Word niet het slachtoffer van valsemunterij!

HET is bijna sluitingstijd en voor de kassa’s van de plaatselijke supermarkt hebben zich lange rijen gevormd. Een vermoeide caissière bekijkt de man die voor haar staat nauwelijks. Hij koopt slechts een kleinigheid, maar betaalt met een briefje van honderd.

„Hebt u niet kleiner?” vraagt zij. „Het spijt me,” antwoordt hij, „dat is alles wat ik heb.” Met een zucht werpt zij een blik op de rijen klanten en haast zich om het biljet te wisselen, verlangend als zij is om haar rij snel af te werken.

Deze caissière weet het niet, maar zij heeft zojuist een vals honderdje aangenomen van iemand die heel professioneel vals geld inwisselde. Zij is even zeker van ƒ 100 beroofd als wanneer haar klant haar dat bedrag onder bedreiging met een vuurwapen afhandig had gemaakt. Tegen de tijd dat men bij de bank tussen het geld van de supermarkt het valse biljet herkent en weigert het te accepteren, is het te laat om zich nog te herinneren van wie het afkomstig was.

Sinds de uitvinding van het papiergeld door de Chinezen — ongeveer in de tijd van Karel de Grote — bestaat er ook valsemunterij, het maken van vals geld. Sindsdien, zo zeggen deskundigen, is „ieder bankbiljet van ongeacht welk land” nagemaakt. Tegenwoordig draagt valsemunterij beslist een internationaal karakter. Ja, sommige van de prachtigste nepdollars worden in Hong Kong gemaakt!

De internationale politieorganisatie Interpol werd in de eerste plaats opgericht om op wereldomvattende schaal de strijd tegen valsemunterij te organiseren. Die strijd is nog geenszins gestreden. Over de hele wereld wordt het risico steeds groter dat u opgescheept komt te zitten met vals geld, ongeacht of uw plaatselijke munteenheid nu de gulden, het Britse pond, de Amerikaanse dollar of de Japanse yen is. Waarom? De belangrijkste oorzaak is de technologie.

Gevaarlijk goede kopieermachines

Vroeger vereiste het maken van valse bankbiljetten de diensten van een talentvol tekenaar en graveur die de drukplaten moest maken die nodig zijn voor het vervaardigen van vals geld. Tegenwoordig kan iedereen op een kantoorkopieermachine al een primitieve vervalsing maken. In Michigan (VS) werd een veertienjarige knaap gearresteerd die dit deed. Hij stopte zijn valse dollars in wisselautomaten. (De wisselautomaten zijn aangepast zodat de truc niet meer lukt.) Het hoeft dus geen verbazing te wekken dat de overheid in de Verenigde Staten zich met een „Kom niet in de verleiding”-programma richt tot kantoorpersoneel dat toegang heeft tot kopieerapparaten die kopieën van hoge kwaliteit leveren.

’Maar mij zouden ze nooit voor de gek kunnen houden met fotokopieën van geld uit een kopieermachine!’ protesteert u wellicht. Wees daar niet te vast van overtuigd. Tien jaar lang heeft de politie geprobeerd een Newyorkse valsemunter te pakken te krijgen wiens produkt zo armzalig was dat het soms voor toneelgeld werd aangezien! Hij maakte zelfs een spelfout in de naam van George Washington, wiens beeltenis op het biljet voor komt. Hoe kon hij zo’n armzalige imitatie in omloop blijven brengen? Hij vervalste biljetten van één dollar en mensen namen nooit de moeite om ze te bekijken.

BEKIJK uw geld!

Het is zoals een politiespecialist zei: „Ongeacht wat voor geldsoort mensen gebruiken, ze bekijken hun geld gewoon niet vaak genoeg.” Valsemunters rekenen daarop. Als u de gewoonte ontwikkelt het geld dat mensen u geven, een kort moment aandachtig te bekijken, is het onwaarschijnlijk dat u zich ooit vals geld in handen laat stoppen. Waarop moet u letten?

„Het verrassende is”, zegt een deskundige, „dat men een biljet vaak het beste op echtheid kan controleren door zich er met behulp van het gezichtsvermogen en de tastzin een algemene indruk van te vormen. Mensen herkennen valse biljetten vaak zonder precies te weten hoe zij dit doen.”

Met andere woorden, de gewoonte aankweken om naar echt geld te kijken, is uw beste training om vals geld te herkennen. Wat de geldsoort van uw land ook is, u kunt een „gevoel” ontwikkelen voor wat echt is. Als u dan ooit vals geld ontvangt, ziet het er gewoon niet echt uit. Wellicht vóelt het bovendien niet echt aan. Valsemunters hebben ook erg veel moeite met het namaken van het papier dat de meeste landen gebruiken.

Koestert u argwaan, leg dan eenvoudig het dubieuze biljet en een echt naast elkaar onder een goede lamp. De meeste valse bankbiljetten kunnen een dergelijke vergelijking niet doorstaan.

Vanwaar het verschil?

„U kunt het verschil zien,” zei een deskundige van de Amerikaanse Geheime Dienst, „omdat de meeste bankbiljetten gedrukt worden van platen die met uiterste precisie door bedreven vakmensen en tekenaars zijn gegraveerd. Die platen geven duidelijke, scherpe lijnen die tot in elk detail exact zijn. De meeste platen voor valse biljetten daarentegen worden met behulp van een fotografisch proces vervaardigd waarbij zuren worden gebruikt om de lijnen op de plaat te etsen. Deze met behulp van zuren geëtste lijnen zijn gewoon niet zo scherp en duidelijk als de gegraveerde lijnen.”

