Een blik op de wereld
Wanneer beginnen met lezen?
◆ De meeste ouders laten het aan de officiële school over om hun kinderen te leren lezen. Maar een hoogleraar aan de universiteit van Minnesota verklaarde onlangs ten overstaan van de Internationale Leesassociatie dat „een kind dat thuis is voorgelezen, er op school zeer weinig moeite mee zal hebben lezen te leren”. Hij merkte onder meer op dat „het kind dat thuis is voorgelezen, ordelijk en logisch leert denken”, terwijl op degenen die niet zijn voorgelezen, „het gedrukte woord bijzonder ingewikkeld overkomt”. Volgens deze hoogleraar is zes maanden niet te jong om te beginnen, en tegen de tijd dat de kinderen twee of drie zijn, dienen ze te worden aangemoedigd om mee te doen door met hun vinger de woorden aan te wijzen die u hardop voorleest.
Mormoonse bronnen
◆ Drie onderzoekers verklaren te hebben bewezen dat de stichter van de Mormonen, Joseph Smith, niet, zoals, zoals wordt beweerd, het gehele Boek van Mormon van oude gouden platen heeft vertaald. Vooraanstaande handschriftdeskundigen die niet over de Mormoonse aanspraken waren ingelicht, onderzochten fotokopieën van twaalf originele bladzijden van het manuscript, naast enkele bekende voorbeelden van het handschrift van Solomon Spaulding, een Congregationalistische predikant die in 1816 stierf.
Alle drie de deskundigen zouden onafhankelijk tot de conclusie zijn gekomen dat alle documenten van Spauldings hand zijn. Er wordt beweerd dat dit deel van het Boek van Mormon wellicht is genomen uit een ongepubliceerde roman van Spaulding over de oorsprong van de Amerikaanse Indianen. Interessant is ook dat bij een vergelijking van de Engelse King James-vertaling van de bijbel blijkt dat Smith grote gedeelten van deze vertaling woord voor woord heeft overgenomen, zelfs het 200 jaar ouder Engels uit deze vertaling, compleet met de wetenschappelijke fouten die ze bevat.
Veilig in haar kaken
◆ De vraag of krokodillen nu wel of niet hun pasgeboren kleintjes veilig tussen de kaken bewaren, is onlangs definitief beantwoord. A. C. Pooley van het St.-Lucia Estuary Wildreservaat in Zoeloeland, Zuid-Afrika, bericht dat dat inderdaad gebeurt. Wanneer de piepende jongen uit hun ei komen, zo vertelt hij, zal de moeder ze uit het nest wippen en er voorzichtig één in haar bek nemen, die ze zachtjes schuddend in een speciale holte in haar bek laat zakken. „De hele weg naar beneden”, aldus het Engelse blad New Scientist, „is het geluid van het jong te horen, en dat moedigt ook de andere aan om naar binnen te komen, zodat de krokodil nu alleen maar haar bek hoeft te openen om de kleintjes naar binnen te laten.” Wel achttien kleintjes kunnen zo tussen die ontzaginboezemende tanden een veilige schuilplaats vinden, terwijl moeder ze zachtjes wiegt om ze zoet te houden.
IJsbergwater om te drinken
◆ Negentig percent van al het zoete water dat zich op aarde bevindt, ligt in de vorm van ijs opgeslagen aan de zuidpool. Nog niet zo lang geleden heeft een groep van dertig deskundigen in Parijs vergaderd om een voorstel van Franse adviseurs te beschouwen, namelijk om dit ijs voor drinkwater in droge landen te benutten. Saoedi-Arabië heeft tot het onderzoek opdracht gegeven om uit te zoeken of dit een economischer methode is om aan haar toenemende behoefte aan zoet water te voldoen, dan het ontzouten van zeewater. De Franse geleerden schatten dat het verslepen, snijden en smelten van zuidpoolijsbergen 30 tot 50 percent goedkoper zal blijken dan ontzouten. Het tijdschrift New Scientist merkte op dat deze methode dan „niet alleen in droge landen als Saoedi-Arabië en Koeweit economisch zuiniger zal blijken, maar ook in gebieden als Australië, Chili en zelfs Californië, waar de waterschaarste niet zo groot is, een concurrent van andere watervoorzieningsmogelijkheden zou vormen”.
