet zo rooskleurig voor. De politie berichtte vorig jaar een absoluut hoogtepunt in het aantal misdrijven. Dit cijfer ligt 8,1 procent hoger dan voor dezelfde periode in 1980. Statistieken laten zien dat de jeugdmisdaad sneller toeneemt dan het voorgaande jaar — en 1980 was in dat opzicht al het slechtste jaar sinds 35 jaar, ofwel sinds de Tweede Wereldoorlog.