Een blik op de wereld
Verdwijnende democratieën
◆ De Amerikaanse afgevaardigde bij de Verenigde Naties, Daniel Moynihan, vestigde onlangs de aandacht op het feit dat autoritair bestuur een steeds gewoner verschijnsel onder de lid-staten van de V.N. begint te worden, en verklaarde daarbij: „Liberale democratie maakt in de wereld niet veel opgang meer. Wij zijn nog maar met weinige overgebleven. De democratieën lijken te verdwijnen. Ik zie ook geen nieuwe verschijnen.” En James Reston van de New York Times schreef over dit zelfde onderwerp: „De liberale democratie heeft thans in de wereld met ernstige moeilijkheden te kampen. Wij leven in een tijd waarin wijdverbreid wordt getwijfeld aan het vermogen van vrije maatschappijen om aan de huidige economische, politieke en filosofische problemen het hoofd te bieden.”
Laat naar bed?
◆ Mensen verschillen, ook wat hun behoefte aan slaap betreft. Maar zij die het tot een gewoonte hebben gemaakt laat naar bed te gaan, stellen hun gezondheid aan grote gevaren bloot. Volgens de „New Orleans Public Service Inc.” lopen zij kans gehoor- en gezichtsmoeilijkheden te krijgen, aan irritatie en geestelijke depressies te gaan lijden, terwijl zelfs een volledige ineenstorting niet tot de onmogelijkheden behoort. Een bekend oud Engels gezegde luidt: „Early to bed and early to rise makes a man healthy, wealthy and wise” („Vroeg naar bed en vroeg op geeft een mens gezondheid, rijkdom en verstand”). En inderdaad zal die gewoonte zeker uw gezondheid bevorderen en behoeden.
Verbeterd schrijfmachine-toetsenbord
◆ Het standaardtoetsenbord van schrijfmachines stamt reeds uit de vorige eeuw, uit 1873 om precies te zijn, toen het werd ontworpen, niet uit het oogpunt van doeltreffendheid, maar integendeel, om het typen zo te verlangzamen dat de eerste gammele machines niet onder de aanslagen zouden bezwijken. Een geheel ander toetsenbord, nu al weer 40 jaar geleden ingevoerd, laat 70 percent van het typen op de hoofdregel geschieden, vergeleken met 30 percent bij het huidige toetsenbord. Het nieuwe toetsenbord brengt bovendien een evenrediger verdeling tot stand tussen hetgeen beide handen te doen hebben, in plaats van de linkerhand het meest te laten verrichten, zoals nu het geval is. Vier schrijfmachinemodellen met het nieuwe toetsenbord zijn reeds geproduceerd.
Alcoholisme epidemisch onder jongeren
◆ Alcoholisme schijnt onder jongeren drugprobleem nummer één te zijn geworden. In Engeland meldde de Daily Mirror: „Te veel zakgeld maakt Britse tieners tot alcoholisten.” Bij een onderzoek in de Verenigde Staten bleek 60 percent van de zestienjarigen één of meerdere malen per jaar dronken te zijn, 30 percent was in totaal vier maal of meer dronken geweest, en 10 percent ongeveer eenmaal per week. Dr. W. Rader van Californië verklaart: „Alcoholisme is een ziekte met dodelijke afloop. Elk orgaan van het lichaam wordt erdoor aangetast, . . . als iemand buitensporige hoeveelheden blijft drinken, zal hij sterven.” Aan deze waarschuwende woorden voegde hij nog toe: „Een tiener kan binnen tien maanden een alcoholicus worden, terwijl dit bij een volwassene misschien wel tien jaar vergt.”
