Een blik op de wereld
Valse beschuldiging herroepen
◆ Vorig jaar november citeerde het tijdschrift U. S. News & World Report Robert Kerwick, inspecteur der belastingen voor Hardenburg in de Amerikaanse staat New York, die zou hebben beweerd dat „een door Jehovah’s Getuigen beheerde boerderij van 8000 acre [ruim 3200 hectare] het voedsel dat wordt verbouwd, aan staatsinstellingen kan verkopen tegen lagere prijzen dan gewone boeren in rekening brengen, omdat ze [als organisatie zonder winstoogmerk] belastingvermindering krijgt”.
De uitgave van 23 april 1979 van het tijdschrift erkende onder het kopje „Correctie” echter de onwaarheid van de gepubliceerde verklaring en merkte op dat het „bestuursorgaan voor Jehovah’s Getuigen in de VS zegt dat de verklaring in [het op 6 nov. 1978 verschenen artikel:] ’Voor velen zijn er forse winsten weggelegd in „Organisaties zonder winstoogmerk”’ niet op waarheid berust omdat de door het genootschap beheerde boerderij in Ulster County, N.Y., geen voedsel in welke vorm dan ook aan wie maar ook verkoopt en de gewone boeren geen concurrentie aandoet. Het genootschap zegt dat in plaats daarvan de gehele opbrengst van de 1031 acre [ongeveer 417 hectare] grote boerderij wordt gebruikt om voedsel te verschaffen voor de 1800 vrijwillige werkers op het hoofdbureau”. — Bladzijde 6.
Russen en transfusie
◆ Het tijdschrift Soviet Life besprak recente vorderingen in de hartchirurgie door het gebruik van hypothermie, dat wil zeggen dat de temperatuur van de patiënt zo wordt verlaagd dat het hart kan worden stopgezet zonder dat gebruik gemaakt moet worden van apparatuur om het bloed te laten circuleren. In een interview met chirurg Jevteni Mesjalkin zei deze dokter: „We kunnen het hart nu 25 minuten stilzetten zonder dat er bloedcirculatie plaatsvindt en er schade aan de hersenen of de andere organen van het lichaam wordt toegebracht.” In het artikel merkt Soviet Life ook op dat „hypothermie de patiënt een bloedtransfusie bespaart”, ongetwijfeld zinspelend op de medische gevaren van deze behandeling.
„Bloedvervangingsmiddel”
◆ Japanse geleerden hebben een nieuw „bloedvervangingsmiddel „ontwikkeld dat naar zij beweren apen in staat stelt met nog slechts 2 percent van hun eigen bloed te blijven leven. Naar verluidt zijn ratten in leven gebleven terwijl dit vervangingsmiddel de plaats had ingenomen van 90 percent van hun bloed. Hun eigen bloed was binnen twee weken op natuurlijke wijze weer tot het normale peil hersteld. „Het voordeel van bloedvervangingsmiddelen boven transfusies met echt bloed”, zegt het verslag in Science News, „is dat vervangingsmiddelen kunnen worden toegediend zonder zich om de bloedgroep van de ontvanger te bekommeren, en dat er geen gevaar bestaat voor het overbrengen van ziekten.” Het verslag merkt op dat de gebruikte chemicaliën het vervangingsmiddel in staat stellen „meer zuurstof [te vervoeren] dan de normale concentratie rode bloedcellen”. Naar verluidt had de Japanse formule ook het voordeel dat de geselecteerde perfluorverbindingen die er in fijne emulsie in zijn opgelost, zich niet in het lichaam ophopen, zoals dat in het verleden het geval was bij andere soortgelijke vervangingsmiddelen op basis van perfluorverbindingen.
Bloedonderzoekingen zonder bloed
◆ Het Max Planck Instituut in de Duitse Bondsrepubliek heeft een methode ontwikkeld om het suiker-, vet-, alcohol- of urinezuurgehalte in het bloed te bepalen zonder de patiënt bloed te hoeven afnemen. Het onderzoek wordt verricht met behulp van een laserstraal. Naar verluidt kan deze techniek de concentratie van deze stoffen in het bloed nauwkeuriger bepalen dan de methoden die nu in gebruik zijn, zonder bloedverlies of onprettige nevenverschijnselen. En in Cleveland, in de Amerikaanse staat Ohio, is een maatschappij een instrument aan het maken dat oorspronkelijk in Denemarken werd ontwikkeld en het zuurstofgehalte in het bloed van een patiënt kan bepalen zonder een bloedmonster te namen. Het meet het gehalte door middel van een elektrode die op de huid is bevestigd en moet naar verluidt bijzonder geschikt zijn om te vroeg geboren baby’s te onderzoeken.
