Een blik op de wereld
Taalproblemen
◆ Uit proeven genomen door Amerikaanse college-studenten is een onomstotelijke achteruitgang in taalbeheersing geconstateerd. Deze tendens in de Verenigde Staten wordt voornamelijk toegeschreven aan gebrek aan lees- en spreekconcentratie tijdens de eerste schooljaren. Een voorname schuld hiervan draagt de televisie. Een college-decaan in New York merkte op: „Voor veel kinderen geldt dat [de televisie] voor een groot deel het hardop voorlezen, de lichamelijke activiteit in gezelschap met andere kinderen, het spreken en de communicatie bij de normale omgang met anderen, en het gebruik van de eigen verbeelding om een eigen omgeving te scheppen, heeft vervangen.” Onveranderlijk werd vastgesteld dat kinderen die van lezen hielden of goed met de taal overweg konden, de kinderen waren die vanaf hun prille jeugd door hun ouders waren voorgelezen, en bij wie niet was toegestaan dat de televisie een vervanging voor lezen en communicatie was geworden.
Pijproken veiliger?
◆ Tijdens een recent onderzoek dat zich uitstrekte over 54.000 mannen en vrouwen tussen de 18 en 69 jaar, kwam aan het licht dat Zweedse pijprokers en Zweedse kettingrokers (sigaretten) nagenoeg hetzelfde risico liepen om longkanker te krijgen — een bijna zevenmaal groter gevaar dan niet-rokers. Voor hen die zowel sigaretten als pijp gebruikten, bleek het risico 10,9-maal zo hoog te liggen, terwijl het tot 28,8 maal opliep voor die pijprokers die ook nog eens 15 of meer sigaretten per dag rookten. Een tien jaar geleden meldde de Amerikaanse arts E. C. Hammond, van het Amerikaanse Genootschap voor de Kankerbestrijding, dat in Amerika degenen die alleen pijp rookten, een wel vier- of vijfmaal zo kleine kans liepen om longkanker te krijgen als sigarettenrokers. Volgens Dr. Hammond moeten de verschillende uitslagen van de twee onderzoekingen aan verschillen in tabak worden toegeschreven of aan het feit dat Amerikaanse pijprokers de rook niet inhaleren. Wat hij echter wel aantekende was, dat ook in Amerika de kans op longkanker voor de inhalerende pijproker en de sigarettenroker even groot is.
Reuzengroenten
◆ C. Bowcock, een tuinder in Willaston (Engeland), heeft zeven nieuwe records gevestigd, die zijn opgenomen in het Guinness Book of World Records. Waarmee? Met het kweken van reuzengroenten. Hij schijnt zijn planten intraveneus te voeden. Maar wat ook de oorzaak van zijn opmerkelijke prestatie is, zijn groenten mogen er zijn: onder andere een selderijstengel van bijna 16 kilo en een kool van ruim 43 kilo.
Twijfelachtige raadgevers
◆ De Presbyteriaanse geestelijke Th. Kirkman vestigde onlangs de aandacht op het toenemende aantal geestelijken met gestrande of verbroken huwelijken. Vaak verlaten zij hun ambt en gaan ander werk doen. „In negen van de tien gevallen”, aldus Kirkman, „hebben deze voormalige geestelijken werk gevonden als ’huwelijksadviseurs’, raadgevers voor het oplossen van conflictsituaties of in sociale diensten.” Hoe beschouwt hij het werk van deze mensen die niet in staat waren hun eigen problemen op te lossen, maar nu proberen voor die van anderen een oplossing te vinden? Hij verklaart: „Het heeft mij altijd toegeschenen dat de voor zijn examen ’gesjeesde’ nu tot leraar is gepromoveerd. . . . De ’zondaar’ is de ’onderwijzer’ geworden. Ik zie een onderwijzer graag als iemand die hetgeen hij leert, ook kan toepassen. Niet om aan de christelijke vergevensgezindheid voorbij te gaan. Het is meer dat ik de ’brokkenmaker’ niet graag de ’rijschool’ zie leiden.”
Het nalezen van maïs
◆ College-studenten in de Amerikaanse staat Illinois wisten nog duizenden kilo’s maïs te oogsten nadat de mechanische oogstmachines het werk hadden beëindigd. Met het geld dat zij voor hun maïs kregen waren zij in staat privé-bureaus te financieren die zich inspannen voor het voeden van het hongerige deel der wereld. Eén student, die opmerkte dat de maïs die nu met de hand was geoogst, anders was blijven liggen, was gaan rotten en naderhand was ondergeploegd, verklaarde: „Wat we hier zien is slechts een klein voorbeeld van de schrikbarende verspilling in de moderne, gemechaniseerde landbouw.” Landbouwdeskundigen schatten dat ongeveer 5 percent van de totale Amerikaanse maïsoogst (van 145 miljoen ton) door de combiners wordt ’gemist’.
De weerslag van een filosofie
◆ Heeft de steeds populairder wordende vrijheid om maar te doen en te zeggen wat men wil, een afneming gebracht in het aantal geesteszieken en zelfmoorden, zoals velen hadden voorspeld? Nee, aldus professor D. Freedman, hoofd van de afdeling Psychiatrie van de Universiteit van Chicago. In plaats daarvan betoogt hij dat zulk een vrijheid ’deze aantallen misschien zelfs wel de hoogte heeft ingestuwd’. Volgens hem heeft de last „zelf te moeten beslissen wat goed en fout is”, geestelijke spanningen opgeroepen die niet bestonden toen de maatschappij „algemeen aanvaarde maatstaven kende ten aanzien van gedrag en moraal”.
