Een blik op de wereld
Krachtige pijnstiller uit de hypofyse
◆ Onlangs hebben onderzoekers aan de Universiteit van Californië een bijzonder krachtig pijnstillend middel ontdekt, dat door de hypofyse — een klier die aan de onderzijde van de hersenen hangt — wordt geproduceerd. Men heeft het bèta-endorphin genoemd, en het schijnt dat deze stof „bij rechtstreekse inspuiting in de hersenen van ratten en muizen 20 tot 40 maal beter de pijn stilt dan morfine, en bij inspuiting in de aderen drie- tot viermaal beter”, aldus een bericht over de proeven die men met dit middel op dieren heeft genomen.
Uitgebreide versperring
◆ Volgens de berichten heeft Oost-Duitsland nu twee derde van zijn nieuwe grensversperring gereed. Het is al de vierde versperring die dit land na de Tweede Wereldoorlog langs zijn grens met West-Duitsland heeft aangelegd. Na voltooiing zal de versperring een lengte van zo’n 1450 kilometer hebben en vanaf de Oostzee helemaal tot Tsjechoslowakije lopen. Negen meter van de grens staat een gaashek van 2,7 meter hoog, dat bovendien 1 meter diep in de grond steekt en waarvan de betonnen palen zijn voorzien van mijnen. Achter dit hek loopt een 4,5 meter brede sloot, om mensen te verhinderen met een vrachtwagen of enig ander voertuig door de versperring heen te rijden. Vervolgens komt een strook met zachte, omgeploegde grond waarin voet- of wielsporen gemakkelijk door de Oostduitse grenswachten zijn waar te nemen. Ten slotte lopen er parallel aan de grens twee betonbanen waarover soldaten kunnen marcheren en gemotoriseerde patrouilles kunnen passeren. Betonnen wachttorens met machinegeweer-gaten zijn nog een ander kenmerk van deze barrière. De kosten van het totale systeem worden geschat op ruim één miljoen gulden per kilometer. „Net als haar voorgangsters”, aldus de New York Times, „is de versperring meer ontworpen tegen het ontsnappen van Oostduitsers dan om de Amerikanen en Westduitsers te weren.”
Zomertijd-reacties
◆ Engelse psychologen hebben ontdekt dat zomertijd-veranderingen van invloed kunnen zijn op het menselijk gedrag. Bij een onderzoek onder 65 personen naar hun reacties op de verandering van zomer- naar wintertijd, bemerkten onderzoekers verbonden aan de universiteit van Sussex dat de proefpersonen vroeger wakker werden, hun temperatuur sterk wisselde en zij zich een paar dagen lang extra wakker voelden. Dergelijke overgangen van zomer- naar wintertijd en omgekeerd, blijken een langere aanpassingsperiode te vergen dan wanneer men met het vliegtuig naar een andere tijdzone reist.
Vulkanen in overvloed
◆ Volgens het Russische persbureau Tass zijn er op het schiereiland Kamchatka acht nieuwe vulkanen verschenen. Een van deze braakte per seconde meer dan 20 kubieke meter lava uit. Volgens Tass bezit dit schiereiland ten noordoosten van Japan 160 vulkanen, waarvan 28 actief zijn.
Schadelijke konijnen
◆ Twintig jaar geleden was de Engelse konijnenbevolking bijna volledig door de myxomatose uitgeroeid. Maar de dieren overleefden de plaag en volgens het ministerie van landbouw zijn er nu weer 60 miljoen in het land — meer dan het aantal mensen. Hoeveel er door de konijnen wordt opgegeten? De boeren schatten 1/25e deel van hun gewassen.
Mysterieuze mummie geïdentificeerd
◆ De mummie van koningin Tiy, grootmoeder van de Egyptische koning Toetanchamon, is onlangs geïdentificeerd. Sinds de ontdekking van de mummie van koning Toetanchamon in 1922 was dit de eerste identificatie van een koninklijke mummie. Koningin Tiy zou in de veertiende eeuw vóór onze gewone tijdrekening hebben geleefd, en wat nu haar mummie blijkt te zijn, werd met twee anderen reeds in 1898 gevonden, maar toen achtte men de vondst niet belangrijk. Omstreeks 1900 werd de graftombe van deze mummies weer verzegeld. Een van de aanwijzingen die tot de recente identificatie leidden, was een oude foto waarop de linkerarm van deze mummie was te zien in gekruiste ligging over haar borst, op een manier die gewoonlijk alleen aan hooggeplaatste personen was voorbehouden. Dus werden de mummies opnieuw opgezocht. Röntgenopnamen van de schedels van diverse koninklijke mummies, deden op grond van overgeërfde schedelvorm-kenmerken vermoeden dat de mummie tussen Thoejoe (die bekend stond als de moeder van koningin Tiy) en koning Toetanchamon in geplaatst moest worden. Ook de haaranalyse kwam te hulp. In het graf van koning Toetanchamon was een medaillon gevonden met daarin wat haar en een inscriptie die vermeldde dat dat haar van koningin Tiy was. Een gedeelte hiervan en van het haar dat van de mummie was afgeknipt, werden met een elektronisch onderzoek-apparaat geanalyseerd. De analyse toonde aan dat de haarmonsters identiek waren. En Dr. J. E. Harris van de universiteit van Michigan beschouwt de identificatie van deze mysterieuze mummie, als zijnde de mummie van koningin Tiy, nu als „zeker”.
