Gemaakt om eeuwig te kloppen
IN UW borstkas klopt een waarlijk verbazingwekkend, vuistgroot orgaan — uw hart. Ononderbroken pompt het bloed met levenonderhoudende voeding naar uw miljarden lichaamscellen. In het boek Your Heart schrijven artsen over deze pomp: „Ze is doeltreffender dan welke soort van machine maar ook die ooit door de mens is ontworpen.”
Welke krachten een rol spelen bij het ontwerp en de bouw van het hart gaat ieder menselijk begrip te boven. Bij de bevruchting bijvoorbeeld worden de blauwdrukken voor het hart en ook die voor alle andere delen van het lichaam ontworpen. Het is verbazingwekkend dat binnen enkele minuten in de bevruchte cel alle instructies worden vastgelegd die nodig zijn om een nieuwe persoon te bouwen! Geen geleerde weet hoe dit in zijn werk gaat.
Zonder waarneembare leiding begint de oorspronkelijke bevruchte eicel zich spoedig te delen waarbij cellen worden gevormd die anders zijn dan die waaruit ze voortkomen. Weldra zijn er vele verschillende soorten cellen die zich tot verscheidene organen beginnen te vormen. Na drie weken begint het gedeeltelijk ontwikkelde hart te kloppen, waarschijnlijk zelfs nog voordat de aanstaande moeder weet dat zij zwanger is.
Waardoor gaan deze hartcellen die in het begin, slechts een rechte buis vormen, zich ritmisch samentrekken? „Het zal nog wel een hele tijd duren voordat wij het uiteindelijke antwoord zullen vinden”, geeft Dr. Robert L. DeHaan toe, die het onderwerp jarenlang heeft bestudeerd.
Maar wat er dan bekend is, is fascinerend. Het boezemt ontzag in. Beschouw bijvoorbeeld eens die slag, of samentrekking, van het hart die het bloed eruit perst naar de rest van het lichaam. Weet u waardoor de hartslag veroorzaakt wordt?
Het opmerkelijke reguleringssysteem
Verantwoordelijk hiervoor is het verwonderlijke vermogen van het hart elektrische impulsen voort te brengen. Zo zal het hart zelfs, mits van zuurstof voorzien en tegen uitdroging beschermd, nog enige tijd blijven kloppen nadat het uit het lichaam verwijderd is. In het hart bevindt zich een ingewikkeld systeem voor het opwekken en regelen van elektrische impulsen. Dit opmerkelijke reguleringssysteem bestaat uit speciale cellen die in groepjes in verschillende delen van het hart zijn geconcentreerd.
Een belangrijk deel van dit systeem is een klein kommavormig orgaantje, de sinu-auriculaire knoop. Deze S-A-knoop of sinusknoop bestaat uit speciaal weefsel dat het midden houdt tussen hartspier- en zenuwcellen. Dit is de belangrijkste ’gangmaker’ van het hart en wordt daarom wel de „bougie” van het hart genoemd. Hier wordt een regelmatige reeks elektrische impulsen opgewekt, die zich door het hart voortplanten en de hartslag teweegbrengen. Gewoonlijk ligt de frequentie van de samentrekkingen die door deze sinusknoop-cellen worden veroorzaakt, op ongeveer 70 slagen per minuut, de normale hartfrequentie van de meeste volwassenen.
Een ander deel van het reguleringssysteem van het hart is de atrio-ventriculaire knoop, of A-V-knoop. De elektrische impulsen van de sinusknoop bereiken dit deel, waar hun regelmaat nog zuiverder wordt afgestemd om een goede coördinatie van de pompwerking van het hart te verzekeren. Van hieruit bewegen deze prikkels zich dan snel via andere gespecialiseerde geleidingsweefsels, waaronder één dat de bundel van His wordt genoemd, naar de rest van het hart.
Ook de atrio-ventriculaire knoop heeft zijn eigen ritme, dat met ongeveer 50 slagen per minuut iets langzamer ligt dan dat van de sinusknoop. Onder normale omstandigheden wordt van de impulsopwekkende functie van dit orgaantje echter geen gebruik gemaakt. Maar in een noodgeval, als de sinusknoop uitvalt, kan de atrio-ventriculaire knoop als reserve-’pacemaker’ dienen. Bovendien kan de bundel van His, samen met nog ander gespecialiseerd geleidingsweefsel als laatste bolwerk dienst doen. Ook deze kunnen langzame samentrekkingen van het hart opwekken, ongeveer 30 tot 40 slagen per minuut, een tempo waarmee iemand in leven zou kunnen blijven.