Tabak en religie
◆ Wij zouden hier niet zitten zonder tabak verklaarde een deelnemer aan de jaarlijkse conferentie van de Verenigde Methodisten Kerk in de Amerikaanse staat Noord-Carolina; hij zei dit in een betoog tegen een resolutie om land dat voor de tabaksverbouw werd gebruikt, voortaan te gebruiken voor de verbouw van voedingsgewassen. „Dit is een standaardvoorbeeld van de kip slachten die de gouden eieren legt”, zo verklaarde hij. „Waar denkt u dat de methodisten van Noord-Carolina hun geld van ontvangen?” Het blad Christian Century bericht dat de resolutie met een stemmenverhouding van 2 tegen 1 werd verworpen.
„Leven op Mars”?
◆ In een recent artikel in het tijdschrift Atlantic, getiteld „Leven op Mars”, werd een van de experimenten van de Marslander betiteld als „het sterkste en ondubbelzinnigste bewijs van leven op Mars”. Maar de Viking-geleerde die de verantwoording heeft voor het experiment, schrijft: „Ik zou graag de feiten op een rijtje zetten.” En daarna toonde hij aan dat hoewel zijn experiment onverwachte resultaten had opgeleverd, „een bezadigde beschouwing van alle gegevens (waarvan sommige nog niet zijn gepubliceerd) tot de conclusie leiden dat de resultaten op een niet-biologische wijze verklaarbaar zijn, maar op geen enkele wijze aan enig redelijk biologisch proces kunnen worden toegeschreven.” Zijn slotwoorden waren dat „niemand zich ertoe moest laten misleiden te denken dat enig resultaat van het Viking-onderzoek een wezenlijke aanwijzing verschaft van het bestaan van [leven] op Mars”.
Roken en de geneeskundige beroepen
◆ Onlangs heeft het Amerikaanse Nationale Instituut voor roken en gezondheid resultaten van een onderzoek bekendgemaakt waaruit blijkt dat het roken van sigaretten onder artsen, tandartsen en apothekers in de Verenigde Staten sinds het einde van de zestiger jaren is afgenomen. Terwijl 30 percent van de dokters in dat land in 1968 sigaretten rookte, deed slechts 21 percent dit in 1975. Onder tandartsen was er een daling van 34 naar ongeveer 23 percent, en het percentage rokende apothekers daalde van 35 naar 28 percent in dezelfde periode. Onder het verplegend personeel daarentegen (in het algemeen vrouwen) steeg het percentage. Associated Press berichtte dat in 1975 39 percent van hen rookte, „vergeleken met 37 percent vroeger”. Als vergelijking is interessant dat in 1975 van de gemiddelde volwassen Amerikaanse bevolking 29 percent van de vrouwen en 39 percent van de mannen rookte.
Het gevaar van ratten
◆ Volgens een recente schatting van het regionale bureau van de Wereldgezondheidsorganisatie voor Zuidoost-Azië zouden er in bepaalde landen in dat deel van de wereld wel eens meer ratten dan mensen kunnen zijn. Naar verluidt verliezen landen in Zuidoost-Azië jaarlijks 33 miljoen ton voedsel. In de tijd van een jaar eet één enkele rat die in een pakhuis rondzwerft, 9 kilo voedsel, terwijl hij 25.000 maal uitwerpselen en urine achterlaat, waardoor een nog veel grotere hoeveelheid van het opgeslagen voedsel onbruikbaar wordt. Ook zijn ratten de dragers van verschillende ziektes die op de mens kunnen worden overgebracht. Het Voorlichtingsbureau voor de bestrijding van knaagdieren in Rangoon in Burma heeft bijvoorbeeld pest aangetroffen onder knaagdieren. „De Wereldgezondheidsorganisatie is van plan om de faciliteiten die in Rangoon beschikbaar zijn, te gebruiken om mensen een opleiding te geven die op soortgelijk gebied in andere landen in Zuidoost-Azië en het westelijke deel van de Grote Oceaan werkzaam zijn”, vermeldt het blad World Health.
