Een blik op de wereld
Leesmachine voor blinden
◆ Een machine, ontwikkeld aan het Massachusetts Institute of Technology, wordt beschouwd als het belangrijkste leeshulpmiddel voor blinden sinds de invoering van braille. Op het ogenblik zijn 14 exemplaren van deze 35 kilo zware machine in ziekenhuizen en revalidatie-inrichtingen geïnstalleerd en één in de Openbare Leeszaal van New York. De machine bezit een optische aftaster die een bundel licht over de gedrukte bladzijde werpt en de letters omzet in elektronische gegevens die door een computer worden geanalyseerd en als spraakklanken worden weergegeven. Met deze methode kan elke gedrukte bladzijde worden gelezen, terwijl er slechts een klein deel van al het uitgekomen drukwerk ooit in braille is overgezet. Op het ogenblik zijn de machines echter nog erg kostbaar.
Economische waarschuwing
◆ De ambassadeur van Saoedi-Arabië bij de Verenigde Naties, Jamil Baroody, gelooft dat de toenemende economische problemen in de wereld waarschijnlijk zullen leiden tot een economische depressie gelijk aan die welke begon in 1929. De 72-jarige diplomaat en econoom zegt dat in het verleden alleen in crisistijden regeringen arbeidsplaatsen en welvaart trachtten te creëren met geleend geld. Dat, zo zegt hij echter, „is wel mogelijk in een tijd van crisis. Maar nu doen we het contant en bankroet zal het gevolg zijn. . . . De Koreaanse en Vietnamese oorlog brachten extra werkgelegenheid, maar de overbesteding is nooit opgehouden. Regeringen gaven steeds meer obligaties uit en drukten steeds meer geld”. Dit heeft geleid tot constant stijgende prijzen en schulden, en steeds minder vermogen om terug te betalen — dè manier om bankroet te raken en een depressie te scheppen.
„Gewoon” oud
◆ Het Andes-dorp Vilcabamba in het zuiden van Ecuador heeft lange tijd sterk in de belangstelling gestaan omdat enkele van de inwoners ervan wel 140 of 150 jaar oud zouden zijn. Bij een recent onderzoek is echter gebleken dat geen van de dorpelingen ouder is dan 96 jaar. Een zorgvuldig onderzoek van doop-, huwelijks- en begrafenisakten bracht bijvoorbeeld aan het licht dat een man die zei dat hij 127 was, slechts 92 jaar oud was, en een vrouw die 96 als leeftijd opgaf, bleek slechts 81 te zijn. Een belangrijke factor die tot berichten van extreme levensduur heeft bijgedragen, is het herhaald gebruik van dezelfde namen, waardoor doopakten voor de leeftijdsbepaling onbetrouwbaar waren. Een van de onderzoekers, Dr. Sylvia Forman van de universiteit van Californië te Berkeley, merkte op: „De hoge leeftijden in Vilcabamba verschillen weinig of in het geheel niet van die welke in de rest van de wereld worden bereikt.”
Met helm minder hoofdletsel
◆ „Met de verplichting van het dragen van een bromfietshelm is het aantal doden bij bromfietsongevallen behoorlijk omlaag gegaan, heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek berekend. In 1975 — het jaar dat de verplichting van kracht werd — kwam 38 percent minder bromfietsers om het leven dan in 1973”, zo berichtte de Consumentengids van juni 1978. Tevens kwamen er in 1975 278 mensen minder in het ziekenhuis terecht wegens schedelbreuken als gevolg van bromfietsongevallen en 1799 mensen minder wegens hersenletsel.
Wel of geen verwijdering van amandelen?
