Een blik op de wereld
Versomberend voedselbeeld
Begin 1975 zijn de vooruitzichten op wereldvoedselgebied er beslist niet beter op geworden. De toestand gaat er steeds somberder uitzien. Hieronder volgt de mening van enkele voedselautoriteiten over de situatie:
● „Negentienhonderd vierenzeventig was het jaar waarin de weermaker aan alle verkeerde hefbomen trok”, waren de woorden van functionaris D. Paarlberg van het Amerikaanse departement van de landbouw. „Teleurstellende” oogsten kwamen op een moment dat goede nodig waren geweest om rampzalig geringe voorraden aan te vullen.
● Wat zijn de vooruitzichten voor dit jaar? Volgens de laatste Amerikaanse landbouwvoorspellingen zal de wereld gedurende het marktjaar 1974-75 meer dan 36 miljoen ton graan minder produceren, dan ze consumeerde gedurende het jaar dat op 30 juni 1974 eindigde! Dat zou voldoende zijn geweest om ongeveer 150 miljoen mensen te voeden. Ondertussen zullen er 78 miljoen mensen op aarde zijn bijgekomen.
● Norman Borlaug, de „vader” van de „groene revolutie”, waarschuwt: „Elk moment kan de aarde het toneel worden van ernstige moeilijkheden.” Hij zegt nog steeds te blijven bij zijn al eerder gedane waarschuwing dat „tientallen miljoenen mensen dit jaar de kans lopen ten gevolge van klimaatsveranderingen en kunstmesttekort om te komen”.
● „Mensen sterven bij tientallen”, aldus het plaatsvervangend hoofd van de Wereldvoedselorganisatie in Dacca, Bangla Desh. „Cholera heeft op vele plaatsen epidemische vormen aangenomen”, doordat de honger arme dorpsbewoners „weerstandloos heeft gemaakt tegen infectie”. Transport- en communicatieproblemen houden beloofde hulpgoederen weken en soms maanden weg. „De regering lijkt zich neer te leggen bij de onvermijdelijkheid van een hongersterfte op grote schaal”, zo stond in de New York Times.
● Ook plaatselijke hebzucht bemoeilijkt de hulp. In een hongerend Afrikaans land rekenden plaatselijke transportondernemers de hoogste ton-per-kilometer-prijs ter wereld om geschonken graan naar getroffen gebieden te brengen! „Wij hebben het monopolie en bepalen de tarieven”, pochte hun hoofd. Zij weigerden de hulp van goedkopere en snellere vrachtwagens van een nabijgelegen land — terwijl hun landgenoten stierven van de honger.
Kerken of huizen?
◆ De priesters van Rome blijven zich in felle uitlatingen keren tegen de traditionele banden van de Kerk met de rijken en machtigen, ten koste van de armen. In een pamflet van de „leken en priesters van de St.-Leo de Grote-parochie” stond de klacht: „Vijfentwintig jaar lang hebben wij ons nu beziggehouden met het bouwen van kerken die niemand wilde. . . .zoveel miljarden [lire] zijn daaraan besteed, dat deze voldoende zouden zijn om alle mensen die in krotten wonen, een huis te geven. . . .Mogen wij tot God bidden in deze tempels die zijn gebouwd met ’het loon van een prostituée’ (Micha 1:7)?”
Uiterlijk op reis
◆ „Amerikaanse bezoekers kunnen in Tanzania levenslang krijgen wanneer ze minirokjes of strakke broeken dragen, dan wel een pruik of lang haar hebben”, meldde een United Press-bericht. Ook erg korte shorts voor vrouwen, alsmede strakke kleding en bepaalde soorten van make-up, en broeken met wijduitlopende pijpen voor mannen zijn sinds oktober 1973 verboden verklaard. In Uganda worden bezoekers met hippiekleding of -haardracht niet toegelaten of in verzekerde bewaring gehouden tot ze veranderingen in hun uiterlijk hebben aangebracht. Mannen met lange haren en vrouwen in minirokjes of met lange broek kunnen slechts de grenzen van Libië en Saoedi-Arabië overschrijden als ze naar de kapper gaan en/of van kleren verwisselen. In Singapore mogen mannen geen lang haar dragen.
Een dronk met de dood
◆ Twee mannen in Florida hebben een al lang tussen hen bestaand geschil — voorgoed — opgelost: wie van hen het meeste kon drinken. Na een wedstrijd waarbij elk in minder dan een uur één à anderhalve liter sterke drank naar binnen sloeg, stierven beiden binnen twee dagen. De doktoren zeiden dat de hoeveelheid alcohol die zij hadden genuttigd, „meer dan voldoende was geweest om dodelijk te zijn”, voldoende om hartverlamming of ademhalingsstilstand te veroorzaken, of een opzwelling van de hersenen.
„Geprogrammeerde” hersenen
◆ De laatste ontdekkingen in verband met het taalkundig leervermogen van een kind hebben onderzoekers verbaasd. Dr. J. Brierley schreef in The West Australian dat „duidelijk de jonge hersenen bijna als een computer lijken te zijn geprogrammeerd” voor de ontwikkeling van het taalvermogen. Ja, zelfs de „hersen-anatomie”, zo merkte hij op, duidt erop „dat een kind wordt geboren met een voor-geprogrammeerd vermogen om te spreken”, terwijl hij tevens zijn verwondering uitsprak over de „uitgebreide ’draad’-verbindingen” die een kind in staat stellen gezicht en gevoel met de geluidspatronen van woorden in verband te brengen. „Nog ongelooflijker”, zo schrijft hij, „is het vermogen van de jonge hersenen om de omgeving af te tasten en uit het geraas en rumoer wat hem daaruit tegemoet komt, taalpatronen te isoleren”.
De „ethiek” van de hongersnood
◆ Paul Ehrlich, hoogleraar in de biologie, is bekend om zijn waarschuwingen voor komende bevolkings- en voedselrampen. Hij is zo zeker van het onmiddellijke wereldgevaar dat hij reeds de volgende suggestie heeft gegeven: „Iedereen die nog extra geld over heeft is . . . dwaas wanneer hij of zij niet op dit moment een zo groot mogelijke voedselvoorraad inslaat.” Schenkt dit iemand echter enige veiligheid? In feite niet, zoals ook Ehrlich zelf toegaf: „Denk niet dat uw problemen zijn opgelost zodra u een jaarvoorraad voedsel voor uzelf en uw gezin hebt opgeslagen. . . . Wanneer de klap komt . . . bent u moreel verplicht uw voorraden te delen met een buurman die niet zulke verstandige voorzorgsmaatregelen heeft genomen, of u komt te staan voor de vraag of het moreel gerechtvaardigd is diezelfde buurman dood te schieten als hij komt om iets van uw voedsel voor zichzelf te bemachtigen.”
Voedsel-wapen
◆ Het Arabische gebruik van het „oliewapen” heeft de wereld geschokt. Een Brits onderzoek in verband met de vooruitzichten op voedselgebied heeft echter nog een ander wapen in het wereldarsenaal aan het licht gebracht. In het rapport van het onderzoek, getiteld „Losing Ground”, stond de waarschuwing dat Engeland wat de toekomst betreft reeds ernstiger bedreigd wordt door voedseltekorten dan door hogere brandstofprijzen. „Vanaf nu zal voedsel de belangrijke factor in de wereldaangelegenheden zijn”, beklemtoonde het rapport. „Voedsel zal een politiek wapen worden waartegen velen, onder meer Groot-Brittannië, zich vanwege hun gebrek eraan, niet zullen kunnen verdedigen.”