Baby’s eetlust geregeld?
◆ Van met de borst gevoede baby’s is bekend dat ze minder neiging tot dik worden hebben. Hoe komt dit? Een Londense onderzoekster merkte in dit verband op dat de baby gewoonlijk ruim van tevoren stopt voordat hij de borst geheel geledigd heeft. Zij theoretiseert dat het misschien te maken heeft met de veranderingen die de melk tijdens de voedingsperiode ondergaat. Bleek en waterig in het begin, wordt ze dik en wit tegen het eind, met „vier- tot vijfmaal zoveel vet en 1,5 maal zoveel eiwit als in het begin”, aldus haar uitleg. Professor D. B. Jelliffe van de Californische Medische Hogeschool is het met haar eens dat „de baby wellicht biochemische aanwijzingen krijgt naar aanleiding van zowel de smaak als de dikte van de moedermelk — hetgeen wellicht heel belangrijk is bij het in de hand houden van baby’s eetlust”.
Einde aan acht jaar ’slaap’
◆ In de Dallas Morning News verscheen een bericht over een man die nog niet zo lang geleden uit een acht jaar durende ’slaap’ is ontwaakt. Hij had in 1967 een auto-ongeluk gehad, was in een coma geraakt en sindsdien bijna constant bewusteloos geweest. Op het moment van het ongeluk was hij 20 jaar. De doktoren kunnen niet zeggen wat hem wakker heeft gemaakt. Zijn eigen veranderde uiterlijk en dat van zijn vrienden was een schok voor hem. Hij slaapt nu normaal, maar heeft enige moeite met spreken en kijken.
De hoogste berg
◆ Is de Mount Everest de hoogste berg? Gemeten naar zeeniveau, ja. Maar bij de berekening van satellietgegevens is onlangs gebleken dat van het middelpunt van de aarde gemeten, de Chimborazo, in Ecuador, meer dan twee kilometer hoger is dan de Everest — 2150 meter om precies te zijn. Hoe is dat mogelijk? Wel, de aarde is bij de polen enigszins afgeplat en puilt bij de evenaar enkele kilometers uit, waardoor de 6265 meter hoge Chimborazo verder van het middelpunt der aarde af ligt dan de 8848 meter hoge Mount Everest, die een behoorlijke afstand van de evenaar is verwijderd.
De „Jezus Christus van Malawi”?
◆ Dr. H. Kamuzu Banda werd onlangs de „Jezus Christus van Malawi” genoemd, zo onthulde de Malawi News van 6 december 1975. In plaats van deze uitlating, toegeschreven aan Mr. L. Juma Phiri, districtspartijvoorzitter te Dedza, te verwerpen, verklaarde president Banda naar verluidt „dat geen enkele geestelijke van welke denominatie ook die een waar christen was, kwaad zou zijn over de opmerkingen van de partijvoorzitter”. Volgens de krant zei Dr. Banda dat als een waar christen zou lezen hoe de joden begonnen „te denken over de komende Messías die hen zou redden, hij zou begrijpen waarom de Messías alles voor de joden betekende”. Volgens Dr. Banda, „gold hetzelfde” in Malawi, aldus de krant, aangezien de mensen voordat hij naar zijn geboorteland terugkeerde, naar iemand uitkeken die hen van het koloniale juk zou bevrijden. Hij zei dat als een kerkleider hierover gegriefd was, zo iemand geen christen was”.
„Zwaarden tot ploegscharen”
◆ Vlak buiten het terrein van de Verenigde Naties en tegenover het secretariaatsgebouw van de V.N. staat een muur met de inscriptie: „Zij zullen hun zwaarden tot ploegscharen slaan en hun speren tot snoeimessen. Natie zal tegen natie geen zwaard opheffen, en zij zullen de oorlog niet meer leren”. Jarenlang bleef de herkomst van die woorden onvermeld. Onlangs werd evenwel de naam „Jesaja” onder deze aanhaling aangebracht. Bijbellezers zullen dit citaat in Jesaja 2:4 vinden.
Deens dilemma
◆ Wat moet men doen met twee ongehuwde predikanten, de een een man en de ander een vrouw, die beiden een eigen gezin hebben gesticht? Toen het Deense ministerie voor kerkelijke aangelegenheden de lutherse predikant Erik Bock gebood met de moeder van zijn kinderen te trouwen of anders zijn ambt neer te leggen, weigerde hij dit. Vervolgens kwam de Deense predikantenbond voor Bock op, protesterend dat diens privé-leven zijn eigen zaak was. De ongehuwde predikante Gitte Berg, zelf zwanger, gaf hem eveneens haar wijd en zijd gepubliceerde steun. De lutherse Staatskerk stond perplex en aarzelde klaarblijkelijk het duidelijke gebod van de bijbel op te volgen, namelijk „niet langer in gezelschap te verkeren van iemand, een broeder genoemd, die een hoereerder . . . is . . . ’Verwijder de goddeloze [persoon] uit uw midden’”. — 1 Kor. 5:11, 13.
Verspringen
◆ Gedurende enige tijd oefenden vier gevangenen van een gevangenis op Sicilië zich in verspringen. De functionarissen keurden deze vorm van lichaamsoefening klaarblijkelijk goed. Maar stelt u zich hun consternatie eens voor toen alle vier de gevangenen vanaf het dak van een gevangenisgebouw met een sprong van 3,60 meter op het dak van een gebouw buiten de gevangenis sprongen en vervolgens ontsnapten!