Een blik op de wereld
Grootste huwelijksprobleem
◆ In Engeland vormde geld vroeger het grootste huwelijksprobleem bij echtparen die om raad vroegen. Volgens N. Tyndall van de Engelse Raad voor Huwelijksvoorlichting, zijn dat nu echter seksuele problemen. Hij zegt: „Echtparen wordt altijd verteld dat zij een goed, rijk en actief seksueel leven moeten hebben. Zij geloven dat, en als dat bij hun niet zo is, dan willen ze weten wat ze eraan kunnen doen.” En dit alles heeft tot gevolg dat „de stabiliteit van hun huwelijk wordt ondermijnd.”
Langste tunnel voor mensen
◆ Japan is bezig een spoorwegtunnel aan te leggen die de langste ter wereld voor personenvervoer zal zijn, waarvan 54 kilometer onder de grond en 23 kilometer onder water loopt. Hij zal het grote eiland Honsjoe verbinden met het meest noordelijk gelegen eiland Hokkaido. Het nu ongeveer voor de helft voltooide dubbele spoor, dat van twee kanten tegelijk gebruikt kan worden, zal naar alle verwachting tegen 1982 klaar zijn.
Levensduur vergeleken
◆ De levensverwachting van de gemiddelde Europese vrouw ligt nu hoger dan 78 jaar, terwijl die van de Amerikaanse vrouw maar 75,9 jaar is. Europese mannen bereiken een gemiddelde leeftijd van 72 jaar, maar Amerikaanse mannen van slechts 68,2 jaar. Er zijn maar 69 blanke Amerikaanse mannen boven de 65 op elke 100 blanke vrouwen, en 73 zwarte en 87 van afkomst Spaanse mannen op elke 100 vrouwen van de bevolkingsgroepen.
V.S.-hoofdstad van onwettige kinderen
◆ Washington D.C., de hoofdstad van de V.S., „heeft de onderscheiding de eerste grote Amerikaanse stad te zijn waarin in een bepaald jaar meer onwettige dan wettige kinderen geboren zijn”, aldus de Associated Press. Vergeleken bij de 4988 kinderen die ongetrouwde vrouwen in 1975 kregen, baarden getrouwde vrouwen 4758 kinderen.
Vier miljoenste uitvinding
◆ Het Octrooi-Bureau in Washington, D.C., kondigde enige tijd geleden de uitreiking aan van het vier miljoenste octrooi. Sinds de oprichting van het bureau in 1790 heeft het 121 jaar geduurd, tot 1911, voor de eerste miljoen octrooien waren bereikt. Maar voor de laatste miljoen waren vanaf 1961 slechts vijftien jaar nodig. The Wall Street Journal merkte op: „Hoewel slechts enkele van die 4 miljoen uitvindingen buitengewoon belangrijk voor de mensheid zijn gebleken, vertegenwoordigt het geheel wel een enorme verzameling van menselijke creativiteit.”
De „vrije” wereld slinkt
◆ Het aantal landen dat als „vrij” wordt beschouwd, blijft slinken. Dit zijn landen waar men vrijheden zoals drukpersvrijheid, godsdienstvrijheid en vrijheid van vergadering geniet. Aan het eind van 1976, woonde minder dan 20 percent van de 4 miljard bewoners op aarde in zulke „vrije” landen. Dat is het laagste aantal sinds in 1952 daarna onderzoekingen werden ingesteld.
Voornaamste oorzaak van de honger
◆ Economen van de Wereldbank zijn tot de conclusie gekomen dat de honger in de wereld meer een distributieprobleem is dan een kwestie van te geringe produktie. In de meeste onderontwikkelde landen hebben de rijkere mensen die het voedsel kunnen bekostigen, goed te eten. Maar, aldus het tijdschrift Science, „zelfs al zouden de inkomens in de onderontwikkelde landen zoals gepland hoger worden, dan nog zouden de armen niet in staat zijn in de toekomst een wezenlijk beter voedselpakket te kopen”. Deze economen schatten dat 75 percent van de bevolking van onderontwikkelde landen ontoereikend voedsel nuttigt.
Overvoedings-„plaag”
◆ Het gebrek aan geschikte voeding is in veel landen, afgezien van de ouderdom, doodsoorzaak nummer één. Researchwerkers van het Worldwatch Instituut verklaren echter: „Het aantal mensen dat gekweld wordt door de moderne plaag van overvoeding nadert nu al snel het aantal dat aan ondervoeding lijdt.” Mensen met een overvloedig dieet verorberen grote hoeveelheden dierlijke vetten, geraffineerde produkten, suiker en andere commercieel gefabriceerde en chemisch geconserveerde voedingsmiddelen. Dit soort van voeding is in verband gebracht met zes van de tien voornaamste doodsoorzaken. De situatie is in Noord-Amerika al heel gewoon, maar begint ook in West-Europa, Japan en de Sovjet-Unie vaste vormen aan te nemen.
