Een blik op de wereld

Verkeerde behandeling en bloed

◆ Het Amerikaanse rechtskundige tijdschrift Trial Lawyers Quarterly merkt op dat in tegenstelling tot wat men algemeen denkt, er maar weinig mensen schadevergoeding ontvangen voor medische nalatigheid tijdens hun behandeling. Ter voorkoming van zulk onrecht bevat het artikel het voorstel dat de gerechtshoven akkoord gaan met „een lijst van duidelijk omschreven, voor schadevergoeding in aanmerking komende gevallen” op chirurgische en andere medische terreinen, zodat niet iedere keer opnieuw aangetoond behoeft te worden dat een dergelijk geval vermeden had kunnen worden. Interessant is dat de voor chirurgie voorgesteld lijst, die door professor Clark Havighust van de Duke universiteit werd opgesteld, 29 „voor schadevergoeding in aanmerking komende gevallen” bevat, waarbij het bij ongeveer 10 percent gaat om fouten bij bloedtransfusies. Deze omvatten „reactie als gevolg van het toedienen van een verkeerde bloedgroep tijdens een transfusie”, „bacteriële infectie na een bloedtransfusie”, en „serumhepatitis na een bloedtransfusie”.

Bliksem op Venus?

◆ Toen op 21 december 1978 de Russische lander Venera 12 een zachte landing op Venus maakte, heeft dat, naar beweerd, een ontdekking opgeleverd die door sommige Amerikaanse geleerden „opwindend”, „fantastisch” genoemd is. „De afdaling vond plaats tijdens ’barre weersomstandigheden’”, aldus het verslag van het persbureau Tass. „Het groza [’onweer’] instrument registreerde tijdens de afdaling behoorlijk veelvuldige elektrische ontladingen in de atmosfeer. Nadat het toestel was geland, deed één zware ontlading de omgeving 15 minuten nagalmen.” Op aarde kan na een bliksemontlading de donder enkele seconden narommelen, maar geleerden staan versteld van een nagalm die wel 15 minuten duurt.

Nieuws over mammoetbaby

◆ Sovjetgeleerden waren opgetogen toen tijdens de zomer van 1977 in Siberië een goed bewaard gebleven, bevroren jong van een mammoet ontdekt werd. (Zie Ontwaakt! van 8 april ’78, blz. 29) Het officiële persbureau Tass bericht nu dat geleerden geloven dat bloedvergiftiging ten gevolge van infectie aan een poot de dood van de mammoet veroorzaakt heeft. Zij merkten echter ook op dat hij kort na zijn dood door een moddervloed begraven was. „Zo’n overstroming in ’t noorden van Siberië was voor de geologen een hele verrassing”, zei Tass. Al even onthutsend is het waarom er na de overstroming plotseling een strenge vorst intrad die het jonge dier zo goed geconserveerd heeft.

Veiliger rijden in Japan

◆ Gedurende acht achtereenvolgende jaren zijn in Japan de verkeersongelukken met dodelijke afloop in aantal gedaald: van 16.765 in 1970 tot ongeveer 8670 in 1978. Dit beantwoordt bijna aan het gestelde doel van de regering om de tol aan mensenlevens te verminderen tot de helft van het hoogtepunt van 1970.

Achter de vervolging

◆ De in Hamilton, in de Canadese provincie Ontario verschijnende Spectator bespreekt de vervolging van religieuze minderheden in Argentinië. Journalist James Neilson bericht: „Het voornaamste mikpunt van de regering vormen duidelijk de Jehovah’s Getuigen, wier weigering om aan wereldse symbolen zoals de vlag en het volkslied hulde te brengen, de supervaderlandslievende Argentijnse militairen doen sputteren van woede. . . .De weigering van de Jehovah’s Getuigen om wapens te dragen of tijdens de ontelbare patriottische ceremonies die door de autoriteiten georganiseerd zijn, de vlag te groeten, wordt praktisch als identiek aan collaboratie met een agressieve vreemde mogendheid beschouwd. Het feit dat de Getuigen ook geen wapens voor Brazilië en Chili zouden dragen en ook hun vlag niet zouden groeten, wordt als van geen belang geacht.”

