Een blik op de wereld
Het redden van baby’s
◆ Bijna 20 percent van alle pasgeboren Chinese baby’s in Hong Kong lopen de kans aan „bilirubinemia” te sterven. Deze toestand waarbij sprake is van een abnormaal hoog gehalte aan de kleurstof bilirubine in het bloed, komt veel voor onder te vroeg geboren kinderen, van wie de lever nog niet volledig is ontwikkeld. Thans, aldus de South China Morning Post, „moedigen plaatselijke artsen aan tot het eenvoudige gebruik van blauw licht als vervanging van de gevaarlijke bloedtransfusies”. Voordien was een volledige wisseltransfusie de voornaamste behandeling, maar nu is deze gewoonte in de ziekenhuizen van Hong Kong, alsook elders in de wereld, bezig plaats te maken voor de beschijning van baby’s met blauw licht.
Communicatie-kloof overbrugd
◆ „Het is ongelooflijk!” schrijft een moeder in een ingezonden brief in de New York Daily News. „Ik heb een oplossing gevonden om de kloof tussen mijzelf en mijn geestelijk totaal onbereikbare tienerdochter te overbruggen.” Wat was haar oplossing? Zij schrijft dat zij ’haar dochter nu een handje helpt’ met de afwas in plaats van haar alleen bezig te laten zijn. Het resultaat: „Ze praat me bijna de oren van het hoofd! . . . Ik heb het gevoel alsof we nog nooit zo dicht naast elkaar hebben gestaan en zij heeft hetzelfde idee.” De opvatting dat ouders samen met hun kinderen behoren te werken en te spelen, is een al oud, maar in deze maatschappij van ’ieder voor zich’ wel eens uit het oog verloren idee.
Pauselijke zegen
◆ Een functionaris van de Grieks-Katholieke Kerk in Jeruzalem maakte onlangs bekend dat paus Paulus VI in een ’warme persoonlijke’ brief een „zeer speciale apostolische zegen” had geschonken aan de gevangen aartsbisschop Hilarion Capucci. De aartsbisschop zit een straf van twaalf jaar uit voor het smokkelen van wapens en explosieven naar terroristen in Israël. De persoonlijk ondertekende brief van de paus, was een reactie op een van Capucci’s klaagboodschappen over zijn ’lijden in de gevangenis voor de vrede en verzoening onder de volken van het Midden-Oosten’.
Een andere pauselijke zegen wekte de volgende reactie van een lezer van de Detroit News: „Ik ben katholiek, maar uw recente artikel over de paus die een telegram heeft gezonden aan de dochter van [een prominente onderwereldfiguur] wegens haar huwelijk, heeft me woedend gemaakt. . . . Onze kerk is in moeilijkheden. Wij krijgen jonge mensen niet meer naar de dienst. Zij noemen ons huichelaars, en dat begin ik nu te begrijpen. . . . Als de Paus telegrammen naar hoge bonzen van de ’Maffia’ blijft sturen, ben ik er zeker van dat wij, die niet in de ’Maffia’ geloven, ook niet in de kerk willen blijven.” Pogend een verklaring te geven, schreef de priester H. Maino uit Detroit: „Iedereen kan een pauselijke zegen verkrijgen door een priester te laten schrijven dat hij of zij een goed katholiek is.”
Verborgen melkwegstelsel ontdekt
◆ Een sterrenkundige aan de universiteit van Maryland bericht de ontdekking van een tot nu toe onbekend melkwegstelsel dat dichter bij ons eigen melkwegstelsel staat dan enig hiervoor bekend sterrenstelsel. Het is volgens de berichten een dwergstelsel dat slechts een duizendste van de massa van ons eigen stelsel bezit. Aan het oog onttrokken door de dichte sterrenhopen en stofwolken van ons eigen melkwegstelsel, was het tot nu toe aan de aandacht van de astronomen ontsnapt.
