Een blik op de wereld
Tienerchirurgen
◆ Sterilisatie is een middel dat veel wordt toegepast om de snel stijgende bevolking van Bangla Desh in te perken. Volgens een vrijwillige verpleegster die daar werkt, zijn nu zelfs al tieners in dat land met succes ingeschakeld om op grote schaal vrouwen te steriliseren. Zij schrijft in de Engelse blad Nursing Mirror dat hoewel velen van deze jongeren niet eens kunnen lezen en schrijven, zij erin geoefend zijn tijdens een buikoperatie onder plaatselijke verdoving de eileiders van een vrouw te klieven en af te binden.
Moeilijk ademen
◆ „Alle inwoners van Mexico City”, aldus de plaatselijke directeur van de Gerechtelijke Medische Dienst, „hebben longproblemen vanwege de hoge graad van luchtvervuiling”. Dit is bij lijkschouwing van 7500 personen in 1977 gebleken. De 60.000 fabrieken en 1,5 miljoen automobielen schijnen elke dag 650 ton vuil de lucht in te werpen. Een groot deel van deze vervuiling is te wijten aan de vele 20 tot 30 jaar oude auto’s.
Snelste trein
◆ De Japanse spoorwegen hebben, zoals de tekst luidt, ’s werelds eerste succesvolle proeftocht met een lineaire-motortrein” tot stand gebracht, aldus Tokio’s Daily Yomiuri. Door magnetische afstoting wordt de trein boven en over een enkelvoudige rail voortbewogen. Aangezien er geen wegwrijving bestaat, zijn er veel hogere snelheden mogelijk, tot wel 500 kilometer per uur, terwijl „gewone” treinen beperkt zijn tot een snelheid van maximaal 300 kilometer per uur. Men hoopt dat de snelle trein wat kostprijs betreft concurrerend zal blijken met het gewone lucht- en railvervoer.
Muziek of krankzinnigheid
◆ Een 19-jarig Japans meisje vond onlangs de dood toen de onder de voet werd gelopen door 2000 schreeuwende fans die toerenden op een Britse popgroep die optrad in Sapporo. Anderen raakten gewond. „Ik zag mensen . . . als dominostenen omvallen”, aldus een bewaker.
Hypnose bij verhoor
◆ Onlangs in Venlo en vorig jaar in Den Bosch heeft de politie voor het oplossen van moordzaken getuigen onder hypnose laten verhoren. Men hoopte op die manier door de getuigen onbewust waargenomen details aan de weet te kunnen komen. Over de juistheid van deze methode is men het echter in juridische kringen niet eens, zo blijkt uit een artikel hierover in Elseviers Weekblad van 1 april 1978, onder de titel: „Hypnose — goede verhoortechniek of begin van hersenspoeling?” Strafpleiter Mr. M. Moszkowicz uit Maastricht vindt als belangrijkste bezwaar tegen deze methode „dat er over het gebruik van hypnose nog zo weinig bekend is, terwijl de politie een getuige onder hypnose ook dingen kan laten zeggen die hij zich niet bewust is of niet wil zeggen”. Het artikel zegt dat Drs. H. Heyboer, criminoloog en tevens plaatsvervangend commissaris van politie te Heerlen, gebruik van hypnose door de politie toejuicht, om in vastgelopen zaken nieuwe aanwijzingen te krijgen. Ook hij erkent echter dat hij niet weet „of iemand onder hypnose verklaringen kan afleggen die tegen zijn eigen belang of tegen de mensen in zijn omgeving ingaan”. Christenen zullen een „behandeling” met hypnose altijd vermijden omdat zij net als Christus de verantwoordelijkheid hebben de wil van hun hemelse Vader te doen en hun wil derhalve niet ondergeschikt kunnen maken aan de wil van een hypnotiseur (Rom. 12:2). Zie voor verdere details van het christelijke standpunt met betrekking tot hypnose de Ontwaakt! van 8 januari 1975.
Dood door vergissing
◆ „Ondanks voorzorgsmaatregelen en voorschriften”, aldus het Canadese medische tijdschrift Dimensions in Health Service, „leiden administratieve of technische fouten bij bloedbanken tot ernstige transfusiereacties of de dood. Het sterftecijfer in de Verenigde Staten ten gevolge van zulke fouten is geschat op één dode per 1000 transfusies.”
