Herdershonden op de Britse heuvels

Door Ontwaakt!-correspondent op de Britse Eilanden

IS DE herdershond in deze moderne tijd, waarin machines veel traditionele methoden van het boerenbedrijf verouderd hebben gemaakt, dezelfde weg gegaan als het werkpaard? Kan de een of andere efficiënte machine het werk beter doen dan een hond? Wie kunnen deze vragen met meer autoriteit beantwoorden dan de schaapherders zelf?

Eén Britse schaapherder leidt zijn fokkerij nu helemaal alleen, met de hulp van slechts één hond, terwijl vroeger drie mannen daar een dagtaak aan hadden. Een schrijver die het weiden van schapen in heuvelachtig gebied beschrijft, vertelt dat als 20 atleten ’s morgens vroeg eropuit gestuurd zouden worden om schapen bij elkaar te brengen, zij voor het vallen van de avond nog niet gepresteerd zouden hebben wat één goed getrainde hond kan doen. In het boek „I Bought a Mountain” (Ik heb een berg gekocht) wordt verteld „Heuvelland zou zonder honden waardeloos zijn . . . Op de Dyffryn zouden volgens mij honderd man nog niet zonder hulp schapen bijeen kunnen brengen. Met honden erbij kunnen dertien man het klaarspelen.”

Veel hangt af van de aard van het land dat beweid wordt. Maar wat voor terrein het ook is, de schaapherders zijn het erover eens dat een goed getrainde herdershond beslist niet uit de tijd raakt.

De herdershond speelt een rol in vele facetten van de schapenfokkerij. Hij is onmisbaar wanneer de schapen geschoren of ’gedipt’ moeten worden, als een bepaald schaap afgezonderd moet worden om een merkteken of een injectie te krijgen, als een aantal schapen van de rest gescheiden moet worden, en als een ooi ertoe gebracht moet worden een lam te zogen dat niet van haar is.

Honden zijn ook speciaal waardevol gebleken bij het terugvinden van schapen die onder hoge bergen opgewaaid sneeuw bedolven zijn geraakt. In Derbyshire, Engeland, raakte een schapenfokker gedurende een bijzonder slechte winter meer dan 700 schapen kwijt. Maar zijn hond kreeg het voor elkaar om ongeveer 500 schapen terug te vinden. Het dier presteerde het drie schapen te vinden die twee meter diep bedolven lagen onder sneeuw die als steen zo hard geworden was. Ze waren meer dan acht weken bedolven geweest, en om in leven te blijven hadden ze al de wol van elkaars rug afgevreten.

Wanneer het om trouw en volharding gaat, is het verhaal van Tip beslist onovertroffen. Gedurende de strenge winter van 1953 in het bergachtige Peak District van Derbyshire ging Tip met haar baas naar buiten de sneeuw in, maar ze keerden geen van beiden terug. Er werden zoekacties gehouden, maar ten slotte gaf men alle hoop op. Vijftien weken later, toen herders hun schapen ver in de velden aan het bijeenbrengen waren, vonden zij het dode lichaam van de man met de uitgemergelde Tip nog levend aan zijn zijde. Haar baas was klaarblijkelijk van uitputting bezweken, maar Tip had geweigerd hem te verlaten.

Gehoorzaamheid wordt goed geïllustreerd door het verhaal van Jed. Op een dag was haar baas samen met haar en twee puppies die in opleiding waren, de schapen aan het weiden. Hij zond Jed de hei over om enkele schapen naar een hek daar in de buurt te brengen. Terwijl Jed haar werk ging doen, sprongen de puppies plotseling de weg op, voor een naderende vrachtwagen. De herder redde het leven van de hondjes, maar raakte door de aanrijding zelf buiten bewustzijn en moest naar het ziekenhuis worden gebracht, waar hij later stierf. Dit gebeurde omstreeks twee uur ’s middags. In de verwarring vergat men de honden, totdat de zoon van de herder om een uur of vijf naar ze vroeg. Het bleek dat de puppies naar een herberg in de buurt waren gebracht. En waar was Jed? Men vond haar bij de schapen, waar ze wachtte totdat haar baas het hek zou opendoen.

Twintigste-eeuwse herders leven in het ruimtevaarttijdperk, maar toch achten zij hun honden van grote waarde, net als de bijbelse patriarch Job, die vol lof over de ’honden van zijn kudde’ sprak. — Job 30:1.