Hoewel ontbrekende, gebroken, of vage lijnen op een vals bankbiljet door een vergrootglas aan het licht zouden worden gebracht, zouden de meeste mensen zelfs met het blote oog zien dat de kwaliteit van de vervalsing niet zo hoog is als die van een echt biljet. Er zijn nog meer dingen waardoor vals geld zich kan verraden. Zo is er bijvoorbeeld het nummer — valse bankbiljetten hebben vaak allemaal hetzelfde nummer, of het nummer staat niet helemaal op de juiste lijn. Valse bankbiljetten zijn waarschijnlijk ook nieuw en stug. Uiteindelijk heeft de persoon die ze wil afzetten, ze splinternieuw gekocht, en u bent misschien de eerste die het biljet dat hij aan u geeft, in handen krijgt.

Waar wordt het valse geld aangeboden?

Verwacht niet dat iemand die valse bankbiljetten in omloop brengt, nerveus is of een onbetrouwbare blik heeft. Deze persoon hoeft er echt niet als een misdadiger uit te zien. Hij, of zij, is waarschijnlijk een ’professional’ die grote aantallen biljetten inkoopt voor ongeveer de helft van de nominale waarde, en dan naar mensen zoekt die ze zonder iets te vermoeden zullen accepteren. Waar kiest hij bij voorkeur zijn werkterrein?

Benzinestations, restaurants, supermarkten, bars, warenhuizen en slijterijen zijn allemaal erg geliefkoosd. In tegenstelling tot de geoefende kassiers bij banken letten de caissières in deze zaken gewoonlijk niet op vals geld. Bovendien is het niet ongewoon dat klanten van dergelijke zaken voor kleine aankopen met groot geld betalen. Vaak staan er lange rijen, hetgeen de vermoeide caissières extra onder druk zet en hen ertoe verlokt om dan maar niet ieder biljet snel even goed te bekijken. Als u in zo’n zaak werkt, let dan op! Wees vooral op uw hoede voor splinternieuw papiergeld in grotere coupures dat u van vreemden krijgt.

Dorpswinkels en andere centra op het platteland raken steeds meer in bij degenen die vals geld kwijt willen, omdat zij — terecht — het idee hebben dat winkeliers daar minder argwanend zijn dan hun collega’s uit de stad. Het is interessant dat er in het bijbelboek Spreuken praktische raad voor winkelpersoneel kan worden aangetroffen, namelijk: „Iedereen die onervaren is, hecht geloof aan elk woord, maar de schrandere geeft acht op zijn schreden” (Spr. 14:15). Deze raad is evengoed van toepassing op bankbiljetten als op louter woorden!

Wat u het beste kunt doen

Als u een vals bankbiljet ontdekt, is uw eerste reactie wellicht om het verontwaardigd terug te geven aan uw klant. Natuurlijk zal de klant, zelfs als hij of zij heel bewust vals geld probeert in te wisselen, zich geschokt betonen en zijn onschuld betuigen — en als hij te kwader trouw is, zal hij zo spoedig mogelijk de zaak verlaten en het bewijsmateriaal meenemen.

De meeste politieautoriteiten raden aan om in plaats daarvan een vals bankbiljet vast te houden en de politie te waarschuwen. U zou eenvoudig kunnen zeggen: „Neemt u mij niet kwalijk, maar ik moet dit biljet even door de bedrijfsleider laten controleren”, die dan door iemand de politie kan laten bellen.

Houd echter in gedachte dat degene die vals geld in verkeer brengt, een misdadiger en een dief is. Zo iemand zou gevaarlijk kunnen zijn al ziet hij of zij er niet gevaarlijk uit. Breng uw leven niet in gevaar door te proberen zo’n persoon die vastbesloten is om te vertrekken, tegen te houden. Concentreer u er in plaats daarvan op dat u een goed signalement van hem in uw geest prent en zo mogelijk ook inlichtingen kunt geven over zijn auto, met inbegrip van het nummer.

Schrijf naderhand, zo raadt de politie aan, uw initialen en de datum op het biljet, maar hanteer het verder zo min mogelijk daar er misschien nog vingerafdrukken van de misdadiger op staan. Daarna moet het biljet bewaard worden in een beschermende envelop totdat het aan de bevoegde autoriteiten overhandigd kan worden.

Zou het u werkelijk kunnen overkomen?

Zou u werkelijk met vals geld opgescheept kunnen worden als u niet op uw hoede bent? Ongetwijfeld. In de laatste tien jaar is de hoeveelheid in de VS gedrukt vals geld bijna verdrievoudigd, en de hoeveelheid die in werkelijkheid in verkeer is gebracht, is meer dan verdubbeld! Hoewel het waar is dat valsemunters zich hoofdzakelijk concentreren op het vervalsen van Amerikaanse dollars, is geen enkele geldsoort ervoor gevrijwaard.

Dus waarom er niet nu een begin mee gemaakt om de goede gewoonte te ontwikkelen het geld te bekijken dat de mensen u geven? Denk eraan speciaal op uw hoede te zijn voor nieuwe biljetten die u van vreemden krijgt. Wees ’schrander’ en houd in gedachte dat als u zorgeloos vals geld aanneemt, u zich laat bestelen.

Zelfs al neemt valsemunterij toe, u hoeft er niet het slachtoffer van te worden!