Zich uitbreidende woestijn
◆ Volgens de Egyptische hoogleraar Mohammed Kassas „verorbert” de Sahara elk jaar een gebied dat tweemaal zo groot is als Cyprus. Veel hiervan is te wijten aan het misbruik dat de mens van het land maakt. Hij waarschuwde dat elke hoop dat de onderontwikkelde landen grote gebieden van de woestijn geschikt zouden kunnen maken voor de landbouw, een „droom” is gebleken. Zonder geregelde regenval of betrouwbare irrigatiesystemen, kan in woestijnen alleen een beperkte landbouw beoefend worden. Hij voegde eraan toe: „Overal ter wereld waar je in de woestijn de moderne intensieve landbouw toepast, faalt het systeem.” Onder de huidige omstandigheden, zo zei hij, zullen alleen traditionele en simpelere technieken die op bestaande natuurlijke kringlopen gebaseerd zijn, in de woestijn succes kunnen hebben.
Veel metalen in regenwater
◆ Het regenwater boven het Noordzeekanaal en Hilversum is in de provincie Noord-Holland het sterkste door metalen verontreinigd. In de andere gebieden is de hoeveelheid metaalstoffen kleiner maar toch nog wel enkele malen hoger dan van nature in het regenwater aanwezig is. Dit blijkt uit een onderzoek van Provinciale Waterstaat, ingesteld in de periode ’74 tot ’76.
IJzer, zink, lood, sulfaat, nitraat, amonium en fluoride kwamen in verhoogde tot sterk verhoogde concentraties voor.
De hogere metaalverontreiniging in Hilversum noemt het rapport opvallend, daar dit gebied niet echt als industriegebied bekend staat. Vermoed wordt dat de verhoogde gehalten hier veroorzaakt worden door enkele metallurgische bedrijven. — Parool, 15 maart 1977.
’Elke dag 25.000 doden door watertekort’
◆ „Elke dag sterven er 25.000 mensen aan ziekten die het gevolg zijn van watertekorten”, aldus de Argentijnse minister van watervoorziening op de openingsdag van de V.N.-Waterconferentie.
„De omhoogvliegende geboortecijfers, de groeiende vraag naar water van industrieën en stedelijke centra, het vaak onverantwoordelijke gebruik van de beschikbare watervoorraden en de vervuiling hiervan bespoedigen deze crisis”, volgens de Argentijnse president Videla. De secretaris-generaal van de conferentie, de Soedanees Y. A. Mageed, bracht onder de aandacht dat tweederde van de mensheid niet beschikt over goed en voldoende drinkwater. „Dit cijfer zal tegen het jaar 2000 zijn verdubbeld als geen passend antwoord op de problemen wordt gevonden”, zo zei hij. — Parool, 15 maart 1977.
Nieuwe vaders doorbetalen
◆ Zweden experimenteert met betaald verlof voor vaders. Volgens het plan mag een vader na de geboorte van zijn kind, zelfs tot zeven maanden thuis blijven, terwijl hij 95 percent van zijn salaris krijgt doorbetaald. Als de moeder ook werkt, kunnen de ouders de zeven maanden onder elkaar verdelen net zoals ze maar willen. Tot nu toe heeft maar 7 percent van de Zweedse nieuwe vaders voordeel getrokken van deze regeling, maar het aantal is sinds 1974 verviervoudigd en men verwacht dat het nog zal toenemen.
Prestatie ondanks zwakte
◆ Ondanks het feit dat hij door zijn ziekte kreupel is, kwam de vierendertig jaar oude Britse natuurkundige S. Hawking van de Cambridge-universiteit, kortgeleden voor de dag met zijn nieuwe theorie over „zwarte gaten” , een uitdrukking die gewoonlijk gebruikt wordt voor de overblijfselen van sterren die ineenstorten wanneer al hun kernenergie is uitgeput. Volgens Hawking zit het universum feitelijk vol met „kleine zwarte gaten” die niet groter zijn dan atoomdeeltjes. Hij is van oordeel dat deze „zwarte gaten” uit de oermaterie van het universum gevormd zijn. „Bijna net zo opmerkelijk als zijn theorie”, zegt het blad Newsweek, „is het feit dat Hawking al zijn wiskundige berekeningen uit het hoofd doet, zonder de hulp van rekenmachines.” De jonge natuurkundige is erg gehandicapt geraakt door een stoornis aan het zenuwstelsel, een afwijkende vorm van amyotrophische lateraalsclerose. Hawkings toestand blijft achteruitgaan. Hoewel hij moeilijk kan praten, niet kan schrijven en in een rolstoel moet zitten, blijft zijn geest bijzonder helder. Volgens Newsweek „rekenen sommige deskundigen Hawking al tot een van de twaalf meest creatieve theoretische natuurkundigen van deze eeuw”.
