Werkelijk geluk — een onmogelijke droom?

IEDER normaal mens wil graag gelukkig zijn. Maar hoeveel uren van uw actieve bestaan zijn werkelijk gevuld met geluk? Kunt u eerlijk zeggen dat u van uw leven geniet?

Bij de meeste mensen zou uit hun antwoord een teleurstellend „geluksniveau” aan het licht treden. Vooral in deze moderne tijd lijkt het wel alsof voor veel mensen periodes van werkelijk geluk zich niet zo vaak meer voordoen als vroeger. De gezichten van arbeiders, reizigers, winkelende personen en anderen weerspiegelen gevoelens van zorg, droefheid of apathie; niet van geluk.

Ook is het levenstempo in onze generatie sneller dan ooit, en de druk van het dagelijks bestaan is sterk toegenomen. Mensen vinden dat de tijd te snel aan hun handen ontglipt wanneer ze dingen klaar willen krijgen. En wanneer zij na vele jaren terugkijken, komen zij vaak ontsteld tot de ontdekking dat het hun in de jacht van het bestaan aan werkelijk geluk heeft ontbroken.

Eén waarnemer schreef: „Geluk is de zeldzaamste, kostbaarste en meest verkeerd opgevatte gemoedsstemming van de mens.” Toch is geluk betrekkelijk gemakkelijk te definiëren. Volgens een woordenboek wordt geluk gekenmerkt ’door een gevoel van vreugde, tevredenheid of blijdschap’.

Ja, in een boek is geluk gemakkelijk te definiëren. Maar dat het een vast bestanddeel van ons huidige en toekomstige leven zou kunnen zijn, lijkt vaak een onmogelijke droom.

Is geld of roem de methode?

Velen besteden hun leven aan een streven naar geld of roem. Zij denken dat dat wellicht de weg naar geluk is. Maar is dat zo?

Natuurlijk zal armoede iemand maar zelden gelukkig maken. En bijna iedereen meent dat rijkdom wat dat betreft betere kansen biedt. Toch tonen de feiten aan dat ofschoon armoede geen geluk brengt, rijkdom dat evenmin doet. De schrijver van een bijbelse spreuk deed daarom het wijze verzoek: „Geef mij noch armoede noch rijkdom.” — Spr. 30:8.

Een van ’s werelds rijkste mannen, een vermaarde miljardair, verklaarde dat hij ondanks zijn grote rijkdom niet gelukkig was. Hij stierf na een lange periode van eenzaamheid, waarin hij zijn eigen gezondheid en zelfs zijn uiterlijk had verwaarloosd en zich vele jaren van iedereen, met uitzondering van een paar bedienden, had afgezonderd.

Een andere miljardair had een reeks ongelukkige huwelijken achter zich. En toen men hem vroeg wat hem met het oog op zijn grote rijkdom het meeste geluk bracht, antwoordde hij: „Een wandeling langs een mooi strand en dan een duik in het water.” Wel, dat is iets wat ook de armste mens zich vaak kosteloos kan veroorloven!

Een succesvolle actrice en schrijfster merkte op: „Succes is in de meeste gevallen de hoge toegangsprijs niet waard.” Het bereiken en handhaven van haar zogenaamde „succes” bezorgde haar te veel zorgen en leed.

Deze zelfde houding vond ook haar echo in de zelfmoord van een tv-komiek die op de leeftijd van tweeëntwintig jaar reeds grote roem en een groot fortuin had verworven. De producer van zijn tv-show verklaarde dat de jonge acteur „bij zijn speuren naar geluk alles had onderzocht”. Maar hij vond het nergens. In plaats daarvan raakte hij steeds gedeprimeerder. Triest draaiden zijn gedachten rond de vraag: „Waar hoor ik thuis? Waar is mijn geluk?” Toen de producer tot de jongeman zei: „Je geluk ligt hier; je bent een ster”, antwoordde hij: „Nee, dat is voor mij geen geluk meer.” Later beroofde hij zichzelf van het leven.