Het vergeten kwart van de aarde
◆ Wordt het probleem van de armoede in de wereld geleidelijk overwonnen? Directeur-generaal Edouard Saouma van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties antwoordde onlangs dat „armoede niet alleen in alle ontwikkelingslanden hardnekkig blijft voortbestaan, maar dat ze in de meeste van die landen op het ogenblik toeneemt”. Hij zei tot voedseldeskundigen uit meer dan 100 landen: „Het is een tragisch anachronisme dat meer dan één miljard mensen in de plattelandsgebieden in absolute armoede leven en gebrek lijden. Meer dan 450 miljoen mensen lijden aan ernstige ondervoeding.”
Nieuwe reuze-„wormen”
◆ In de Grote Oceaan woont op ongeveer 2400 meter diepte een voorheen onbekende wormensoort in zelfgemaakte, 3 meter lange kokers. De diepzeeduikboot Alvin bracht voor onderzoek een exemplaar naar boven, en geleerden zeggen dat het dier anatomisch zo ongewoon is, dat het misschien tot een volkomen nieuwe stam of basisafdeling van het dierenrijk behoort. Het dier heeft geen mond of ogen, en een conservator van het Smithsonian Instituut zegt dat delen van het zenuwstelsel van de worm „zonder precedent in het hele dierenrijk zijn”. De lange kokers waarin de schepselen wonen, worden blijkbaar in lagen gevormd door een stof die het dier afscheidt. Deze stof is naar verluidt zo hard dat ze zowaar „een scheermesje bot maakt”.
Machtige microben
◆ Meer dan 40 gebouwen in Pittsburgh in de Amerikaanse staat Pennsylvania zijn ernstig beschadigd, omdat het vaste gesteente onder de funderingen ervan uitzette. Hore is zo iets mogelijk? Het probleem is een microscopisch kleine bacterie. „Thiobacillus ferroöxidans knabbelt aan het pyriet dat in het leisteen wordt gevonden, en scheidt zwavelzuur uit”, zegt Science News. „Zwavelzuur reageert op zijn beurt met de kalk in het gesteente onder vorming van gipskristallen”, die groeien en „een druk [uitoefenen] van wel 700 kilogram per vierkante centimeter . . . wat ervoor zorgt dat het gesteente wordt opgeheven en uitzet”.
Groene ijsberen
◆ In de zomer van 1978 werden de ijsberen in de dierentuin van San Diego in Californië groen. Natuurgeleerden van de dierentuin en het Scripps Instituut voor Oceanografie vermeldden onlangs de reden voor deze ongewone kleurverandering. In plaats dat er groene algen op de pels van de beren groeiden, zoals eerst werd verondersteld, ontdekten zij dat de buitenzijde van hun haren betrekkelijk schoon was. De algen hadden zich binnenin de haren genesteld. „De stijve dekharen die de buitenste laag van de vacht vormen, zijn hol, en normaal gevuld met lucht om extra isolatie te bieden”, verklaart het tijdschrift New Scientist. „Maar bij de groene dekharen groeiden de algen op de plaats waar de lucht hoorde te zitten.” Een van de natuurgeleerden merkte op: „Het zijn gewoon groene lifters.”
Vitamine C en kanker
◆ De hoofdchirurg van het Torigai ziekenhuis in Fukuoka (Japan) beweert dat vitamine C het leven van terminale kankerpatiënten verlengt. Over een periode van vier jaar diende hij de vitamine toe aan 99 patiënten die opgegeven waren, waarbij hij dagelijks aan 44 personen 1,5 gram en aan 55 personen 29 gram gaf. „Tot begin augustus 1978 was de gemiddelde levensduur nadat met het toedienen van vitamine C was begonnen voor de tweede groep 201 dagen, maar voor de eerste groep slechts 43 dagen”, meldt The Daily Jomiuri van Tokio. Volgens de dokter leven vijf van de patiënten die een hoge dosis kregen, na drie jaar nog steeds. Naar verluidt komen zijn resultaten nauw overeen met die van de scheikundige en Nobelprijswinnaar Linus Pauling, die een jaar geleden aan een groep terminale kankerpatiënten in Schotland vitamine C toediende. Pauling beweert dat zij vier keer zo lang bleven leven als patiënten die de vitamine niet ontvingen.
