Een blik op de wereld
Operaties zonder bloed 1
◆ „Operaties aan hart en bloedvaten kunnen veilig zonder bloed worden uitgevoerd”, zo stond te lezen in de uitgave van 19 september 1977 van het Tijdschrift van het Amerikaanse Medische Genootschap in een verslag over 542 hartoperaties die zonder toediening van bloed bij Jehovah’s Getuigen waren uitgevoerd. De doktoren D. A. Ott en D. A. Cooley van Houston, Texas, verklaarden in het verslag dat zij zonder bloed opereerden omdat „wij geloven dat een patiënt het recht dient te hebben zelf zijn of haar beslissing te nemen en dat de geneesheer de morele verantwoordelijkheid heeft de wensen van zijn patiënt te eerbiedigen”. De artsen merkten ook op: „De chirurg die ermee akkoord gaat Jehovah’s Getuigen te behandelen, dient hun religieuze overtuiging te respecteren, of hen anders naar elders te verwijzen.”
„Wij hebben nooit onze afspraak van vóór de operatie geschonden, om geen bloed te zullen gebruiken ongeacht de omstandigheden of de noodzaak daartoe”, aldus deze artsen. Zij ervoeren ook dat het voordelen heeft bij het opereren van andere hartpatiënten de hoeveelheid toegediend bloed aanzienlijk te verminderen. „Een van de dingen waartoe deze serie operaties ons heeft gebracht”, zo schreef Dr. Ott aan de New York Times, „is dat we minder bloed zijn gaan gebruiken bij het opereren van personen die geen Jehovah’s Getuigen zijn.”
Operaties zonder bloed 2
◆ Artsen verbonden aan het Medisch Centrum van de Indiana-Universiteit in de Amerikaanse staat Indiana hebben een nieuw type chirurgiemes ontworpen waarmee bloeding bij operaties voor het grootste deel vermeden kan worden. De „plasma scalpel” werkt met een dunne straal superheet argongas dat gelijktijdig weefsel snijdt en dichtschroeit. Volgens de berichten kunnen de meest moeilijke operaties „zonder het verlies van een druppel bloed” worden uitgevoerd.
Contracten in duidelijke taal
◆ Veel mensen hebben er moeite mee financiële contracten of overeenkomsten, zoals loonovereenkomsten of huurcontracten, te lezen, vanwege de ingewikkelde en wettelijke taal waarin ze zijn gesteld. Thans heeft de Amerikaanse staat New York een wet aangenomen welke vereist dat zulke contracten zijn geschreven in duidelijke, begrijpelijke, niet-technische taal, in „gewone, alledaagse woorden”. De New York Times gaf hierop als commentaar: „Er bestaat het sterke vermoeden dat advocaten voorstanders zijn van onduidelijke bewoordingen om mensen ertoe te dwingen een advocaat in de arm te nemen die de overeenkomst voor hen moet vertalen. Volgens bepaalde schattingen vloeit wel 20 percent van alle gevoerde processen voort uit slecht gestelde contracten.”
Het redden van verdrinkingsslachtoffers
◆ Lang is aangenomen dat verdrinkingsslachtoffers die vier à vijf minuten onder water hebben verkeerd, onherstelbaar hersenletsel hebben opgelopen, en dat ze wanneer ze blauw aangelopen zijn en geen ademhaling meer vertonen, zeker dood zijn. Deze veronderstellingen zijn thans echter op losse schroeven komen te staan omdat slachtoffers die veel langer onder water zijn geweest, zelfs wel twintig minuten of meer, in leven zijn gebleven mits het water maar koud was en de pogingen om hen weer tot leven te wekken, onmiddellijk begonnen. Een jongere kwam weer tot leven nadat hij achtendertig minuten onder water was geweest. Men theoretiseert nu dat wanneer het lichaam in koud water terechtkomt, het een „duikreflex” ondergaat, dat wil zeggen, een onwillekeurige reactie die het verstikkingsproces vertraagt doordat zuurstof uit de slagaders wordt teruggevoerd naar het hart, de hersenen en de longen. De meeste personen die na lange tijd in het water te hebben gelegen, weer tot leven zijn gewekt, zijn kinderen, aangezien hun „duikreflex” kennelijk sterker is dan die van volwassenen.