◆ Elk jaar verrichten artsen in de Verenigde Staten zo’n één miljoen amandeloperaties, vaak omdat de jonge patiëntjes herhaaldelijk last hebben van keelpijn. Nog niet zo lang geleden echter hebben J. L. Paradise en andere onderzoekers aan de medische faculteit van de Universiteit van Pittsburgh 65 kinderen bestudeerd die last hadden van terugkerende keelpijn. De kinderen hadden vaak last gehad van keelpijn, een deel minstens zeven keer in één jaar, een deel minstens vijfmaal in twee opeenvolgende jaren en een deel driemaal in drie opeenvolgende jaren. De resultaten van hun onderzoek wezen uit dat slechts 17 percent van deze kinderen waarschijnlijk opnieuw met dezelfde frequentie last van hun keel zou krijgen. Daaruit trokken de onderzoekers de conclusie dat het in het geval van de meeste kinderen ongerechtvaardigd lijkt een amandeloperatie toe te passen enkel omdat ze vaak last hebben van keelpijn.
Viewdata in Nederland
◆ De PTT is van plan in 1979 een proef van een jaar te starten met het zogenaamde viewdata-systeem. De bedoeling is dat een abonnee die op dit systeem is aangesloten, een computer kan bellen om bepaalde informatie, die dan vervolgens op het tv-scherm van de abonnee wordt geprojecteerd. Men denkt aan het verschaffen van nieuws-, beurs-, weer- en sportberichten, terwijl ook informatie over vacatures, beroepskeuze en zelfs hobby’s en spelen mogelijk is. De vraag blijft echter nog wie de informatie moet gaan leveren en wat de uiteindelijke kosten voor de gebruiker zullen zijn. Tegenover het voordeel van de ogenblikkelijke informatie, staat dat deze niet bestendig is, zodat de abonnee tevens over een soort van kopieersysteem zou moeten beschikken om de inlichtingen op papier vast te leggen.
De analfabeten op aarde
◆ John Fobes, in het verleden plaatsvervangend directeur-generaal van de Opvoedkundige, Wetenschappelijke en Culturele Organisatie van de Verenigde Naties, schat dat er over de gehele aarde 800 miljoen analfabeten zijn. Het tijdschrift Parade citeert hem als volgt: „Eén op de drie volwassenen kan niet lezen of schrijven of een eenvoudige berekening in geschreven vorm uitvoeren.”
Nooit te oud
◆ Een man van 81 jaar voltooide onlangs met succes de zesde klas van een lagere school in de buurt van Nagoya (Japan). Wegens armoede was hij in zijn jeugd gaan werken in plaats van naar school te gaan. Daarna verzocht hij in 1975 om toelating tot de lagere school om zijn gebrek aan onderwijs goed te maken. Iedere dag fietste hij twee kilometer om de school te bezoeken. Omgeven door leerlingen die zeventig jaar jonger waren, deed hij examens en huiswerk net als de rest. „De oude man zei dat hij verder wil gaan met leren zolang hij leeft”, zo bericht de Mainichi Daily News.
Licht op koeien
◆ Kennelijk zijn planten niet de enige levensvormen die onder de invloed van licht groeien. Volgens een verslag in het tijdschrift Science bereikte holstein-vee dat ’s winters 16 uur licht per dag ontving, een 10 tot 15 percent betere groei en leverde het 10 percent meer melk dan vee dat alleen het normale gemiddelde van 9,8 uur zonlicht per dag had ontvangen. De melk van beide groepen had hetzelfde vetgehalte en de koeien aten een zelfde hoeveelheid hooi. „Gebruikmaking van extra licht kan dus de voedsel-opbrengst van dieren drastisch verhogen”, aldus onderzoekers van de staatsuniversiteit van Michigan.
Zemelen het beste voor darmen
◆ Er is wel verklaard dat een snelle en flinke darmbeweging tot de voorkoming van kanker in de dikke darm kan bijdragen. Het gezaghebbende Britse medische blad Lancet bevatte een rapport over de waarde van diverse voedingsvezels in dit opzicht. Zemelen kwamen als veruit het beste uit de bus, terwijl wortelen, kool en appelen wat dit betreft veel minder waarde hebben.
