Een blik op de wereld
Zeldzame geboorte
◆ Een pasgeboren olifant weegt ca. 90 kilo en is ca. 90 cm hoog, en het is daarom begrijpelijk dat meerlingen zeer zeldzaam zijn. In een wildreservaat in het Afrikaanse land Tanzania is echter een olifantentweeling geboren. Men neemt aan dat dit de enige bevestigde en geregistreerde geboorte van een olifantentweeling van recente datum is.
Schadelijk om baby’s tikken te geven?
◆ Het is een aloude methode om pasgeboren baby’s aan de enkels omhoog te houden en ze een tik op de billetjes te geven zodat ze gaan huilen en beginnen te ademen. Maar Dr. Edmund Crelin, hoogleraar in de anatomie aan de medische faculteit van de Yale-universiteit, meent dat als het kind kon spreken het zou zeggen: „Hou op! Hou me niet aan mijn enkels omhoog en sla me toch niet!” Hij zegt dat deze behandeling het kind geen goed doet, en dat het zelfs schadelijk voor hem kan zijn. Dr. Crelin beweert dat deze methode ook verklaart waarom zich bij één op elke 400 pasgeboren baby’s een ontwrichte heup ontwikkelt. Het kind bij de enkels pakken, zegt hij, veroorzaakt een onnatuurlijke druk op zijn heupen, en de tik die het er dan nog bij krijgt verhoogt de trek op de heupgewrichten nog meer. Hij stelt voor het kind niet aan de enkels omhoog te houden, maar, in plaats daarvan, het in de armen te wiegen.
Gevaar bij het kleuren van haar?
◆ Het tijdschrift Modern Medicine berichtte dat „een onderzoek onder 100 vrouwen met borstkanker had aangetoond dat 87% van hen al geruime tijd van haarkleurstoffen gebruik had gemaakt, terwijl uit een onderzoek onder vrouwen in dezelfde leeftijdsgroep zonder borstkanker bleek dat slechts 25% van hen regelmatig het haar kleurde”. Het rapport merkt ook op dat kleurstoffen voor het haar „aan dezelfde verbindingen” ontleend zijn „als vele stoffen waarvan bewezen is dat ze mogelijk kankerverwekkend zijn”. Deze verbindingen staan niet op de etiketten vermeld.
Deurslot uit het ruimtetijdperk
◆ Deuren die op bevel van een stem opengaan — en eens alleen in science-fiction verhalen voorkwamen — zijn nu, zoals uit de berichten blijkt, werkelijkheid geworden. Een Amerikaans ontwikkelcentrum van de Luchtmacht in de staat New York is zo’n systeem aan het uitproberen. Een computer vergelijkt de op een band opgenomen stem van een persoon met de woorden die hij spreekt als hij toegang tot een beveiligd terrein wenst. „Als de eerste vergelijking de computer niet tevreden stelt,” zo vermeldt het blad News uit Detroit, „zal hij om nog meer woorden vragen, en dan de woorden die hij wil horen.” De proefinstallatie verschafte met een nauwkeurigheid van 99,7 percent toegang aan de juiste personen, waarvan zelfs enkelen verkouden waren en een strottehoofdontsteking hadden.
De omgekeerde wereld
◆ Een vijftienjarig Amerikaanse meisje vroeg onlangs aan een rubriekschrijver voor diverse bladen: „In wat voor ’n idioot gek land leven we eigenlijk?” Het schijnt dat een dokter geweigerd had zonder ouderlijke toestemming gaatjes in haar oorlelletjes te prikken, maar „dat het Hooggerechtshof beslist heeft dat een minderjarig meisje zich wel zonder toestemming van haar ouders kan laten aborteren.”
Slecht „huwelijk”
◆ Het is het eerste paar van dezelfde sekse dat in de staat Colorado een vergunning kreeg om te trouwen niet gelukt het tot het eind van hun eerste „trouwjaar” uit te houden. Eén van hen diende bij de arrondissementsrechtbank van Colorado Springs een verzoekschrift in om de vergunning in te trekken. Zijn advocaat zei dat hij „alleen maar zijn leven op orde wilde brengen”. De rechtbanken van Colorado hebben inzake de wettelijke status van homoseksuele „huwelijken”, nog geen beslissing genomen.