Neilson van de Southam News Service zegt dat „voor zulke minderheden als de Jehovah’s Getuigen de naaste toekomst er in Argentinië somber uitziet”. Dan identificeert hij een andere kracht achter de vervolging, wanneer hij opmerkt: „Het ziet er niet naar uit dat de [rooms-katholieke] religieuze ijver van de regering aan het bekoelen is — het klerikale karakter van de regering wordt eerder sterker.”

Voogdij — welke ouder?

◆ „Hoe zwaar mag religie wegen bij de rechterlijke beslissing inzake een voogdijkwestie over een kind?” vraagt de American Bar Association Journal. De Journal citeert dan een onlangs genomen beslissing van het Hooggerechtshof van Missouri „die inhield dat een rechter inzake het voogdijschap over een kind geen beslissing kan nemen op basis van goedkeuring of afkeuring van de geloofsovertuiging, leer of leerstellingen van het geloof van een van beide partijen”. Deze uitspraak vormde een herroeping van de beslissing van een lagere rechtbank twee kinderen aan de vader toe te wijzen. Deze lagere rechtbank had voor haar beslissing als belangrijkste reden gehad dat ze de geloofsovertuiging van de moeder, een van Jehovah’s Getuigen, afkeurde. Het Hooggerechtshof verklaarde echter „dat de staat geen voorkeur voor een geloof dient te hebben, maar de beste belangen op het oog moet hebben van de kinderen wier voogdij zij bepaalt”.

Maagdelijkheid van studentes — abnormaal

◆ Vanwege de losse moraal die er tegenwoordig op de campus heerst, voelen veel studentes zich in deze tijd schuldig en beschaamd over het feit dat zij nog maagd zijn. Veel studenten-decanen berichten dat 20- tot 24-jarigen hen benaderen met klachten over verlies van eetlust, vermoeidheid, slapeloosheid en prikkelbaarheid. Na vraaggesprekken met de meisjes zei één raadgever over de doorsnee-patiënte: „Ze denkt van zichzelf dat ze enigszins abnormaal of zelfs gebrekkig is — niet alleen omdat ze geen voorbehoedmiddelen gebruikt, maar ook omdat zij niet de seksuele contacten met één of meer vriendjes heeft waarover zij de andere meisjes van haar studentenclub hoort vertellen.”

De buit samen delen

◆ Hoe christelijk is de gemiddelde winkelbezoeker die zijn kerstinkopen aan het doen is? Een aanwijzing komt uit Zuid-Afrika, waar een geldzak met ƒ 36.000 aan contanten scheurde toen dieven hem uit handen van de hoofdboekhouder van een zaak probeerden los te rukken. „Winkelbezoekers voegden zich bij de vijf of zes rovers en de boekhouder om het geld bijeen te graaien”, bericht het persbureau Reuter. De accountant wist ƒ 5360 te bemachtigen terwijl het winkelend kerstpubliek en de rovers er met meer dan ƒ 30.000 vandoor gingen.

Zwitserse horloges uit Hong Kong?

◆ Nog maar acht jaar geleden beheersten de Zwitserse horlogemakers 70 percent van de wereldmarkt. Nu is de verkoop tot onder de 30 percent gedaald. Men zegt dat de revaluatie van de Zwitserse franc en de concurrentie van goedkope digitale horloges tot de achteruitgang hebben bijgedragen. Naar verluidt verplaatst één maatschappij vanwege de hoge produktiekosten in Zwitserland een van haar elektronische afdelingen naar Hong Kong. Andere zullen dit voorbeeld misschien volgen. Deze bedrijfstak gaat zich nu ook op verschillende andere terreinen begeven zoals precisieapparatuur, pacemakers en elektronische brandmelders.