1000 jaar oude boter
◆ Het Russische persbureau Tass meldt dat archeologen een grote aarden kruik met boter hebben ontdekt die naar zij beweren ongeveer 1000 jaar oud is. De boter lag bij haar ontdekking in de oude Centraal-Aziatische stad Aktobe op een diepte van ongeveer drie meter begraven en had naar verluidt dezelfde kleur en een even goede smaak als toen ze begraven werd. Tass verklaarde: „Het is een zeldzame vondst, die ons zal helpen verbetering te brengen in de methoden om natuurlijke vetten gedurende lange periode te bewaren.”
Ruimtekwaal?
◆ Russische biologen hebben bestudeerd welke gevolgen een langdurig verblijf in de ruimte op het menselijke lichaam heeft. Volgens Oleg Gazenko, leider van het Russisch Medisch Biologisch Researchinstituut, „is ontdekt dat sommige onschadelijke microben die in ieder menselijk lichaam aanwezig zijn, tijdens de omstandigheden van ruimtevluchten kunnen veranderen in ziekteverwekkende microben”. Zijn de microben, aangezien ze eerste „onschadelijk” waren, werkelijk „ziekteverwekkers” geworden, of zorgden de veranderde omstandigheden van hun menselijke gastheren ervoor dat ze schadelijk voor hen werden? Als het laatste het geval is, kan dit ons helpen te verklaren hoe, ook al werd ziekte niet door een liefdevolle God teweeggebracht, de val van de mens tot onvolmaaktheid de mogelijkheid openlaat dat anderszins goedaardige organismen veroorzakers worden van wat wij nu ziekte noemen.
Zonnevlekken bruinen slecht
◆ De ozonlaag in de atmosfeer van de aarde beschermt ons tegen ultraviolette straling, die naar men denkt het kwaadaardige melanoma, een dodelijke huidkanker, veroorzaakt. Dr. Michael Viola, van de universiteit van Connecticut, waarschuwde in het begin van dit jaar dat 1979 wel eens een gevaarlijk jaar voor zonliefhebbers kon worden, omdat door de huidige cyclus van toegenomen zonneactiviteit de ozonlaag dunner is geworden. „De wijze waarop u zich aan de zon blootstelt, maakt veel uit”, zei hij ook. „Het hele jaar door buitenshuis werken, schijnt niet zo gevaarlijk te zijn als wanneer u het grootste deel van de tijd binnen blijft en zo nu en dan in de zon gaat liggen bakken.” Zijn onderzoek wijst erop dat huidkanker het veelvuldigst voorkomt op de benen van vrouwen en de romp van mannen die het zich door hun bezigheden kunnen veroorloven lange periodes op het strand door te brengen.
Zien ze er weer been in?
◆ Dagelijks worden er in de heuvels die zo’n 160 kilometer van Johannesburg in Zuid-Afrika verwijderd liggen, honderden kilo’s beenderen gedeponeerd. Ambtenaren die zorg dragen voor de wildstand, voeren de beenderen aan in een poging de kapgier, een van ’s werelds zeldzaamste soorten, te redden. De lelijke vogels zijn naar verluidt aan het uitsterven omdat jagers de daar levende roofdieren op de vlucht hebben gedreven, zodat er voor aasvogels minder karkassen overblijven om zich mee te voeden. Oudere gieren slagen erin te blijven leven door klipdassen te eten, maar de beenderen van die kleine diertjes bevatten klaarblijkelijk niet genoeg calcium voor de opgroeiende baby-vogels. „Veel jonge vogels zijn gestorven nadat zij hun vleugels hadden gebroken die door het gebrek aan calcium in hun dieet broos waren geworden”, zegt het verslag in de Londense Sunday Express, „en de ouder-gieren begonnen er moeite voor te doen hun kroost met stukjes gebroken glas en porselein te voeden”, vaak met fatale gevolgen.
Jong begonnen
◆ Een verslag van United Press International uit Denver, in de Amerikaanse staat Colorado, meldt: „Een meisje van drie jaar, met haar zak vol juwelen, werd met haar tienjarige zusje gearresteerd in het huis waarin zij hadden ingebroken. De meisjes waren klaarblijkelijk het huis binnengekomen . . . door een keukenraam te breken, zeiden [politie]agenten.”