Uw kind onderwijzen door spel

DE EENENTWINTIG maanden oude Barbara zat op de vloer met haar bouwblokken. Toen ze klaar was, vertelde ze me dat ze de ark van Noach had gemaakt. Die avond voor het naar bed gaan legde ze weer vrolijk uit hoe ze de ark van Noach had gebouwd.

De dag daarop gingen we samen aan de slag met haar blokken en verscheidene van haar speelgoedbeesten en poppetjes. We bouwden de ark opnieuw en zetten de dieren erin, samen met Noach en zijn drie zoons, Sem, Cham en Jafeth.

Wij leerden samen door spel. Kinderen leren veel door spel. Zij leren door beweging, gesprekken en persoonlijke ervaring.

Als wij onze kinderen over Gods liefde onderrichten, moeten wij in gedachte houden hoe kinderen leren. De Heilige Schrift kan hun van kindsbeen af worden bijgebracht, zoals blijkt uit het geval van Timótheüs, een van de vroege christenen (2 Tim. 3:15). Onze kleintjes hebben een groot leervermogen, maar net als volwassenen leren en onthouden zij de dingen die zij interessant vinden, veel gemakkelijker.

De beste onderwijzers van het kind zijn z’n ouders. Zij kennen de instelling van hun eigen kind, zijn temperament zijn ontwikkelingsniveau en zijn mogelijkheden. Ouders weten het best hoe te onderwijzen binnen het raamwerk van zijn persoonlijke vermogen om te groeien. Jehovah heeft ouders de verantwoordelijkheid gegeven hun kinderen zijn wegen bij te brengen. — Spr. 22:6.

Er zijn veel manieren om de bijbel te onderwijzen. Door op tijden dat men gezellig samen is, door middel van vrolijke spelletjes de bijbel te onderwijzen, passen wij positief streng onderricht toe. Streng onderricht omvat niet alleen straf en berisping, maar omvat het gehele proces waardoor iemand tot een discipel wordt gemaakt. De bijbel leren kennen aan de hand van puzzels, plaatjes, spelletjes en uitbeelding van bijbelse gebeurtenissen, kan heel nuttig zijn.

Als u en uw kind beiden in een rustige stemming zijn en de geest openstaat om inlichtingen in zich op te nemen, is het opwindend voor uw kind wanneer u samen iets leest, vooral als het boek flink wat interessante plaatjes bevat. Mijn boek met bijbelverhalena is daar uitstekend geschikt voor. De plaatjes kunnen met een enkel woord worden uitgelegd als het kind zo maar wat door het boek bladert. Later zult u merken dat hij stopt bij zijn lievelingsillustraties om u het verhaal te verklaren. Als hij ouder wordt en beter in staat aandachtig stil te zitten, wilt u het verhaal misschien woord voor woord voorlezen. Wanneer u stopt voordat hij zijn belangstelling verliest, zult u bemerken dat hij een andere keer graag weer bij u komt zitten lezen.

Puzzels zijn ook een bron van onderwijs. Ze kunnen snel en goedkoop worden gemaakt van plaatjes die bijbelse gebeurtenissen of personen uitbeelden en die u uit oudere tijdschriften knipt die anders toch maar op een stapel in de kast gelegd zouden worden. De plaatjes kunnen op karton worden geplakt en dan tot legpuzzelstukjes worden geknipt of gesneden.

Poppenkastvoorstellingen waarvoor u oude sokken of wat speelgoed van uw kinderen gebruikt, kunnen enig zijn. Laat u niet ontmoedigen als uw kleine kinderen eerst niet geïnteresseerd schijnen te zijn. Probeer het een andere keer nog eens. Het kan zijn dat ze eerst alleen maar heel eventjes zullen zitten kijken, waarna ze al heel snel zullen trachten u de pop afhandig te maken. Al gauw echter zullen ze leren dat als ze lang genoeg blijven zitten en kijken, er zich een prachtig verhaal voor hun ogen zal ontvouwen.

Hier volgen enkele suggesties voor degenen die er plezier in hebben actief met hun kinderen te spelen. Misschien wilt u eens proberen wat speelgoed in de badkuip of in het badje in de tuin te zetten om Mozes te spelen bij zijn doortocht door de Rode Zee of Paulus als hij schipbreuk lijdt.