„Transfusiefouten hebben ernstiger gevolgen dan andere vormen van medicijnbehandeling”, aldus dit blad, „aangezien het vrijwel onmogelijk is onverenigbaar bloed uit het lichaam te verwijderen wanneer het eenmaal is toegediend.” Een van de veiligheidsmaatregelen die men ter voorkoming van zulke fouten kan nemen, zo vermeldt dit tijdschrift, is het totale aantal transfusies te verminderen door bijzondere aandacht te schenken „aan de noodzaak van één-fles-transfusies”.
Muziek en spieren
◆ Dr. J. Diamond, voormalig hoogleraar in de psychiatrie, heeft ontdekt dat bij meer dan 90 percent van de personen die hij elektronisch onderzocht, een bepaald ritme van popmuziek er ogenblikkelijk toe leidt dat ze meer dan twee derde van hun normale spierkracht verliezen. Dit ritme wordt in ongeveer de helft van alle pop-hits aangetroffen. Dr. Diamond gelooft dat dit ritme, dat precies het omgekeerde is van het hart- en bloedvaatritme, de hersenwerking kan verstoren en daarbij tijdelijke zwakte veroorzaakt — het „Diamond-effect”. Nu is Dr. Diamond volgens de Medical Tribune bezig met een onderzoek van „de industriële verschijnselen van het Diamond-effect, nadat hij had gelezen dat de produktiviteit in een fabriek in New York met 15 percent was toegenomen en het foutenpercentage met 15 percent was gedaald toen men voor de achtergrondmuziek van pop op gewone lichte muziek was overgeschakeld”.
Zwarte ringen
◆ Net als Saturnus blijkt nu ook de planeet Uranus te worden omcirkeld door een ringenstelsel bestaande uit een vijftal ringen van nog onbekende materie. Deze ontdekking werd vorig jaar maar gedaan door een drietal astronomen die in een vliegend observatorium waarnamen hoe het licht van een ster in de buurt van de planeet enkele malen sterk in helderheid afnam. De enige verklaring hiervoor acht men de aanwezigheid van een ringenstelsel. Recente pogingen om deze ringen te fotograferen, hebben echter weinig meer opgeleverd dan „een hooguit zwakke aanduiding van een ringenbeeld”, aldus het blad New Scientist. In tegenstelling tot het reflecterende oppervlak van de met waterijs bedekte deeltjes van de prachtige ringen van Saturnus, houdt men de deeltjes waaruit de ringen van Uranus bestaan, voor donker en bestaande uit materiaal dat gelijkenis vertoont met het oppervlak van de manen van die planeet.
Nieuwe piramide?
◆ Men is begonnen aan het effenen van de plaats waar een nieuwe piramide moet komen naar het model van de grote piramide van Cheops. De Egyptische regering heeft de Japanse archeoloog Sakuji Josjimura toestemming gegeven een model te bouwen op een schaal van 1 op 15, ongeveer 6 kilometer ten zuiden van het origineel. „Er zijn duizenden theorieën over de wijze waarop ze zijn gebouwd en wat hun doel was”, aldus de programma-producer van Nippon Televisie, die het project financiert. „Maar niemand heeft tot nog toe geprobeerd het raadsel met gebruik van eigen spierkracht op te lossen.” Er zullen stenen met de hand worden uitgehakt en deze zullen met dezelfde soort werktuigen worden bewerkt als de Egyptenaren in de oudheid bezaten, maar ze zullen wel door vork-heftrucks op hun plaats worden gebracht. Het model moet weer worden afgebroken nadat het onderzoek en fotomateriaal compleet is.
„Delven” in zeewater
◆ Japanse geleerden berichten dat zij er dit jaar als eersten in geslaagd zijn lithium aan zeewater te onttrekken. Het Japanse Onderzoekcentrum voor Atoomenergie meldt dat er 250 miljard ton van dit lichtste van alle metalen in zeewater aanwezig is, in een concentratie van ongeveer 1 gram per ton. Japan moet nu per jaar meer dan 3000 ton lithiumcarbonaat invoeren.