Rechtvaardiging van oorlog
◆ Jezuïetenpriester R. T. McSorley schreef onlangs aan het katholieke tijdschrift America dat „de enige pogingen om een evangelisch standpunt tegenover oorlog in te nemen, in de eerste drie eeuwen van het christendom zijn ondernomen, toen men het christelijke pacifisme aanhing, en later in de vierde eeuw toen de theorie van de rechtvaardige en onrechtvaardige oorlog bij Augustinus haar begin vond.” Nu, 1600 jaar later, is het echter duidelijk, zoals hij schreef, „dat deze theorie [van de rechtvaardige en onrechtvaardige oorlog] nooit heeft gewerkt. Ze is met betrekking tot geen enkele oorlog in de geschiedenis toegepast. Nooit is er één oorlog als onrechtvaardig veroordeeld.” Waarom niet? „Omdat de theorie van de rechtvaardige en onrechtvaardige oorlog van de veronderstelling uitgaat dat een oorlog van één kant als rechtvaardig en van de andere kant als onrechtvaardig moet worden beoordeeld; dit gebeurt nooit. De theorie laat elke natie in haar recht haar eigen zaak te beoordelen” — ten gunste, natuurlijk.
Levensduur van man en vrouw
◆ Zijn vrouwen automatisch voorbestemd om langer te leven dan mannen? Hoewel de statistieken inderdaad aantonen dat vrouwen langer leven dan mannen, is het toch volgens een onlangs gepubliceerd rapport in het Journal of Breathing van de Longstichting van Illinois, „grote nonsens” om daaruit te concluderen dat vrouwen erfelijk voorbestemd zijn om langer te leven. Hoe dat zo? Omdat uit het onderzoek bleek dat zowel mannen als vrouwen gemiddeld 75 tot 76 jaar leven indien zij niet roken. Het rapport voorspelt dat de gemiddelde levensduur van de vrouw zal dalen als in de komende jaren de tendens zal blijven bestaan dat steeds meer vrouwen gaan roken.
Honderd jaar worden
◆ Meer dan 19.000 Russen zijn over de honderd jaar, aldus professor G. Pitskhelauri, directeur van het (Russisch) Georgische Centrum voor de Gerontologie. In tegenstelling daarmee zijn er in de Verenigde Staten slechts 3500 honderdjarigen, aldus het Amerikaanse Bureau voor de statistiek. Bijna 300.000 Russen zijn boven de negentig.
Wereldscheepsvervoer
◆ Het afgelopen jaar, aldus Lloyd’s Register, is het laadvermogen van de wereldkoopvaardijvloot met 10 percent toegenomen. Het is nu tweemaal zo groot als van de wereldvloot in 1966. Liberia heeft de grootste koopvaardijvloot, gevolgd door Japan, met minder dan twee derde van die capaciteit. Daarna volgen Engeland, Noorwegen, Griekenland, Rusland en de Verenigde Staten (in die volgorde). De Russische vloot van reuzentrawlers is tweemaal zo groot als die van alle andere landen bij elkaar (643 schepen tegen 259), terwijl Rusland nu de controle heeft over meer dan een derde van de wereldvisvloot (bestaande uit 18.217 schepen).
Echtscheiding over de gehele wereld
◆ Hoe laten de landen van de wereld zich onderling vergelijken wat hun echtscheidingscijfer betreft? Zweden staat bovenaan de lijst met 60 echtscheidingen van 100 gesloten huwelijken, dan volgt de V.S. met 44, gevolgd door de Dominicaanse Republiek met 43, Denemarken met 39, Oost-Duitsland, Engeland en Libye met 30, de U.S.S.R. met 28, terwijl Iran, Japan en Frankrijk bijna onderaan de lijst staan met slechts 10. Ook Nederland ligt met bijna 17 nog ver bij de koplopers ten achter, maar heeft volgens de cijfers van het C.B.S. sinds 1964 (6 op de 100) een sterke stijging gekend.
De hoge kosten van werkloosheid
◆ Werkloosheid kost soms meer dan enkel het verlies van een salaris. Volgens C. Donig, het hoofd van een Westberlijnse kliniek, kan één jaar werkloosheid de levensverwachting van een werkloze met vijf jaar verminderen. Hij gaf als uitleg: „Wij hebben meer dan 3000 mannen en vrouwen met nerveuze stoornissen ter observatie gehad. Deze mensen zijn al lange tijd achtereen zonder werk. De verwerkte gegevens met betrekking tot deze personen leiden tot de conclusie dat werkloosheid en de daarmee gepaard gaande gevoelens van bezorgdheid en verontrustheid iemands levensverwachting met wel vijf jaar kunnen verminderen, vooral wanneer ze al meer dan een jaar op zoek zijn naar werk.” Na die tijd laten veel werkzoekers zichzelf gaan en verliezen zij zich in de alcohol en de drugs. Hun gezondheid brokkelt af en hun huwelijk valt uiteen. Hij adviseert de vrouw van een werkzoekende man deze voortdurend aan te moedigen en zijn vrije-tijd-interesses met hem te delen opdat hij zich gewenst en nodig voelt.
