Keus uit meerdere remedies
HET vaste besluit om te vermageren kan tot uitersten leiden. In gevallen van ernstige vetlijvigheid is een moderne therapie de kaken van de patiënt aaneen te naaien. Op deze wijze is een dwangmatige eter genoodzaakt zichzelf uitsluitend met vloeistoffen te voeden.
Nog weer drastischer is een operatie waarbij een groot deel van de dunne darm en een deel van de dikke darm wordt ’kortgesloten’. Voedingsstoffen worden door de wand van de darmen geabsorbeerd. Deze operatieve ingreep betekent dus dat voedsel het lichaam passeert zonder opgenomen te worden. Gelukkig is deze operatie gewoonlijk omkeerbaar. Maar in weerwil daarvan is aan deze ingreep toch nog een sterftecijfer van vijf percent verbonden.
Geneesmiddelen en vermageringspillen
Direct na de Tweede Wereldoorlog werden op grote schaal amfetaminen gebruikt om eetlust te doen afnemen. Maar de situatie is heel sterk veranderd. Een werkgroep, in 1967 ingesteld door de British Medical Association, rapporteerde: „Deze geneesmiddelen dienen zo veel mogelijk vermeden te worden bij de behandeling van vetzucht.” Waarom? Omdat amfetaminen tot ernstige verslaving kunnen leiden en vaak schadelijke bijwerkingen hebben.
In recentere jaren zijn middelen ontwikkeld die algemeen als „anorectica” bekendstaan. Maar vele personen zijn hierin bitter teleurgesteld. Ze worden geadverteerd als middel om de lichaamsweefsels ertoe aan te zetten meer glucose te gebruiken zodat er zich minder vet ophoopt. Zijn ze doelmatig? Een Britse arts, Dr. Michael Spira, bericht: „De bewijzen dat dit werkelijk gebeurt, zijn niet erg overtuigend.”
Wat valt er over „vermageringspillen” te zeggen? Sommige van de hierbovengenoemde middelen behoren tot deze categorie. Ook wordt de markt overspoeld met pillen van alle soorten en afmetingen die stoffen bevatten als klierextracten, vitaminen, methylcellulose, hormonen — of eenvoudig enkel laxeermiddelen! De keus aan pillen is inderdaad groot, maar hoe doelmatig ze nu werkelijk zijn voor een algemene behandeling voor gewichtsvermindering is een allerminst uitgemaakte zaak.
Lichaamsbeweging?
Ligt het antwoord op het probleem van gewichtsvermindering in lichaamsbeweging? Tot op zekere hoogte, ja. Per slot van rekening leven wij in een maatschappij die helemaal op arbeidsbesparing ingesteld is. De mogelijkheid energie te verbruiken in iets gewoons als traplopen vervalt vaak omdat men de lift neemt. Even naar de winkels lopen, en zelfs naar en van school, is ingeruild tegen een ritje. Apparaten nemen veel van het energieverbruik van het huishoudelijke werk over. Ook vergt een zittend beroep weinig fysieke inspanning. In vele landen is de algemene situatie tegenwoordig dat lichamen te weinig gebruikt worden, spieren slap worden en veel van de energie die het lichaam toegevoerd krijgt, in vet wordt omgezet.
Om het evenwicht te helpen herstellen, komen er van tijd tot tijd allerlei ideeën op de markt. Een aantal jaren was de „hoelahoep” zo’n rage die de vetrolletjes rond het middel moest wegwerken. Hometrainers waarop men kan roeien of fietsen, vibrerende massage-apparaten en een hele menigte andere uitvindingen waarbij touwen en katrollen toegepast worden, kunnen worden aangeschaft of in clubs of gezondheidsklinieken gebruikt worden.
Een zeer populaire vorm van lichaamsbeweging is tegenwoordig „jogging”. Het kan echter zeer gevaarlijk zijn wanneer iemand die aan vetzucht lijdt, heel fanatiek lichaamsbeweging gaat nemen. Zelfs voor een actief persoon is het riskant om met joggen veel van zichzelf te vergen zonder dat geleidelijk op te bouwen. Voor personen die niet in de conditie zijn om te joggen, kan een stevige wandeling goed zijn — maar zie het feit onder de ogen dat iedere dag een anderhalve kilometer meer lopen toch maar minder dan een pond gewichtsverlies per maand zal opleveren! Het is echter zonder meer duidelijk dat lichaamsbeweging helpt om gewicht te minderen aangezien elke lichamelijke inspanning betekent dat er calorieën worden verbruikt in plaats dat ze als vet in het lichaam worden opgeslagen.
Het algemene beeld is dat vele voorstanders van de verschillende bestaande methoden van gewichtsvermindering het op essentiële punten niet met elkaar eens zijn. Is er geen enkel punt van overeenkomst in het doolhof van vermageringsremedies? Ja, er is er een.
Het kernpunt
„Corpulentie komt door te veel eten.” Die zes kernachtige woorden worden in het boek This Slimming Business van John Yudkin, emeritus hoogleraar in de voedingsleer aan de universiteit van Londen, een aantal keren herhaald.