Voor jongens
◆ Volgens de familietraditie, zo schreef een voormalige padvinder aan de Washington Post, was hij van plan zijn achtjarige zoon ook padvinder te laten worden. Maar de speciale uitgave van het padvinderstijdschrift Boy’s Life, ter gelegenheid van het tweehonderd jarig bestaan van de V.S., deed hem van gedachten veranderen. „Het staat vol advertenties voor vuurwapens en luchtbuksen,” klaagde hij. „De binnenkant van de omslag is één grote advertentie voor luchtbuksen waarin staat dat jongens kunnen ontdekken ’dat een buks een grote vriend kan zijn’. . . . Bladzijde 52 biedt een jongen de gelegenheid $21,95 uit te geven aan een helm uit de Tweede Wereldoorlog, duidelijk van het type dat de nazi’s droegen, als ook ’uniformen, bajonetten, enz.’ . . . Dit hele tijdschrift leert jongens precies dàt soort van mensen te zijn die we in deze dichtbevolkte wereld kunnen missen als kiespijn. We hebben in een wereld die bouwers en geen vernielers nodig heeft, geen behoefte aan moordpartijen en een ijzervretersmentaliteit.”
Afwijkende meningen over de landbouw
◆ Toen vijftien landbouwdeskundigen uit de Sovjet-Unie boeren in de Verenigde Staten bezochten, verschilden hun denkbeelden over de landbouw aanzienlijk. Eén van de Russische boeren stelde: „Wij laten onze boeren nooit zoveel uren per dag werken als jullie jullie boeren. Wij vinden dat de man recht heeft op vrije dagen en een privé-leven. Zijn produktie mag dan minder zijn, maar wij zullen een boer nooit 12 tot 14 uur per dag laten werken. Dat is in ons land tegen de wet.” Hij gaf toe dat Amerikaanse boeren meer winst maken door langer te werken, maar voegde eraan toe: „Wij vinden dat de wereld niet alleen om winst en dollars draait.”
Angst eist zijn tol
◆ Een ouder Newyorks echtpaar van achter in de zeventig pleegde onlangs zelfmoord ondanks het feit dat ze materieel niets te kort kwamen. Waarom? Op een achtergelaten briefje stond: „Wij willen niet meer in angst leven.” Zij waren de vorige maand in hun flat beroofd, en waren daarvoor ook al het slachtoffer geweest van misdaden. Omdat zij zich te oud vonden om nog te verhuizen en opnieuw te beginnen, kwamen ze tot de conclusie dat ze het eenvoudigweg niet meer ’aankonden’.
Pokken nu zeldzaam
◆ Het tien-jarenplan tegen de pokken van de Wereldgezondheidsorganisatie van de V.N. heeft een opmerkelijk succes geboekt. Het programma begon in 1966, toen volgens de berichten meer dan 30 landen met pokken-epidemieën te kampen hadden. Op het ogenblik is Ethiopië een van de weinige plaatsen die bericht dat de ziekte nog van betekenis is, en daar is ze toch al drastisch verminderd. Het blad Scientific American schreef dat het niet lang meer zal duren of „de wereld zal waarschijnlijk het laatste geval van de meest verschrikkelijke ziekte in de menselijke geschiedenis meegemaakt hebben.”
Communicatie bij de Eskimo’s
◆ Jarenlang hebben de Eskimo’s uit het verre noorden geen geschreven taal gekend, maar gaven zij hun mededelingen mondeling door. Nu bevorderen de Eskimo-leiders de aanvaarding van een schrift dat op twee manieren geschreven kan worden, met Romeinse letters en met fonetische symbolen die lettergrepen voorstellen. Het tweevoudige systeem is ontworpen om vijf afzonderlijke schrijfwijzen te vervangen die de afgelopen jaren in verschillende streken door zendelingen ontwikkeld zijn. Hoewel de gesproken taal, Inukutut geheten, in de meeste gebieden in het noorden algemeen gesproken wordt, waren de afzonderlijke schrijfwijzen een belemmering voor de communicatie onder de verspreid liggende Eskimo-nederzettingen. De voorgestelde standaardisatie met slechts twee vormen was een compromis ten behoeve van die Eskimo’s die al de ene of de andere manier gekozen hadden. De systemen kunnen door elkaar gebruikt worden.