Men heeft ook succes geboekt met het winnen van strontium uit zeewater, en men hoopt tegen 1985 zover te zijn dat men dit op grote schaal kan gaan doen. Jaarlijks importeert Japan ongeveer 1000 ton van dit materiaal voor gebruik in de radio- en televisie-industrie en het maken van vuurwerk.
Uw stem in getalvorm door de lijn
◆ In december 1976 werd door de Nederlandse PTT de eerste telefoonverbinding tot stand gebracht waarbij de stemmen van de telefoneerders in getalvorm door de lijn gaan. Bij deze nieuwe methode wordt van de geluidstrilling die uw stem voortbrengt, op elektronische wijze 8000 maal per seconde een „monster” genomen, waarbij de grootte van de uitslag van de trilling wordt bepaald en in getalvorm wordt overgebracht. Dit getal wordt omgezet in een zogenaamd binair signaal (een signaal dat slechts twee waarden kan aannemen). Aan de ontvangzijde van de lijn wordt dat signaal weer door speciale apparatuur „ontcijferd”, zodat men de gemeten waarden van de „monsters” terugkrijgt en op grond daarvan een goede benadering van de oorspronkelijke stemtrilling kan produceren. Voor één telefoongesprek moeten op deze wijze 64.000 signaalwaarden per seconde worden overgebracht. Behalve dat er kwaliteitsverbetering wordt bereikt, zijn met deze nieuwe methode meerdere telefoongesprekken gemakkelijk op één lijn bij elkaar te voegen, wel 30 of meer, door de signalen van de verschillende gesprekken als het ware in elkaar te schuiven, zodat van elk van de 30 gesprekken beurtelings een „monster” wordt doorgegeven, wat er dus op neerkomt dat er per telefoonlijn in totaal 30 maal 64.000 signaalwaarden per seconde worden doorgegeven (bijna 2 miljoen!). Deze methode is dan ook pas mogelijk geworden sinds de opbloei van de moderne micro-elektronica. Ir. A. P. N. van der Poel, die in het blad Intermediair van 17 maart 1978 over het bovengenoemde uitvoerig schreef, gelooft dat op de lange duur het gehele telefoonverkeer op bovenstaande wijze zal werken.
Kat vindt toch weg naar huis
◆ Een kat die naar de naam „Tiger” luistert, is verleden zomer verdwaald geraakt in Wausau, in de Amerikaanse staat Wisconsin, waar zijn eigenaars op vakantie waren. Toen zij naar hun woonplaats, Dubuque (Iowa), terugkeerden, dachten zij niet dat zij hun kat ooit weer zouden terugzien. Maar acht maanden later kwam Tiger na 400 kilometer te hebben gelopen, gezond en wel thuis, zelfs een beetje zwaarder dan voorheen. Zijn eigenaars, blij dat Tiger terug is, vragen zich af hoe hij de brede rivier de Mississippi kon oversteken. Dat is echter nog steeds het geheim van de kat.
Weglopers in Italië
◆ Volgens het blad L’Espresso neemt het aantal jongeren onder de 18 jaar dat wegloopt, toe. In 1976 liepen meer dan 6000 jongeren weg — dat is een toename van 53,8 percent vergeleken bij het jaar daarvoor. In tegenstelling tot de jaren daarvoor liepen er nu meer meisjes dan jongens weg.
Oudste gorilla in gevangenschap
◆ Massa — naar verluidt de oudste gorilla ter wereld in gevangenschap — bereikte onlangs in een dierentuin in Philadelphia, in de Amerikaanse staat Pennsylvania, de ouderdom van 47 jaar. De dierentuin heeft getracht Massa slank te houden ten einde op die manier zijn levensverwachting te verhogen, nadat een andere, te zware gorilla, op 34-jarige leeftijd aan een hartaanval was overleden. Het afslank-dieet van deze 136 kilo zware aap omvat onder andere: twee wortels, zes sinaasappelen, anderhalve emmer kool en sappige scheuten, twijgen en bladeren van bomen en struiken. In zijn dagelijkse menu is ook opgenomen een brood van 900 gram, versterkt met vitaminen, mineralen en eiwitten.