Met uitzondering van een zeer klein percentage gevallen kan overgewicht worden verholpen door de hoeveelheid opgenomen voedsel aan te passen. Personen die willen vermageren, moeten minder calorieën tot zich nemen — hetzij door minder te eten of door calorierijke etenswaren zoals zoetigheid te mijden. Als u in verband met een te zwaar gewicht een doktersadvies zoekt, zal de arts u waarschijnlijk een of andere vorm van dieet aanbevelen die u in staat stelt een hoeveelheid calorieën op te nemen die in overeenstemming is met uw verbruik van energie. In het begin kan echter een strengere vorm van dieet nodig zijn om uw gewicht te verminderen tot de grens die voor uw lengte, leeftijd en postuur geldt. Deze getallen kan men gemakkelijk te weten komen uit de tabellen van levensverzekeringsmaatschappijen of uit boeken of tijdschriften over vermageringsdiëten.
Er bestaat een grote verscheidenheid aan diëten. Een vegetarisch dieet zal uiteraard duurder zijn (tenzij u uw eigen groente en fruit verbouwt), en dat geldt ook voor een dieet dat rijk is aan eiwitten. Houd ook in gedachte dat speciaal „dieetvoedsel” gewoonlijk duurder en van twijfelachtige waarde is, tenzij als tijdelijke aanvulling op het voedselpakket. Hoed u voor elk dieet dat in ’ijltempo’ vermagering bewerkt. Dergelijke methoden kunnen bijzonder gevaarlijk zijn en tot ernstige gezondheidsproblemen, zoals maagzweren, leiden.
Enkele praktische wenken
Een manier om de hoeveelheid voedingsenergie die u tot u neemt, te minderen is nota te nemen van alles wat u elke dag eet, met inbegrip van alle hapjes tussendoor. Stel de totale calorische waarde vast van alles wat u eet en drinkt. Oefen uzelf erin te herkennen wat de waarde van voedsel is en maak dan plannen iedere dag systematisch te minderen. In deze benadering ligt een probleem opgesloten. Hoed u ervoor te zeer in de hele onderneming op te gaan. Het kan u beroven van tijd die u voor andere dingen nodig hebt.
Velen vinden het tellen van calorieën veel te vermoeiend en verliezen al gauw hun belangstelling. Een veel eenvoudiger methode om gewicht te verliezen is door te gaan met uw normale voedsel en te genieten van wat u eet, maar er minder van te eten. Eet in plaats van drie sneetjes brood nu twee boterhammetjes. Neem een aardappel minder. In plaats van twee schepjes suiker in uw thee of koffie neemt u er een. Als u iedere dag vijf kopjes van deze dranken neemt, betekent dat een vermindering van ongeveer 1000 calorieën per week — geen geringe besparing! Let er vooral op ’s avonds minder calorieën tot u te nemen omdat uw fysieke activiteit dan gewoonlijk beperkt is. Verwacht geen opzienbarende resultaten met deze benadering. Maar over een langere tijdsperiode genomen zult u langzaam gewicht verliezen — en dat is de beste manier om te vermageren.
Een dergelijke benadering is in overeenstemming met de bijbelse raad ’te eten en te drinken met verheuging’, maar ’overmatig eten en overmatig drinken’ te vermijden vanwege de nadelige uitwerking van een dergelijke handelwijze, niet alleen fysiek, maar ook ten aanzien van iemands reactie op belangrijke geestelijke aangelegenheden van het leven. — Pred. 9:7; Luk. 21:34.
Op dit punt van onze bespreking kan het ook nuttig zijn om aandacht te schenken aan enkele tips die in bepaalde gevallen bruikbaar zijn gebleken. Eet alleen wanneer u honger hebt. Zo nu en dan een licht hapje te gebruiken in plaats van een complete maaltijd, zal u geen kwaad doen. Blijf van de borrelhapjes, zoutjes en pinda’s af wanneer u tv kijkt, zit te lezen of gewoon met vrienden zit te praten. Als u ongeveer een half uur voor een maaltijd iets drinkt, vermindert u daarmee uw eetlust enigszins, en bij de maaltijd een weinig te drinken draagt ertoe bij dat u zich verzadigd voelt met minder voedsel. Grondig kauwen geeft u meer voldoening van uw eten en u zult merken dat wanneer u dat doet, u ook weer minder eet. Gun u de tijd van uw maaltijden te genieten. Langzaam eten kan u helpen overtollig vet kwijt te raken. Dr. Theodore Van Itallie, een specialist op het gebied van vetzucht, vertelde in een interview dat werd gepubliceerd in Psychology Today: „De snelheid van eten kan ook een rol spelen. Er zijn mensen die hun maaltijden heel snel naar binnen schrokken. Sommige onderzoekers geloven dat als u uw voedsel opschrokt, het mechanisme dat u zou gaan seinen dat u verzadigd bent en dat het tijd is om te stoppen, geen gelegenheid heeft om in actie te komen.”
Wilskracht en zelfbeheersing zijn essentieel als iemand enig resultaat wil boeken met vermageren. Alleen maar over het probleem te lezen of artsen te raadplegen kan nooit een vervanging bieden voor de inspanning die van u wordt gevraagd.
[Illustratie op blz. 9]
VERMAGERINGSPILLEN
[Illustratie op blz. 9]
LICHAAMSBEWEGING
[Illustratie op blz. 11]
MINDER ETEN