Hoe het systeem aan de behoeften van het lichaam tegemoet komt
Wanneer u hard loopt om een bus te halen, trappen klimt, of wat gaat trimmen, moet de hartfrequentie toenemen omdat het lichaam meer voeding nodig heeft. Wat vertelt het hart sneller te gaan kloppen? Hoe weet het met welke snelheid het moet slaan om aan de verschillende behoeften van het lichaam tegemoet te komen?
Signalen die via zenuwverbindingen uit andere delen van het lichaam komen, zijn hiervoor in het bijzonder verantwoordelijk. Uw spieren hebben bijvoorbeeld tijdens gebruik meer zuurstof nodig; derhalve onttrekken ze daarvan een grotere hoeveelheid aan het bloed. Het verlaagde zuurstofgehalte van het bloed prikkelt receptoren, ’ontvangers’, in de slagaderen om zenuwimpulsen naar de hersenen te sturen. Op hun beurt seinen de hersenen via zenuwimpulsen naar het hart dat het sneller moet slaan, waardoor het in meer zuurstofdragend bloed voor uw spieren voorziet.
Het hart is echter niet volledig afhankelijk van zulke zenuwverbindingen, zoals in het geval van harttransplantaties wordt geïllustreerd. Bij zulke operaties zijn de nervus vagus (10de hersenzenuw) en het ortho-sympatische zenuwstelsel doorgesneden, maar toch blijft het getransplanteerde hart tot op zekere hoogte zijn ritme regelen naar de wisselende behoeften van het lichaam. Het hart kan rechtstreeks reageren op chemische stoffen, zoals adrenaline, die het via de bloedstroom ontvangt, en daardoor „weet” het of het sneller of langzamer moet slaan.
Werkelijk, het is wonderbaarlijk hoe het hart is ontworpen om precies de juiste hoeveelheid bloed door het lichaam te laten stromen om aan de wisselende behoeften ervan tegemoet te komen! Verbazingwekkend zijn ook de vele „reserve”-systemen die in noodgevallen in werking kunnen treden en het kunnen overnemen. Geen wonder dat doktoren zeggen dat het hart ’doeltreffender is dan welke soort van machine maar ook die ooit door de mens is ontworpen’. Een blik op het enorme arbeidsvermogen van het hart zal u ongetwijfeld nog meer verbaasd doen staan.
Het vermogen van het hart
Het lichaam van een volwassene bevat zo’n 6 liter bloed en ongeveer 96.500 kilometer bloedvaten, inclusief de zeer dunne haarvaten. Met zijn normale frequentie van rond de 70 slagen per minuut zal het hart iedere minuut zo’n zes liter bloed rondpompen. Denkt u zich eens in! Uw hart perst uw hele bloedvolume in minder dan 60 seconden door uw lichaam! Onder normale omstandigheden pompt het dagelijks wel 10 ton bloed door uw aderen. Toch werkt het op deze snelheid niet eens erg hard.
Als u een fysiek gezond hart hebt, een hart dat door regelmatige oefening is getraind, dan kan het per minuut wellicht meer dan 30 liter bloed rondpompen. Met die snelheid perst het uw volledige bloedvolume ongeveer iedere 10 seconden door uw lichaam! Ja, uw hart pompt zo gestadig en krachtig dat het uw bloed iedere dag verscheidene duizenden keren door het volledige bloedvatenstelsel van uw lichaam kan persen!
Zulk een wonderbaarlijk ontworpen orgaan brengt u er misschien toe u af te vragen: Was het oorspronkelijk de bedoeling dat mensen slechts zo’n 70 tot 80 jaar zouden leven en dan zouden sterven? Zou het hart tot onbepaalde tijd kunnen slaan?