Mysterie opgelost?
◆ In 1908 viel een reusachtige vuurbol naar de aarde, in het dal van de rivier de Stenige Toengoeska in Siberië, op ongeveer 800 kilometer afstand van het Baikal-meer. Vlak bij de aarde spatte hij met een felle explosie uit elkaar, waardoor een schokgolf ontstond die bomen tot 30 kilometer in de omtrek als lucifershoutjes deed afknappen. De brand richtte in het omringende woud grote verwoestingen aan. Aanvankelijk was de gedachte dat het hier ging om een reusachtige meteoriet, zoals het exemplaar dat de meteorietkrater in Arizona teweeg heeft gebracht. Maar nergens werden sporen van een krater aangetroffen. Nu, na vele expedities en onderzoekingen van bomen en bodem, zijn bepaalde Sovjet-geleerden tot de overtuiging gekomen dat het verschijnsel een komeet is geweest, die voordat hij de aarde trof, uiteen is gespat.
Geliefkoosde huisdieren
◆ Welke dieren prefereren de Britten als huisdier? In het consumententijdschrift Which? werden veertien huisdieren gerangschikt naar hun prijs, kosten van verzorging, levensduur en het plezier dat zij verschaffen. Bij een steekproefonderzoek onder de lezers van het tijdschrift bleken honden op de eerste plaats te komen. Paarden en pony’s kwamen op de tweede plaats, en katten op de derde. De overweging die het meeste gewicht in de schaal legde, was de genegenheid die het dier zijn eigenaar schenkt. De schildpad kwam bijvoorbeeld als laagste uit de bus omdat hij „geen liefde teruggeeft”.
Mossellijm
◆ Geleerden krijgen steeds meer aandacht en bewondering voor de „lijm” die zeemossels gebruiken om zichzelf aan natte rotsen en palen te hechten. De gebruikte substantie is zo krachtig dat ze letterlijk een deel wordt van alles waarmee ze in contact komt. De geleerden onderwerpen dit schepsel uit de zee thans aan een grondig onderzoek om te trachten het zijn geheim te ontfutselen. Het tijdschrift Sea Frontiers merkte onlangs op dat de kracht en duurzaamheid van de mossel-„lijm” de aandacht van tandartsen heeft getrokken als mogelijk vulmateriaal voor tanden en kiezen.
Succesvol geneesmiddel tegen virus
◆ Onderzoekers beweren voor het eerst met succes een anti-virusmiddel te hebben beproefd bij de behandeling van een dodelijke ziekte. Tot dusver zijn alle pogingen om virusinfecties — met inbegrip van de gewone verkoudheid — te genezen, op een mislukking uitgelopen. Het nieuwe geneesmiddel — adenine arabinoside genaamd — is gebruikt bij de behandeling van herpes-encefalitis (een hersenontsteking veroorzaakt door het ’koortsuitslagvirus’ of herpesvirus). Bij deze ziekte gaan de hersenen te gronde. Zeventig percent van de slachtoffers van deze door insekten overgebrachte ziekte sterven aan de gevolgen ervan. Toen echter het nieuwe geneesmiddel werd toegepast, zakte het sterftecijfer tot 28 percent. Het geneesmiddel wordt gewonnen uit een soort spons die men aantreft in de kustwateren van Florida en de Bahama-eilanden.
Grootste kunstmatige diamant
◆ Japanse geleerden hebben een kunstmatige diamant weten te vervaardigen met een gewicht van 20 karaat, die volgens hun zeggen in zijn soort de grootste ter wereld is. De grootste diamanten van dit type die man tot dusver had weten te vormen, waren in de orde van vijf karaat. Geleerden van de Osaka-universiteit zeggen dat zij de diamant hebben vervaardigd door vele kleine kunstdiamantjes vijf minuten lang samen te persen onder een druk van 60.000 atmosfeer, bij een temperatuur van 2000 graden Celsius. De diamant is zwart en van industrie-kwaliteit, en dus niet bruikbaar als sieraad, maar voortreffelijk geschikt als bijvoorbeeld het snijelement in tunnelboor-apparatuur.