Plutonium-pacemaker
◆ Bij bepaalde hartpatiënten is langs operatieve weg een zogenaamde pacemaker in de borstholte geplaatst, die de hartspieren de noodzakelijke elektrische impulsen moet geven om het ritme van de samentrekkingen te regelen. Wanneer de kwikbatterijen die de gewone pacemakers van energie voorzien, leeg raken, is operatieve vervanging nodig. Thans heeft men echter plutonium-pacemakers ontworpen die zo lang werken dat vervanging niet meer nodig zal zijn. Volgens het tijdschrift Mechanix Illustrated is de Reglementeringscommissie op het gebied van kernenergie de mening toegedaan dat „de voordelen van de plutonium-pacemaker voor de patiënt ruimschoots opwegen tegen het kleine risico van stralingsgevaar dat zij met deze apparaten lopen”.
Tekort aan water
◆ Vijfenzeventig percent van de plattelandsbevolking en 20 percent van de stedelijke bevolking op aarde, heeft te kampen met het probleem van onvoldoende watervoorziening. Dit stond te lezen in een recent VN-rapport ten behoeve van de Internationale Waterconferentie te Mar del Plata in Argentinië. In ontwikkelingslanden ligt het watergebruik op hoogstens 4 liter per persoon per dag; in industrielanden is het totale verbruik, omgerekend per hoofd van de bevolking, 897 liter per persoon per dag.
De leer voorschrijven
◆ Volgens het Sovjet-blad Sputnik heerst er in Rusland vrijheid van aanbidding, behalve dan dat er „van de zijde van Jehovah’s Getuigen [en andere onderdrukte groepen] steeds vaker wordt gevraagd om volledig vrij te zijn van staatscontrole”. Uitleggend waarom „sommigen als misdadigers worden gestraft”, verklaarde dit blad dat er een verbod bestaat „op fanatieke riten en misleidende acties die bijgeloof bevorderen (waarbij bijvoorbeeld valt te denken aan de geruchten over het ’einde der wereld’ . . .)”. Een christen kan in Rusland dus niet geloven in iets waarover herhaalde malen in de bijbel wordt gesproken, omdat de staat dit niet goedkeurt. „De overgrote meerderheid van de Sovjet-geestelijkheid doet zulke verklaringen niet”, aldus het blad Sputnik.
Wie krijgt de maanstenen?
◆ Wat is er gebeurd met de 382.042 gram maanmateriaal dat Amerikaanse astronauten naar de aarde hebben meegenomen? De beheerder van de maanstenen, de chemicus M. G. Duke, meldt dat 336.455 gram van het gesteente nog in verzegelde houders op een luchtmachtbasis in Texas bewaard ligt. De andere 45.587 gram is verdeeld onder onderzoekers in vijftien landen en honderden politieke figuren over de gehele aarde. De astronauten die hun leven waagden om de maanstenen naar de aarde te brengen, behoren volgens ruimtefunctionarissen niet tot de ontvangers.
Goudatomen gefotografeerd
◆ Het Japanse Genootschap voor de Natuurkunde publiceerde onlangs een foto waarop keurig gerangschikte rijtjes ringvormige voorwerpen zijn te zien, die volgens professor Hatsujiro Hasjimoto van de Osaka-universiteit de eerste fotografische beelden vormen van goudatomen. De zwarte middens van de ringvormige structuren zijn volgens hem een afbeelding van de kernen van de goudatomen en de witte ring daaromheen, is een beeld van de elektronenwolk van de afzonderlijke atomen. De foto is met een elektronenmicroscoop gemaakt.
Depressie overwinnen
◆ Tijdens een recent onderzoek aan de universiteit van Wisconsin bleek een (hard)loop-programma van tien weken op abnormaal gedeprimeerde personen een heilzamer uitwerking te hebben dan een traditionele psychotherapeutische behandeling bij een vergelijkbare groep depressieven. De meeste „patiënten” waren reeds na drie weken van hun depressie af en zijn in de maanden daarna stabiel gebleven.
Interessant in dit verband is ook de uitspraak van een functionaris van de Amerikaanse Openbare Gezondheidsdienst op een bijeenkomst van het Amerikaanse college van chirurgen, dat „zowel de gezondheid als de levensvreugde omhoog zouden gaan” wanneer mensen een paar uur per dag blootsvoets rond hun huis of in de natuur zouden lopen.
Sodom en Gomorra in oude documenten?
◆ Nog steeds is men bezig met de vertaling van de duizenden kleitabletten die in het oude koninkrijk Ebla, in het noordelijke deel van het huidige Syrië, zijn gevonden. Nooit eerder heeft men in niet-bijbelse documenten zo’n hoeveelheid bijbelse namen aangetroffen. Kortgeleden werd een handelsdocument vertaald waarin sprake is van goederen die naar Sodom en Gomorra zijn verkocht. Ook is men verwijzingen tegengekomen naar Ur en Haran, plaatsen die met het leven van Abraham verband houden. De geleerden manen echter tot voorzichtigheid omdat er geen enkel bewijs voorhanden is dat het hier om dezelfde plaatsen gaat als in de bijbel worden genoemd, maar het feit dat zulke namen in de bijbelse periode gangbaar waren, is veelbetekenend. Een van de geleerden merkte echter terecht op dat „deze ontdekkingen van Tell Mardikh zeker de bijbel niet ’bewijzen’. Dat kan geen enkele archeologische vondst”, aldus zijn woorden.