„Diepste gat ter wereld”
◆ Een bericht van United Press International (UPI) uit Moskou onthulde onlangs dat in de Sovjet-Unie plannen bestaan om „het diepste gat ter wereld” te graven. Volgens het persbureau Tass zijn de geleerden van plan het te graven in zuidelijk Azerbajdzjan, tot een diepte van ongeveer 15 kilometer. De bedoeling is een onderzoek te kunnen instellen naar de korst van de aarde. Het UPI-bericht meldt echter dat de Sovjets in 1972 en in 1974 vergelijkbare projecten aankondigden, „maar kennelijk nooit de voorgenomen diepte bereikten”.
De belangrijkste gebrekziekten
◆ World Health, het tijdschrift van de Wereldgezondheidsorganisatie, meldt als de belangrijkste gebrekziekten die momenteel op aarde heersen: bloedarmoede, struma, kwashiorkor, marasmus en xeroftalmie. Bloedarmoede gaat gepaard met te weinig hemoglobine in het bloed en kan voorkomen worden door het eten van vlees, fruit en bladgroenten. Struma, een vergroting van de schildklier die veroorzaakt wordt door een gebrek aan jodium, kan vermeden worden door zeevis en schaaldieren te eten en gejodeerd zout te gebruiken. Een acuut tekort aan eiwitten veroorzaakt kwashiorkor, een ziekte die zich hoofdzakelijk uit in symptomen als oedeem en lusteloosheid, maar die voorkomen kan worden door eieren, pinda’s peulvruchten (zoals bonen), melk, kaas, vis en vlees te eten. Marasmus, waarvan de symptomen vertraagde groei en verschrompeling van het spierweefsel zijn, is het gevolg van een ernstig tekort aan calorieën en kan vermeden worden door granen, oliën, vetten, knollen en wortels aan het voedsel toe te voegen, en door baby’s moedermelk te geven. Een ernstig tekort aan vitamine A heeft xeroftalmie tot gevolg, dat tot blindheid leidt, maar wat vermeden kan worden door in de voeding lever, eigeel, melk, kaas, boter, rode palmolie, groenten en citrusvruchten op te nemen, aldus het tijdschrift.
Slipgevaar
◆ De Adviesraad voor veiligheid van de Amerikaanse autobandenindustrie dringt erop aan tijdens lichte regenbuien voorzichtig te rijden omdat hierbij op de weg een waterlaagje wordt gevormd dat bijna even glibberig en gevaarlijk is als ijs. Het verdient aanbeveling tijdens regenbuien een lagere snelheid aan te houden omdat de remweg dan viermaal zo groot is als op droge wegen. „Bij het remmen”, schrijft U.S. News & World Report, „moet u licht pompen om te voorkomen dat de wielen blokkeren en u in een slip geraakt. Om te voorkomen dat de auto bij het remmen zijdelings wegschuift, moet de luchtdruk in beide voorbanden gelijk worden gehouden.”
Gezondheid in de V.S.
◆ Onlangs maakte de president van het Amerikaanse Medische Genootschap bekend dat de gemiddelde levensverwachting in de Verenigde Staten nu 72,4 jaar is, vergeleken met 70,9 in 1970. Sinds dat jaar hebben negen van de tien voornaamste doodsoorzaken — met kanker als enige uitzondering — een teruggang te zien gegeven. „Anderzijds”, zegt Science Digest, „is er een toename van het aantal Amerikanen dat door een chronische ziekte of door letsel niet kan werken; de gemiddelde tijd dat mensen wegens ziekte bedlegerig zijn, of in een ziekenhuis of inrichting zijn opgenomen, is nu in totaal 2,2 jaar geworden (terwijl dat 1,7 was in het midden van de jaren zestig); en het zelfmoordcijfer is nog steeds aan het stijgen.”