Een uitvlucht klaar voor de sabbat

◆ Een nieuwe weg naar Ramot loopt via een godsdienstige wijk in het noorden van Jeruzalem. De bewoners van die wijk beschouwen het als een ontwijding van de sabbat wanneer zij op die dag de weg gebruiken en maken er ernstig bezwaar tegen wanneer inwoners van Ramot dit doen. Toen dit niet hielp, hebben religieuze jongeren onlangs „op vrijdagavond en zaterdagmiddag auto’s met stenen bekogeld”, zegt de Jerusalem Post. Tientallen auto’s werden geraakt. „Een religieuze zegsman [werd] gevraagd hoe het te rechtvaardigen valt dat op de sabbat met stenen wordt gegooid”, bericht de Post. Hij antwoordde „dat dit door jongens onder de dertien jaar werd gedaan, op wie dergelijke rabbijnse geboden niet van toepassing zijn als de actie van de jongens een waardig doel dient”.

Russische volkstelling

◆ Een miljoen volkstellers zullen dit jaar de huizen van de sovjetburgers aan het bezoeken zijn in verband met de volkstelling die het land houdt. In plaats van de telling via de post te laten verlopen, zoals in sommige andere landen gebeurt, wordt elk huisgezin persoonlijk bezocht. Enkele geharde volkstellers zullen vele kilometers te voet moeten afleggen in bergachtige of nauwelijks bevolkte streken om geïsoleerde nederzettingen te bereiken in de wijde uitgestrektheid van de meer dan 10 miljoen vierkante kilometer toendra in het noorden van het land. Er zullen naar schatting een 260 miljoen Russen worden geteld.

Synthetische politieagent

◆ De staatspolitie van Idaho probeerde onlangs een unieke methode uit om mankracht te sparen. In plaats van elke dag wagens met agenten langs de weg te posteren om de snelheid van het verkeer af te remmen, kwamen zij tot de conclusie dat een auto met daarin een namaakpolitieagent — een geleende etalagepop — het even goed zou doen. Na de eerste dag van dienst kon de aanwezigheid van de met een uniformjasje geklede etalagepop een succes worden genoemd. Auto’s verminderden hun gemiddelde snelheid van 67 mijl (108 kilometer) per uur tot de maximumsnelheid van 55 mijl (89 kilometer) per uur wanneer zij de pop in de politieauto passeerden. Toch was Tom Proctor, de hoofdinspecteur van de staatspolitie, er niet helemaal gerust op. „Wij komen wel in een moeilijk parket wanneer hij gestolen wordt”, zei hij.

Duur onderwijs

◆ Privé-scholen in Tokio hebben hun schoolgeld gemiddeld met 40.000 yen (ƒ 400) verhoogd. Ouders kunnen nu voor elk op een privé-school ingeschreven kind verwachten voor één jaar gemiddeld 550.000 yen (ƒ 5500) te moeten betalen. Het maximale bedrag aan schoolgeld komt neer op 975.000 yen (ƒ 9750). Daar er een grotere kans is op een universiteit met alle eer van dien te komen, wanneer iemand zo’n privé-school bezoekt, maken veel gezinnen het tot een prestige-kwestie om hun kinderen te laten inschrijven, ook al is het wellicht gezien de economische omstandigheden van het huisgezin onverstandig.

Bestaat er dan helemaal geen barmhartigheid meer?

◆ Het jachtseizoen op herten is in Norristown in de Amerikaanse staat Pennsylvania begonnen met het harteloos afmaken van een drachtige hinde, die zich binnen een omheining in het dierenpark bevond. Het dier werd gewond door een kogel die in haar nek bleef steken. Er werden pogingen gedaan om het jong te redden. „Als ze het nog even volgehouden had, had ze het kalfje nog ter wereld kunnen brengen”, jammerde de beheerder van de dierentuin. Ook ontbrak er een reebok uit de dierentuin en er werd aangenomen dat hij gedood was. Ironisch genoeg was de dag daarvoor een foto van de zich achter de afrastering bevindende reebok in de krant verschenen met het onderschrift dat ten minste dit hert tijdens het jachtseizoen veilig zou zijn.