Bestemd om eeuwig te kloppen
Het hart — en dat geldt ook voor de rest van het lichaam — is geheel anders van ontwerp dan enige door mensen gemaakte machine. Door mensen ontworpen machines zijn vervaardigd uit permanente onderdelen, die uiteindelijk natuurlijk verslijten. Het menselijke lichaam is echter heel anders opgebouwd. Jaren geleden werd door Dr. Paul C. Aebersold, destijds voorzitter van de afdeling Isotopen van de Amerikaanse Commissie voor Atoomenergie, uitgelegd:
„Medici waren gewoon over het menselijk lichaam te denken in termen van een machine die voedsel, lucht en water opneemt, hoofdzakelijk bedoeld als brandstof om op te kunnen blijven draaien. Men dacht dat slechts een klein deel gebruikt werd voor het vervangen van versleten machine-onderdelen. Onderzoekingen met isotopen hebben bewezen dat het lichaam in plaats daarvan veel meer weg heeft van een legeronderdeel met een sterke doorstroming, dat zijn grootte, vorm en samenstelling kan behouden, hoewel de afzonderlijke personen erin voortdurend wisselen. Zij komen op, worden van post naar post overgeplaatst, worden bevorderd of gedegradeerd, worden reservist en verlaten ten slotte na allerlei verschillende periodes de dienst.
Onderzoekingen waarbij radioactieve isotopen worden gebruikt, tonen aan dat de uitwisseling van atomen in ons lichaam zeer snel en bijzonder volledig is. In een week of twee zal de helft van het aantal natriumatomen door andere natriumatomen zijn vervangen. Hetzelfde is het geval met waterstof en fosfor. Zelfs de helft van alle koolstofatomen zal in een maand of twee vervangen zijn. En hetzelfde verhaal geldt voor bijna alle elementen. . . . Over een jaar zal ongeveer 98 percent van de atomen waaruit wij nu bestaan, vervangen zijn door andere atomen die wij in de vorm van lucht, voedsel en drank tot ons nemen.”
Dus ongeacht of een persoon 20, 80 of 800 jaar, of voor altijd zou leven, het grootste deel van de stoffen in zijn lichaam zou minder dan een jaar oud zijn. Theoretisch kan celdeling het lichaam eeuwig in leven houden. Nu en dan hebben medische onderzoekers de aandacht op deze mogelijkheid gevestigd, waarbij zij opmerken dat gemakkelijker valt te verklaren waarom mensen eeuwig zouden leven dan waarom zij moeten sterven.
Niettemin lukt het met het verstrijken van de tijd noch het hart, noch de rest van het lichaam om het vermogen te behouden stelselmatig cellen te vervangen voordat ze gebrekkig worden en sterven. Waarom? Celbiologen hebben vele theorieën. Maar in werkelijkheid weten zij het niet zeker. Klaarblijkelijk gaat er uiteindelijk in de interne activiteit van cellen iets mis en worden die cellen die verslijten en sterven, niet altijd via celdeling door nieuwe vervangen. Derhalve worden mensen oud en sterven zij.
Als dit gecorrigeerd zou kunnen worden en het juiste evenwicht in celvervanging en -vernieuwing werd gehandhaafd, zouden mensen eeuwig kunnen leven. De mens kan de storing echter niet herstellen. Hij was niet de ontwerper van het lichaam, inclusief het fantastische hart. Slechts de Schepper, Jehovah God, kan de aanpassingen tot stand brengen waardoor de mens eeuwig zal leven. En mettertijd zal God dit doen, zoals zijn Woord de bijbel belooft. Romeinen 6:23 zegt bijvoorbeeld: „De gave die God schenkt, is eeuwig leven.” Psalm 37:29 voorzegt: „De rechtvaardigen, díe zullen de aarde bezitten, en zij zullen er eeuwig op verblijven.”
Ondertussen is ons verbazingwekkend ontworpen hart gewoonlijk onderhevig aan kwalen. Vaak kunnen wij er echter wel iets aan doen dat deze kwalen niet zo vroeg hun intrede doen, en dat ze binnen de perken blijven wanneer ze zich voordoen.
[Diagram op blz. 4]
(Zie publicatie voor volledig gezette tekst)
S-A-KNOOP
RECHTER- & LINKERBOEZEM
A-V-KNOOP
BUNDEL VAN HIS
BUNDELTAKKEN
RECHTER- & LINKERKAMER
VEZELS VAN PURKINJE