Lage cijfers in exacte vakken
◆ Na de lancering van de eerste Sovjet-spoetnik in 1957 gingen de Amerikaanse scholen zich krachtig toeleggen op de verbetering van het onderwijs in de exacte vakken: wiskunde, natuurkunde en scheikunde. Bij recente schoolproeven is echter gebleken dat slechts ongeveer de helft van de scholieren tussen de negen en zeventien jaar betrekkelijk eenvoudige wetenschappelijke vragen kan beantwoorden. Vooral de afgelopen drie jaar is de wetenschappelijke kennis aanzienlijk achteruitgegaan. De directeur van een vereniging voor leraren in de exacte vakken, merkte op: „Te veel leken hebben het geloof in de wetenschap verloren”, met het gevolg dat ook het jeugdige enthousiasme is getaand.
Slecht rekenen
◆ Slechts 30 percent van de onderzochte Amerikaanse zeventienjarigen bleek in staat een eenvoudig vermenigvuldigingsprobleem met decimalen op te lossen. In Engeland berichtte de Londense Daily Mail: „Kinderen leren zelfs niet eens meer behoorlijk vermenigvuldigen, dat is de alarmerende conclusie die men uit een onlangs verschenen rapport kan trekken.” Duizenden schoolkinderen werden getest. Meer dan twee derde van de elf- en twaalfjarigen bleek niet in staat te zijn 7 met 8 te vermenigvuldigen. Meer dan de helft van alle vijftienjarige jongens kwam met het verkeerde cijfer uit de bus.
Versterkers voor insekten
◆ Hebt u zich ooit afgevraagd hoe de kleine boomkrekel zo’n geweldig lawaai kan maken? Vier Zuidafrikaanse onderzoekers geloven dat zij het geheim hebben ontdekt. Zij zagen hoe een aantal sjirpende krekels hun lijfjes door gaten hadden gestoken die zij in bladeren hadden geknaagd. Kennelijk gebruikten ze die bladeren als klankbord om hun geluid te versterken, want hun gesjirp klonk veel zwakker toen ze de bladeren niet gebruikten.
Spreken over „vrede”
◆ Van 30 juli tot 1 augustus 1975 werd in Helsinki (Finland) de grootste bijeenkomst van wereldleiders in de afgelopen 110 jaar gehouden. Deze zo geheten Conferentie over Europese veiligheid en samenwerking besloot met de bekrachtiging van een slotdocument, bevattende beginselen waardoor de deelnemende landen zich in het vervolg zouden laten leiden. Na op de openingsdag te zijn gevraagd of de conferentie een belangrijke bijdrage tot de wereldvrede zou leveren, antwoordde de Sovjetrussische partijleider Leonid Brezjnew: „Mijn wens is vrede en rust in Europa. Mijn wens is dat alle landen in vrede met elkaar leven en zich niet met elkaars aangelegenheden inlaten.” Na hem opnieuw gevraagd te hebben of hij geloofde dat met de verwachte overeenkomst het vredesdoel bereikt zou worden, antwoordde Brezjnew: „Ja, ik meen van wel.” Ook de president van de Verenigde Staten, Gerald Ford, zei dat hij geloofde dat de overeenkomst „de vrede in de wereld in haar totaliteit” zou helpen bevorderen. Sprekend op de bijeenkomst, verklaarde Brezjnew over de resultaten van de conferentie: „Er zijn noch winnaars, noch overwonnenen . . . Het is een overwinning voor allen die vrede en veiligheid op onze planeet liefhebben.”
„Heilige” ratten
◆ De tempel van Deshnouk, in de Indiase deelstaat Rajasthan, is gewijd aan de nederige rat. Naar verluidt ontvangen deze „heilige” knaagdieren daar jaarlijks een hoeveelheid graan ter waarde van 8,9 miljoen gulden. Overkomt het een ongelukkige pelgrim dat hij per ongeluk op een „heilige” rat trapt, dan wordt hij gestraft. De boete? Een gouden beeld van het dode schepsel ter waarde van zo’n ƒ 1170. In verband met de graanhoeveelheden die aan deze ratten worden gevoerd, vroeg de Indiase geleerde Narendra Sharma: „Is het niet ironisch gezonde ratten met een buik vol lekkers te zien rondscharrelen in een voortdurend door armoede getroffen staat waar menselijke wezens niet eens op twee gewone maaltijden per dag kunnen rekenen?”