„De krachtigste motor”
◆ „Het vogelhart is de krachtigste motor ter wereld”, aldus bioloog Yuri Keiskiaik van de Sovjet-Unie. In het tijdschrift Soviet Life schreef deze geleerde: „Gerekend naar zijn gewicht, snelheid en uithoudingsvermogen kan een vogel het met gemak opnemen tegen een modern vliegtuig. Dit kleine hart bevat mysteries die geleerden op diverse terreinen maar al te graag zouden begrijpen.”
Planten ingeënt
◆ Al vele jaren is het inenten van mensen een normaal medisch gebruikt. Thans heeft men hetzelfde principe experimenteel toegepast op tomaatplanten. Volgens het Britse tijdschrift New Scientist zijn geleerden aan de Landbouwhogeschool West of Scotland „erin geslaagd hun ’Eurocross BB’-tomaten te beschermen tegen krachtige stammen van het schadelijke tabaksmozaïekvirus (TMV) door de planten vlak na hun ontkieming in te enten”. De ingeënte tomaatplanten leverden per plant gemiddeld 680 gram meer fruit op dan met TMV besmette planten. „In normale commerciële omstandigheden is het niet mogelijk een kas vrij te houden van TMV”, aldus het artikel. Dus deze methode biedt interessante mogelijkheden.
Waarschuwing voor reizigers
◆ De Wereldgezondheidsorganisatie waarschuwt voor een gestadige stijging van het aantal gevallen van „geïmporteerde malaria”, die bezoekers van Afrika naar hun eigen land meenemen. De organisatie benadrukt dat alle toeristen geïnformeerd dienen te worden „over het mogelijke besmettingsgevaar dat zij in verband met malaria lopen in de gebieden die ze willen gaan bezoeken, welke maatregelen zij als bescherming tegen dat risico moeten nemen, en welke stappen ondernomen moeten worden wanneer er na thuiskomst koorts optreedt”. Toeristische informatiebureaus dienen deze inlichtingen beschikbaar te hebben.
Bijgeloof verbant vrouwen
◆ Veel tunnelwerkers in Japan houden nog steeds vast aan een oud bijgeloof dat vrouwen geen tunnel mogen betreden die in aanbouw is. Zo ook de werkers aan de langste spoorwegtunnel ter wereld, die het hoofdeiland Honsjoe met het meest noordelijke eiland Hokkaido moet verbinden. Een voorman verklaarde dat wanneer een vrouw de tunnel zou betreden, dit de woede zou kunnen opwekken van de temperamentvolle en jaloerse „godin” die de werkers voor rampen behoedt. De Tokiose Daily Yomiuri berichtte dat in 1971 ongeveer 50 vrouwelijke beambten van de spoorwegmaatschappij en vrouwelijke familieleden van de arbeiders de verantwoordelijke functionarissen hadden overreed hun een blik in de tunnel te gunnen. Na een bezoek van de vrouwen was er echter een klein lek in de tunnelwand ontdekt. De arbeiders gaven het bezoek van de vrouwen de schuld en noemden dit lek „een vloed van de godin”. Sindsdien mag geen vrouw de tunnel meer in. Op de eerste dag van elke maand verzamelen de arbeiders zich bij de ingang van de tunnel voor een ceremonie waarin zij bij een klein altaar tot de „godin” bidden.
Mexicaanse „kevers”
◆ Na zo’n 30 jaar de bekende „kever” (Volkswagen) uitgevoerd te hebben, moet de Duitse Bondsrepubliek er nu duizenden zelf uit Mexico invoeren. De Duitse fabrieken zijn er onlangs mee gestopt deze auto te produceren. Zij produceren nu andere Volkswagenmodellen, terwijl fabrieken in Mexico, Brazilië, Nigeria en Zuid-Afrika de „kever” maken in gebieden waar de meeste vraag naar deze wagen bestaat. Van de bijna 20 miljoen exemplaren die sinds 1946 gemaakt zijn, worden er naar schatting nog 13 miljoen gebruikt.