De kleine barmhartige Samaritaan kan die arme mama verbinden; of mama kan de arme kleine reiziger verbinden en hem dan op papa’s rug zetten om naar de herberg gebracht te worden.

Bij een andere gelegenheid worden de dekens naar de huiskamer gehaald om een tent te maken; u zou Paulus kunnen spelen die tenten maakt of een Israëliet tijdens het loofhuttenfeest.

Buiten kunnen de spelletjes wat wilder worden. Bijvoorbeeld het Beloofde Land verspieden, uit Rachabs raam ontsnappen in de streek van Jericho, David in het land van de Filistijnen toen hij net deed of hij gek was, of Paulus die in een mand over de muur in Damaskus wordt neergelaten.

In de zandbak kunnen de muren van Jericho worden gebouwd en dan, nadat er met wat speelgoed om de muren heen is gemarcheerd en er hevig getoeterd is op speelgoedtrompetten, kan er een luide schreeuw worden gegeven en worden de muren omgeduwd.

Een aanmaning om voorzichtig te zijn vinden wij echter in Efeziërs 6:4. Wij willen onze kinderen niet irriteren. Het zou vooral droevig zijn als wij het leren kennen van de bijbel tot een irriterende belevenis zouden maken. Wij moeten onszelf daarom oprecht onderzoeken. Vraag uzelf af: „Zou ik me door het spelen van deze spelletjes opgelaten voelen en zou het tot frustratie en prikkelbaarheid tegenover m’n kinderen leiden? Zou ik me eerder geneigd voelen ze te dwingen dan van het spel te genieten?” Als dat zo is, dan is het wellicht beter naar andere mogelijkheden te zoeken. In plaats van zelf het spel te spelen, kunt u opgewekt voorstellen dat uw kinderen het spelen. Als bijvoorbeeld de dekens omhooggaan voor tenten, zou u kunnen zeggen: „Paulus maakte tenten, net als jullie.” De spelletjes zullen ook minder frustrerend zijn als u, voordat u met uw kleintjes begint, diep hebt nagedacht over wat u wilt uitbeelden en hoe u het zult gaan doen.

Indien u plezier hebt in handenarbeid en uw kinderen oud genoeg zijn om mee te doen, ligt er nog een weg voor u open om de bijbel te onderwijzen. Poppen kunnen worden gemaakt van papier-maché, hout of lappen en dan worden aangekleed zoals het hoort. Simson kan zeven vlechtjes krijgen, Saul kan lang zijn, Absalom krijgt heel veel haar, Aäron wordt in een priesterkleed gestoken. U kunt een stoffen vis met Jona in z’n bek maken, of een voerbak voor vogels in de vorm van de ark van Noach. Al deze dingen kunnen een springplank zijn voor de uitleg van belangrijke bijbelse waarheden.

Alledaagse dingen kunnen met de bijbel in verband worden gebracht. Dieren die we op boerderijen in de buurt of in dierentuinen zien, kunnen worden gebruikt. Hebben we een ezel gezien, dan kunnen we een paar opmerkingen maken over Jezus’ intocht in Jeruzalem op een ezel, of over de ezel van Bileam die sprak. Als uw kind slangen ziet of schapen of kikkers, denk er dan aan dat ook die in de bijbelse verslagen worden genoemd. Wanneer u de lichten uitdoet, als het bedtijd is, zou u kunnen zeggen: „Als het nu eens de hele dag zo donker was? Jehovah heeft Egypte zo donker gemaakt bij een van de tien plagen.” Als uw kinderen het verslag al kennen, zal het hun stof tot nadenken geven voordat zij in slaap vallen. Kennen zij het nog niet, lees het dan eens samen.

Bij de supermarkt kan een olijf of een granaatappel of een komkommer worden gebruikt, vooral als u graag kleurrijke bijbelse verhalen vertelt.

Op al deze manieren en nog veel meer die u kunt bedenken, kunt u de vermaning van de Schrift in Deuteronomium 6:6, 7 in praktijk brengen: „Deze woorden, die ik u heden gebied, moeten op uw hart blijken te zijn; en gij moet ze uw zoon inscherpen en erover spreken wanneer gij in uw huis zit en wanneer gij op de weg gaat en wanneer gij neerligt en wanneer gij opstaat.”

[Voetnoten]