De problemen die verband houden met het opstapelen van rijkdom tonen de waarheid aan van de bijbelse verklaring: „Zij . . . die besloten zijn rijk te worden, vallen in verzoeking en een strik en vele zinneloze en schadelijke begeerten, die de mensen in vernietiging en verderf storten. Want de liefde voor geld is een wortel van allerlei schadelijke dingen.” Dat streven naar rijkdom heeft volgens Gods Woord tot resultaat dat iemand vaak ’met vele pijnen wordt doorboord’. — 1 Tim. 6:9, 10.

Overvloed niet het antwoord

Er is een tijd geweest dat men meende dat mensen veel gelukkiger zouden zijn wanneer hun levensstandaard maar omhoog zou gaan. Thans blijkt echter dat het grootste aantal mensen met geestelijke problemen zich in de rijke landen bevindt.

Een kop in U.S. News & World Report luidde bijvoorbeeld: „Streven naar geluk — onbereikbaar doel in rijk Amerika.” Het begeleidende artikel luidde gedeeltelijk: „In een tijd van toenemende welvaart en vrije tijd vinden Amerikanen geluk een steeds onbereikbaarder doel. . . . Voor veel Amerikanen dreigt de welvarendste tijd de slechtste tijd te worden.”

Naar schatting tien miljoen Amerikanen moeten voor geestelijke depressiviteit behandeld worden. En het aantal kinderen dat onder psychiatrische behandeling staat, is de laatste jaren schrikbarend toegenomen.

Het koortsachtige zoeken naar „geluk” door middel van materiële rijkdom, roem, overmatige ontspanning, alcoholgebruik, drugs of immorele praktijken heeft dus stellig geen geluk gebracht. Integendeel, steeds meer onvrede en onbehagen is er het gevolg van geweest.

Zelfs veel van de uitvindingen van deze eeuw, die vaak zo luide zijn toegejuicht, zijn voor menigeen een bron van ellende geworden. Men hoeft daarbij slechts te denken aan de auto, die wat reizen betreft weliswaar een bepaalde vreugde heeft geschonken, maar aan de andere kant ook tot grote verkeerschaos, frustraties en vervuiling heeft bijgedragen, om nog maar te zwijgen van de tienduizenden doden en miljoenen gewonden die elk jaar aan het gebruik van dit vervoermiddel ten slachtoffer vallen. Dit heeft reeds in veel gezinnen onzegbaar leed teweeggebracht.

Van de televisie, die een belangrijke bron van onderwijs en ontspanning had kunnen wezen, blijkt geen opbouwende werking uit te gaan. Bij een recent onderzoek trad aan het licht dat in het gemiddelde Amerikaanse huisgezin zes uur en achttien minuten per dag naar de televisie wordt gekeken, en dan nog hoofdzakelijk naar programma’s waarin haat, wreedheid, geweld en immoraliteit het hoofdthema vormen!

Er bestaat allerwegen diepe bezorgdheid over de slechte invloed die dit op de mensen in het algemeen en de jongeren in het bijzonder heeft. Een kinderpsycholoog van de universiteit van Washington schat dat het gemiddelde Amerikaanse kind tegen de tijd dat het zijn diploma van de middelbare school heeft gehaald, 18.000 moorden op de tv heeft gezien! Dat zal in de jonge geest stellig niet bijdragen tot een gevoel van geluk.

En hoe kan er ook werkelijk geluk worden verwacht in een wereld waarin van elke generatie miljoenen bij oorlogen, moorden en ongelukken om het leven komen, in een wereld waarin de misdaad welig tiert, waar rassen- en volkerenhaat nog altijd voortbestaan en waar ziekte, ouderdom en dood het lot van allen zijn? Is geluk thans een reële mogelijkheid of zal het dat ooit in de toekomst worden?

Hoe vreemd dat ook in deze door moeilijkheden geplaagde wereld mag lijken, het antwoord op deze vragen luidt Ja. Zelfs nu is al een mate van waar geluk mogelijk, en totaal geluk kan een toekomstige realiteit zijn. Maar hoe? Waar? En onder wat voor omstandigheden?