Krachtigste vergroter
◆ Het Technisch Research-Instituut van de universiteit van Tokio heeft onlangs een elektronenmicroscoop onthuld die een vergroting van 500.000 maal kan bereiken, „de sterkste ter wereld”, aldus de Daily Yomiuri. Het „oog van een naald is tot de omvang van het Korakuen-stadion te vergroten”. Eén persoon kan de microscoop bedienen.
Voorzichtig met schoonmaakmiddelen!
◆ Onlangs vonden twee vrouwen — een van 55 jaar en een ander van 68 — de dood als gevolg van opstijgende dampen uit een zelf gemaakt en onverdund mengsel van ammonia en een huishoudelijk bleekmiddel. Waarschijnlijk heeft zich stikstoftrichloride ontwikkeld. Dit beklemtoont alleen maar de noodzaak om bij het gebruik van reinigingsmiddelen voorzichtig te zijn, vooral als men van plan is twee substanties dooreen te mengen.
Meer dan 2000 jaar oud!
◆ In de oude stad Chinancheng, in midden-China, hebben archeologen nog niet zo lang geleden een zeer goed bewaard lichaam van een man ontdekt, geborgen in drie kisten en gedrenkt in een rode vloeistof. Naar men vermoedt, gaat het om een persoon die in 167 v.G.T. is begraven. In dezelfde diepe holte werden meer dan 500 voorwerpen, waaronder kleding, schoenen en allerlei gebruiksartikelen, aangetroffen. Het lichaam dat volgens de berichten een lengte had van 1,63 meter en een gewicht van 52 kilo, was zo goed bewaard dat de gewrichten nog beweegbaar waren en de huid nog elasticiteit bezat.
„Gehuwd” met de goden
◆ In de Free Press Journal van Bombay, in India, stond het bericht dat „in de tempels van zuidelijk Maharashtra reeds bijna 250.000 ’Devdasis’ vertoeven, vrouwen die zogenaamd als ’gehuwd’ worden beschouwd met de goden, maar in werkelijkheid tot directe of indirecte vormen van prostitutie worden gedwongen . . . Minstens 9000 ’minderjarige’ meisjes worden jaarlijks in de tempels van de negen districten van Maharashtra en Karnataka tot het ’vak’ gewijd.” Thans wordt aangedrongen op een regeringsonderzoek inzake „deze schandelijke traditie”. Maar, zoals de Journal ook opmerkte, „kunnen wetgevende maatregelen alleen geen eind maken aan ’tradities’ die in de ogen van het volk religieuze heiligheid bezitten”.
De ouden hadden het het eerst
◆ Thans zijn er veel mensen die hun groentetuin omgeven of doorzaaien met goudsbloemen of andere planten die de eigenschap hebben insekten af te weren. Anderen spreiden zeewier op hun aardappelbedden om de colorado-kever op een afstand te houden, of zij planten kool in bladaarde om maden en wormen af te weren. Bij en recent onderzoek door Canadese geleerden is echter aan het licht getreden dat dergelijke methoden verre van nieuw zijn en reeds door de antieke landbouwers werden toegepast. Enkele oude schrijvers doen al de aanbeveling rijen van planten als komijn, knoflook en klimop tussen rijen andere planten aan te leggen, met het oog op het verdrijven en doden van insekten. Voor de bestrijding van onkruid suggereren Cato en Varro de grond te bedekken met het residu dat overblijft nadat de olie van geperste olijven is afgevloeid. Plinius de Oudere adviseert de menging van cypressebladeren met de zaden van groenten om de maden en wormen te verhinderen dat ze de wortels van de ontkiemende planten opvreten. Om schimmelziekten te voorkomen was Democritus er een voorstander van de zaden in preisap te drenken alvorens ze te zaaien. Volgens het onderzoek gebruikten de Griekse en Romeinse boeren ook stoffen bereid uit mineralen en chemicaliën die rechtstreeks beschikbaar waren uit planten, bomen, dieren en de grond. Tot de methoden die ze bij hun strijd tegen insektenplagen toepasten, behoorden het gebruik van rook en pesticiden, terwijl ze ook onkruidverdelgingsmiddelen kenden en stoffen om knaagdieren te bestrijden.