Grootste telescoop
◆ Op een vergadering van de Optische Vereniging van Amerika berichtte de Russische geleerden Igor Karachentsev dat er sinds januari in het Kaukasus-gebergte een nieuwe spiegeltelescoop met een middellijn van 594 cm in gebruik is genomen. Voordien was de Hale-telescoop (508 cm diameter) op de berg Palomar, in de staat Californië, de grootste. De Russische telescoop zou de blik van de mens in het zonnestelsel hebben verruimd tot het miljard-voudige van het normale gezichtsvermogen.
De terugkeer van de koala
◆ De lief-uitziende Australische koalabeer was eens bijna uitgestorven. In een bepaald jaar waren er ongeveer twee miljoen gedood om hun pels, waar jassen, hoeden, tassen en riemen van gemaakt werden. Maar toen werd dit door de wet verboden, en nu is er in de beschermde gebieden een overschot aan koala’s. Vandaar dat sommige weer naar de streken worden gebracht waar ze eens in groten getale leefden en waar natuurlijk ook hun lievelingseten — het blad van de eucalyptusboom — groeit.
Het gebruik van zonne-energie
◆ De energie van slechts vijftien minuten zonneschijn op de aarde is voldoende om een jaar lang in de energiebehoeften van de mens te voorzien. Maar niemand heeft nog een economische manier uitgevonden om die energie aan te wenden. Er worden echter steeds meer pogingen daartoe in het werk gesteld. Tegen het eind van 1976 installeerde het Amerikaanse bureau voor energie-onderzoek en -ontwikkeling in ongeveer 1300 ziekenhuizen, scholen, fabrieken, kantoren, hotels en andere gebouwen, een verwarmingsinstallatie gebaseerd op zonne-energie.
Het kwijtraken van slib
◆ Het kwijtraken van slib — het dikke en gomachtige overblijfsel van rioolwater — is een steeds groter wordend probleem in de Verenigde Staten. Gemiddeld genomen moet het land zich jaarlijks van ongeveer 300 miljoen ton natte slib ontdoen, en die hoeveelheid wordt elk jaar groter. Een algemene manier om het uit de weg te ruimen, is het in de oceanen te storten, of het te verbranden. Maar wegens de lucht- en watervervuiling zijn zulke methoden door de wet aan banden gelegd. Het slib wordt onderzocht of het als kunstmest of ’grond’ gebruikt kan worden. Deskundigen waarschuwen dat, tenzij het slib op de juiste wijze behandeld wordt, dit een gevaar voor de gezondheid kan betekenen.
Waarom zoveel kanker?
◆ Dr. E. Wynder van de Amerikaanse Gezondheidsdienst beweert dat de meeste kwaadaardige ziekten waaraan de mensheid lijdt, „met onze geciviliseerde levenswijze” verband houden. Op een conferentie over voeding en kanker, die door meer dan 1000 artsen en diëtisten bijgewoond werd, stelden Dr. Wynder en anderen dat naast de andere erkende oorzaken van kanker, zoals roken, toevoegstoffen in levensmiddelen of industriële bijprodukten, ook voedselfactoren nauw met kanker in verband staan. Uit een onderzoek bleek dat zich bij dieren die met synthetische voedingsmiddelen gevoed werden, een grotere neiging tot de vorming van tumors voordeed. Ook was men van mening dat bepaalde vormen van kanker mogelijk ten dele bepaald worden door de eetgewoonten die iemand in zijn jeugd heeft.
Oude tanden
◆ Een onderzoek op ongeveer 5000 mummies van oude Peruviaanse Indianen heeft uitgewezen dat zij minder gaten in hun tanden hadden dan de moderne mens. Naar verluidt liep de bloeitijd van de verschillende bestudeerde culturen van omstreeks 600 v.G.T. tot ongeveer 1700 G.T.