Vechten tegen vermoeidheid op de snelweg
◆ Dr. L. Morehouse, directeur van het Laboratorium voor menselijke prestaties van de universiteit van Californië, heeft wat suggesties verschaft voor het onderdrukken van slaap tijdens het autorijden. Zijn adviezen omvatten enkele oefeningen als het afwisselend kijken naar de weg en naar het dash-board, het verplaatsen van de handen waarmee men stuurt, het hoofd heen en weer bewegen, en zelfs met de tenen wiebelen.
De belastingdruk
◆ Nog niet zo lang geleden heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling een vergelijkend overzicht vrijgegeven van de belastingdruk in diverse landen. In Denemarken, waar de belasting 46,7 percent van het bruto nationaal inkomen bedraagt, is de belastingdruk het zwaarst. Hieronder volgt een landenlijst waarin de belasting in percentages van het bruto nationaal inkomen staat aangegeven: Denemarken (46,7), Noorwegen (45,3), Nederland (45,2), Zweden (44,2), Luxemburg (40,8), Oostenrijk (38,1), België (38,1), Duitsland (37,6), Frankrijk (37,5), Finland (36,3), Engeland (35,6), Canada (34,8), Nieuw-Zeeland (32,7), Ierland (32,4), Italië (31,9), Verenigde Staten (28,9), Australië (27,2). In de laatste landen liggen de sociale voorzieningen echter een stuk lager.
„Blauwe kaas” gevaarlijk?
◆ Roquefortine, een zenuwgif, blijkt volgens de onderzoekingen in „blauwe kazen” van zeven landen voor te komen. Twee Canadese artsen ontdekten de stof in Roquefort-kaas uit Frankrijk, Stilton-kaas uit Engeland en Gorgonzola-kaas uit Denemarken, Finland, Italië, Quebec en West-Duitsland. Het Amerikaanse Chemische Genootschap meldt dat het gif „stuiptrekkende reacties” bij muizen veroorzaakt. „Maar”, zo schrijft Science Digest, „gooi uw blauwe kaas niet weg. Volgens de artsen moet u wel twee ton eten voor u als mens enige schadelijke gevolgen ervaart.”
Dieren bekijken
◆ Welke dieren zijn de grootste toeristische attractie in de Afrikaanse natuurreservaten? „Gemiddeld”, zegt een geleerde die deze vraag onderzoekt, „blijkt de toerist per rondleiding van twee uur door het [Kenyaanse Amboselli-natuur-] reservaat acht tot twaalf minuten naar een leeuw of jachtluipaard te kijken, drie tot vier minuten naar een olifant of neushoorn, twee minuten naar een giraf en een buffel en één minuut naar een zebra of antilope.” De natuurbeschermers die het onderzoek bekostigen, voeren aan dat als men het land voor reservaten en toerisme behoudt, het economisch gezien veel meer oplevert dan wanneer men het voor landbouw, grasland of industrie gebruikt.
„Zachte” verkoopmethoden
◆ Volgens een bericht uit Moskou, zijn de harde verkoopmethoden die in het Westen algemeen gebruikt worden — nog — geen deel van de Russische verkoopmethoden. „De Russische advertenties hebben een wat vertederende onschuld,” aldus D. K. Shipler, correspondent van de New York Times. „De Russen schijnen van mening te zijn dat alleen informatie voldoende is om mensen ertoe te brengen iets te kopen.” Hij vertelt dat op de Russische televisie slechts eenmaal in de zoveel avonden vijftien minuten achter elkaar reclame is te zien. Men ziet dan bijvoorbeeld een foto van verschillende stofzuigers met als commentaar van de verkoper: „Stofzuigers kan men in elektriciteitszaken kopen.”
Adverteren om te steriliseren
◆ India’s streven om de enorme bevolkingsgroei te beperken, concentreert zich op het steriliseren van de mannen. Tenten van het „Motivatie centrum” adverteren met geschenken als klokken, horloges, transistorradio’s, fietsen en dergelijke om de gegadigden te overreden. Eén waarnemer merkte op dat de centrums „op spaarbanken lijken die premies uitloven”. „Een aansporing” in dit „vrijwillige” programma vormt onder andere ook geld, terwijl „een ontmoediging” in kan houden dat men ouders met drie of meer kinderen levensmiddelenkaarten onthoudt of dat men zelfs weigert medische verzorging te geven aan kinderen van wie de ouders niet met het programma willen meewerken.