Stralingsgevolgen
◆ Het Japanse ministerie voor gezondheid en welzijn meldt dat „van de mensen die de atoombom hebben overleefd, een veel groter percentage aan diverse ziekten lijdt dan gemiddeld genomen gewoon is”. Bij een onderzoek onder 16.912 overlevenden, dertig jaar na de twee atoomaanvallen op Japanse steden, bleek dat 59 percent van hen aan diverse ziekten leed, vergeleken met 29 percent van de totale bevolking.
Meer Britse olie
◆ Steeds grotere hoeveelheden olie uit de Noordzee stromen Engeland binnen. Na meer dan tien jaar onderzoek en investeringen leveren de velden vóór de kust thans een derde van de Britse behoeften. Men verwacht dat Engeland, dat eens bijna al zijn olie moest invoeren, tegen 1980 volledig zelf in de eigen oliebehoeften zal kunnen voorzien.
Theologen achter geweld
◆ Op een recente conferentie in Atlanta, in de Amerikaanse staat Georgia, onder auspiciën van het „Zwarte Theologie Project”, namen ongeveer 175 zwarte theologen en kerkleiders uit diverse delen van de wereld een verklaring aan betreffende de strijd voor vrijheid. Het document spreekt zich uit voor zowel gewelddadige als niet-gewelddadige middelen om bevrijding te bewerkstelligen, met de woorden: „Wij staan achter elke methode die [onderdrukte volkeren] in hun situatie het beste achten en matigen ons geen vrome en huichelachtige waardeoordelen aan om deze pogingen waarmee ze een eind willen maken aan hun onderdrukking, te veroordelen, in het besef dat wij in dit land wellicht ook tot een zelfde keus gedwongen zullen worden.”
Alcohol en het hart
◆ Kan een beperkt gebruik van alcoholische dranken hartziekten helpen voorkomen? Verrassend genoeg berichtte een team van onderzoekers in het Britse medische tijdschrift Lancet te hebben ontdekt dat een beperkt gebruik van alcoholische dranken hartziekten kan voorkomen doordat ze het cholesterol in het bloed omzetten in een minder gevaarlijke stof. „Het was voor ons een complete openbaring dit te ontdekken”, aldus een van de hoofdonderzoekers. Hij voegde eraan toe: ’Ons onderzoek staat nog maar aan het begin van het beantwoorden’ van alle vragen over de betrekking waarin alcohol tot het hart staat. De onderzoekers menen dat het het beste is voorzichtig te zijn en op meer resultaten te wachten alvorens alcohol uit te roepen tot een voorkomen van hartziekten.
Krachtigste aardbeving aller tijden?
◆ Europese seismologen achten het heel goed mogelijk dat de recente grote aardbeving op de bodem van de Indische Oceaan de krachtigste is geweest waarvan men in de menselijke geschiedenis het bestaan weet. De aardbeving schijnt een vloedgolf van 30 meter hoogte te hebben verwekt. Het epicentrum van de aardbeving lag in een onderzeese bergketen op ongeveer 480 kilometer ten zuidoosten van het Indonesische eiland Bali. De aardbeving werd tot in Perth Australië, gevoeld, op ongeveer 2400 kilometer ten zuiden van het epicentrum. Seismologen over de gehele aarde bepaalden de sterkte van de beving op een waarde tussen de 7,7 en 8,9 op de schaal van Richter.
Wat een energie in die golven!
◆ Voor de kust van het Japanse Joera in de prefectuur Jamagata zijn de golven ongeveer 100 dagen per jaar meer dan drie meter hoog. De Japanners hebben derhalve besloten deze golven te gebruiken voor de aandrijving van turbines in een elektrische centrale. Zij installeren thans de eerste drijvende elektriciteitscentrale ter wereld voor de kust van Joera. De drie generatoren zullen een maximumcapaciteit bezitten van 200 kilowatt elk. En om de turbines aan te drijven zal men samengeperste lucht gebruiken, die in een drukkamer van de centrale door de kracht van de golven is samengeperst.